اباي ايماعامبەت
اباي ايماعامبەت«Egemen Qazaqstan»
272 ماتەريال تابىلدى

بالالار • 14 اقپان, 2024

بالا نەسىبەسىن ارتتىرعان جىل

«قوي ەگىز تۋسا, ءبىر ءتۇپ جۋسان ارتىق شىعادى» دەپ بالا ىرىزدىعىن ويلاپ, ءار ءسابي دۇنيەگە ءوز نەسىبەسىمەن كەلەدى دەپ جاقسىلىققا جورىعان حالىقپىز عوي. كەشە ەلدەگى ءار بالاقايدىڭ ەسەپشوتىنا ارتىق-كەمى جوق 100 دوللاردان قارجى ءتۇسىپ, ءبىرازدان بەرگى كۇپتى كوڭىل مارقايىپ قالدى.

قازاقستان • 13 اقپان, 2024

قازاقستان – ينۆەستيتسيالىق تارتىمدى ەل

مەملەكەت جاقىن ارادا جاڭا ين­ۆەس­تيتسيالىق كەزەڭدى باس­تاۋعا ءتيىس. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ سولاي دەدى. مەم­لە­كەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, نەگىزگى كاپيتالعا سالىن­عان ينۆەس­تي­تسيا­نىڭ ىشكى جالپى ونىمگە ء(ىجو) شاق­قان­داعى ۇلەسى ازا­يىپ بارا جاتىر. مۇنىڭ سوڭى ەكو­نوميكاعا جەتكىلىكتى دەڭگەيدە قاراجات قۇيا ال­ماۋعا اكە­لە­دى. سال­دا­رىنان ال­دا­عى جىلدارى ەلدىڭ دامۋ قار­قى­نىن ساقتاپ تۇرۋدىڭ ءوزى قيىن بولۋى مۇمكىن دەگەن قاۋىپتى دە ايتتى پرە­زيدەنت.

ەكسپورت • 13 اقپان, 2024

تاريف پەن ەكسپورتتىڭ اراسى

وتاندىق ەكسپورتتاۋشىلار تەمىرجول تاريفتەرىنىڭ كوتەرىلۋىنە قاتىستى دابىل قاعىپ جاتىر. جىل باسىنان بەرى «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى ماگيسترالدىق تەمىرجول جەلىسى (متج) قىزمەتتەرىنىڭ ءتاريفىن 5%-عا ارتتىرعان. بۇعان قوسا «قتج-جۇك تاسىمالى» جشس لوكوموتيۆتىك تارتۋ قىزمەتتەرى ءتاريفىن 35%-عا كوبەيتۋگە ءوتىنىم جولداپتى. الايدا 2023 جىلدىڭ وزىندە جۇكتەردى تاسىمالداۋعا ارنالعان تەمىرجول تاريفتەرى ءۇش رەت (متج قىزمەتتەرىنە – 2023 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 5%-عا جانە 2023 جىلعى 27 ساۋىردەن باستاپ 28,4%-عا, لوكوموتيۆتىك تارتۋ قىزمەتتەرى – 2023 جىلعى 6 قاراشادان باستاپ 11,4%-عا) كوتەرىلگەن ەكەن.

ەكونوميكا • 12 اقپان, 2024

بيىل ەل ەكونوميكاسىن نە كۇتىپ تۇر؟

جاڭا ۇكىمەت جاساقتالىپ, وعان ەكونو­ميكالىق دامۋدى ورىستەتۋ مىندەتى قويىلدى. ۇكىمەتتىڭ كەڭەي­تىلگەن وتىرىسىنا قاتىسقان پرە­زي­دەنت ماكروەكونوميكالىق كور­سەت­كىشتەرمەن قاتار حالىقتىڭ ناقتى تابىسى دا قارقىندى تۇردە ارتۋى كەرەك دەدى. قاراپايىم حالىق تۇسىنبەيتىن تسيفرلاردى ساپىرىپ وتە شىعاتىن مينيسترلەر ەندى ەلمەن ەتەنە بولا باستايتىن شىعار دەگەن ءۇمىت بار. كاسىبي ساراپشىلار بيىل­عى ەكونوميكالىق احۋالعا قاتىس­تى بولجامدارىن جاريا ەتتى. ولاردىڭ مەڭزەۋىنشە, بيىل بىل­تىرعا قاراعاندا دامۋ ۇدەرىسى ءبىرشاما وسپەك.

قوعام • 11 اقپان, 2024

«9-20-25» باعدارلاماسى. كىمدەر قاتىسا الادى؟

بيىل 1 ناۋرىزدا «9-20-25» يپوتەكالىق باعدارلاماسى ىسكە قوسىلادى. بۇل جايلى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رومان سكليار ءمالىم ەتتى. ايتۋىنشا, باعدارلاما رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ قارجىلاندىرۋىمەن, «وتباسى بانك» ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.

قارجى • 09 اقپان, 2024

جىلۋ ورتالىقتارى بجزق قاراجاتىنا سالىنا ما؟

جەلىدە وسىنداي اقپاراتتىڭ تاراعانىنا ءبىراز بولدى. ەلىمىزدە جاڭادان جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنىڭ سالىناتىنى, وعان رەسەي تاراپىنىڭ قاتىساتىنى انىق بولا ءتۇستى. جەو جوبالارى ءۇشىن بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى (بجزق) قاراجاتىنىڭ تارتىلعالى جاتقانى دا جالعان ەمەس. دەسە دە وسى ماسەلەگە تەرەڭىرەك ءۇڭىلىپ, ءمان-جايىن ايقىنداپ كورەيىك.

ەكسپورت • 08 اقپان, 2024

سىرتقى ساۋدا ساباقتاستىعى

2023 جىلدىڭ 11 ايىندا قازاقستان­نىڭ سىرتقى ساۋدا اينالى­مى 125,9 ملرد دوللارعا دەيىن جەت­تى, كورسەتكىش 2022 جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 2,2 پايىزعا ارتىق. بۇل – سىرتقى ساۋدانىڭ رەكوردتىق كولەمى. ول يمپورت­تىڭ 20,4 پايىزعا ۇلعايۋىمەن بايلا­نىس­تى, ال ەل ەكسپورتىنىڭ 8,5 پا­يىزعا تومەندەگەنىن اتاپ وتكەن ءجون.

بيزنەس • 08 اقپان, 2024

بيزنەستى دامىتۋعا نە بوگەت؟

قازاقستان 2029 جىلعا قاراي ەكونوميكا كولەمىن ەكى ەسەلەۋ­گە (ۇلتتىق ەكونوميكا كولەمىن 450 ملرد دوللارعا جەتكىزۋ) نيەتتەنىپ وتىرعانى بەلگىلى. ايتقانعا وڭاي بولعانمەن, بۇل – اتقارارعا اۋىر شارۋا. ناتيجەنى ەسەلەۋ بيىگىنە قازىرگى مۇناي ساتۋمەن بارۋعا بولمايدى, ارينە. جاڭا جاعدايدا ءوندىرىستى دامىتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ەڭسەسىن تىكتەۋ ارقىلى عانا قول جەتكىزە الامىز. سوڭعى دەرەكتەر بويىنشا – ءىجو قۇرىلىمىنداعى وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ ۇلەسى – 13,4, ءوندىرۋشى سەكتور ۇلەسى 14,5 پايىزعا جەتكەن. بۇل ءبىزدىڭ بىرتىندەپ شيكىزاتتىق مودەلدەن وڭدەۋ يندۋسترياسىن دامىتۋعا بەيىمدەلىپ جاتقانىمىزدى بايقاتادى.

قارجى • 07 اقپان, 2024

ەۋروپا تەرەزەسى

جىل باسىندا ەلىمىز ورتاشا ايلىق جالاقى بويىنشا 61-ورىنعا شىقتى. Numbeo ساراپشىلارىنىڭ باعالاۋىنشا, قاڭتار ايىندا ءبىزدىڭ ەلدە سالىقتان كەيىنگى «تازا» جالاقى 585 دوللاردى (260,8 مىڭ تەڭگە) قۇراعان. بۇل كورسەتكىش قازاقستانداعى ورتاشا اتاۋلى جالاقى ء(ۇشىنشى توقساندا 350,5 مىڭ تەڭگە) بويىنشا ۇلتتىق ستاتيستيكالىق بيۋرونىڭ سوڭعى دەرەكتەرىنەن ايتارلىقتاي ەرەك­شە­لەنەدى, بىراق رەسمي ورتاشا جالاقىعا (230,9 مىڭ تەڭگە) اي­تار­لىقتاي جاقىن. سوندىقتان Numbeo دەرەكتەرىن شىندىققا جاقىن دەۋگە بولاتىنداي.

قۇقىق • 05 اقپان, 2024

تۇتىنۋشى قۇقىن قورعايتىن تۇجىرىمداما

ۇلتتىق بانك Open API جانە Open Banking-ءتى دامىتۋدىڭ 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىن جاريالاعالى دا ءبىرشاما ۋاقىت ءوتتى. تۇجىرىمداما تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, قارجى سەكتورىن تسيفرلىق ترانسفورماتسيالاۋدى جۇيەلى جانە كەزەڭ-كەزەڭىمەن دامىتۋدى جالعاستىرۋ ماقساتىندا جاسالعان. Open Banking («اشىق بانكتىك قىزمەتتەر») بانكتەرگە ءوز كليەنتتەرىنىڭ دەرەكتەرىنە ءۇشىنشى تاراپقا تەك كليەنتتەردىڭ كەلىسىمىمەن عانا قول جەتكىزۋگە جانە وسىلايشا قىزمەت كورسەتۋدىڭ ىڭعايلىلىعى مەن جىلدامدىعىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مىسالى, بانكتە Open API تەحنولوگياسى كليەنت­كە كوپتەگەن شوتتى باسقارۋعا جانە تۇراقتى تولەمدەر مەن اۋدارىمدار جاساۋعا, قارجىلىق ەسەپتىلىكتى وڭتايلاندىرۋعا, كىرىستەر مەن شىعىستاردى تالداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. Open Banking-ءتى ەنگىزۋ حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلعان اقپارات الماسۋ حاتتاماسى بولىپ سانالاتىن وpen API تەحنولوگياسىن قولدانۋعا نەگىزدەلگەن.

ياندەكس.مەتريكا