ەنەرگەتيكا • 12 ءساۋىر, 2023
الەم بويىنشا 27 ەل اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتسا, سونىڭ ىشىندە 17 ەل ءبىرىنشى اەس-ءتى سالۋ جونىندە شەشىم قابىلداۋ ساتىسىندا تۇر. ال 10 مەملەكەت ءوز شەشىمدەرىن قابىلداپ, جاقىن ارادا ءبىرىنشى اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋعا كىرىسپەك. وسى رەتتە تاياۋدا ۇكىمەت ءوتىنىشى بويىنشا استانا قالاسىندا اتوم ەنەرگەتيكاسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىك (اەحا) ساراپشىلارى باس قوسىپ, ەلىمىزدىڭ يادرولىق-ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋداعى پروگرەسىن باعالادى. ءتورت كۇنگە سوزىلعان باسقوسۋدا 2016 جىلى وتكىزىلگەن INIR ميسسياسىنىڭ ۇسىنىستارى مەن ۇسىنىمدارىن ورىنداۋداعى ەلىمىزدىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن اقپاراتتىق الماسۋداعى شەشىلمەگەن ماسەلەلەردى ناقتىلاۋعا مۇمكىندىك بەردى.
نەسيە • 05 ءساۋىر, 2023
كەپىلسىز نەسيەگە سۇرانىس جوعارى
بۇگىندە تۇتىنۋشىلىق نەسيە حالىق اراسىندا كەڭ تانىلىپ تۇر. كەز كەلگەن جان ويعا العان ءىسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قالتاسىندا ءبىراز قاراجاتى بولۋى كەرەك, ارينە. تەك جالاقىعا قاراپ وتىرعان ادامداردا ناقتى سوما قايدان بولسىن, جەدەل بانككە جۇگىنۋگە تۋرا كەلەدى. ال ماماندار ادامدارعا قاجەتتى سومانى الۋ ءۇشىن بانكتi تاڭداۋ كەزىڭدە ونىڭ كرەديتتiك رەيتينگiنە, كاپيتالىنىڭ كولەمi مەن وتiمدiلiك دارەجەسiنە ەرەكشە نازار اۋدارۋ كەرەكتىگىن ايتادى.
ءوندىرىس • 05 ءساۋىر, 2023
ءوز وندىرۋشىلەرىمىزدى وگەيسىتپەيىك
قازىرگى كۇنى ەلىمىزدىڭ قاي سالاسى بولماسىن ىشكى نارىقتا عانا ەمەس, الەمدىك نارىققا ءوز تاۋارىن شىعارۋدى قولعا العان. سونىڭ ىشىندە «قازاقستاندا جاسالعان» تابيعي ازىق-ت ۇلىك برەندىن قالىپتاستىرۋ بارلىق وڭىردە جۇزەگە اسىپ جاتىر. ساپاسى جاعىنان شەتەلدىك تاۋارلاردان كەم تۇسپەيتىن ءبىزدىڭ ونىمدەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن كاسىپكەرلەر بار ىجداعاتتارىمەن قارجى سالۋعا ىنتالى.
قوعام • 05 ءساۋىر, 2023
ءموبيلدى وپەراتورلار جۇمىسى قانشالىقتى قولايلى؟
ينتەرنەت جەلىسىنىڭ جەدەل دامۋى موبيلدىك جۇيەلەردىڭ ارتۋىنا نەگىز بولىپ, قوعامدىق ومىرگە ەنگەلى قاشان. وسىعان بايلانىستى تەلەكوممۋنيكاتسيا سالاسىنىڭ الەمدىك ترەندتەگى سىمسىز ءموبيلدى جەلىلەر اۋقىمى كەڭەيىپ, ۇيالى بايلانىستاعى ابونەنتتەر سانى ارتىپ كەلەدى. سونىمەن قازىرگى تاڭداعى كۇندەلىكتى ءومىردىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالعان ۇيالى بايلانىس ءىس جۇزىندە قاجەتتىلىگى جوعارى قۇرال بولىپ قالىپتاسىپ, ەلىمىزدە بىلتىر 25,1 ملن ابونەنت تىركەلگەن ەكەن.
بانك • 30 ناۋرىز, 2023
بانكتەردىڭ نارىقتاعى ۇلەسى قانداي؟
بارلىق دامىعان مەملەكەتتە بانك قىزمەتى – نارىقتىق ەكونوميكا جۇيەسىنىڭ نەگىزگى تارماعى سانالادى. ولارعا جەتەكشى شارۋاشىلىق اگەنتتەردىڭ ءرولى جۇكتەلىپ, قىزمەتى ماكروەكونوميكالىق ۇدەرىستەرگە اسەر ەتەتىن ماڭىزدى ارنالاردىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرىلعان. ويتكەنى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ تابىستى جۇمىس ىستەۋى ەلدىڭ الەۋمەتتىك تۇراقتىلىعىنا بىردەن-ءبىر اسەر ەتۋشى كۇشى ءارى ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ نەگىزگى كوزى. دەسەك تە, قارجى رەتتەۋشىلەر بانكتەردىڭ ليتسەنزياسىن قايتارىپ الىپ, ولاردى تاراتۋعا ءماجبۇر ەتەتىن جاعدايلار دا كەزىگەدى.
قازاقستان • 29 ناۋرىز, 2023
التىن قورى بويىنشا 15-ورىندامىز
بىلتىر ەلىمىزدىڭ التىن ءوندىرۋ ونەركاسىبى ءۇشىن تابىستى جىل بولدى. وتاندىق مەتاللۋرگتەر رەكوردتىق كولەمدە 73 توننادان استام تازارتىلعان التىن ءوندىردى.
ەكسپورت • 29 ناۋرىز, 2023
بىلتىرعى جىل قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋداسى ءۇشىن سوڭعى ون جىلدىقتاعى ەڭ تابىستى جىلداردىڭ ءبىرى بولدى. 2012 جىلدان بەرى العاش رەت ەكسپورت قۇندىق ماندە 40%-عا وسكەن. دەرەكتەرگە قاراعاندا وتكەن جىلدىڭ قاڭتار-جەلتوقسان ايلارىندا قازاقستاننان سىرتقا 84,4 ملرد اقش دوللارىنىڭ تاۋارى ساتىلعان. بۇل 2012-2013 جىلدارداعى كورسەتكىشتەرمەن تەڭ.
ەكونوميكا • 26 ناۋرىز, 2023
ىشكى نارىققا سىرتقى فاكتوردىڭ اسەرى قانداي؟
بانك سالاسىنىڭ ساراپشىلارى تەڭگە باعامىنا اسەر ەتەتىن فاكتورلار رەتىندە مۇناي مەن شيكىزات باعاسىن, الەمدەگى ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق جاعدايدى, سونىڭ ىشىندە ەلدىڭ ساۋدا ارىپتەستەرىندەگى احۋالدى ايتادى. ال قارجىلىق رەتتەۋشى وكىلدەرى وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قولداۋ ارقىلى ناقتى ايىرباس باعامىنا قول جەتكىزۋدى, اعىمداعى شوت بويىنشا تەڭگەرىمسىزدىكتىڭ الدىن الۋ جانە حالىقارالىق رەزەرۆتەردىڭ, سونىڭ ىشىندە التىن-ۆاليۋتا قورىنىڭ تومەندەۋىنە جول بەرمەۋ كەرەك دەگەن پىكىردە.
ساياسات • 26 ناۋرىز, 2023
اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىكتىڭ مالىمەتىنشە, الەمدە اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتقان 27 ەلدىڭ ىشىندە ءبىرىنشى اەس-ءتى سالۋ بويىنشا 17 مەملەكەت قاتارىندا قازاقستان شەشىم قابىلداۋ ساتىسىندا تۇر. ال ءوز شەشىمىن قابىلداعان 10 مەملەكەت ينفراقۇرىلىمىن سالۋدا كەلىسىمشارتقا قول قويىپ, جاقىن ارادا ءبىرىنشى اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن باستاماقشى. ماماندار زەرتتەۋىنشە ءبىر اەس جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 20 ملن تونناعا دەيىن سو2 قالدىقتاردىڭ الدىن السا, 1 كگ ۋران 100 توننا كومىر نەمەسە 60 توننا مۇنايعا تەڭ ەنەرگيا شىعارادى ەكەن. باعامداساق, بۇل ەلەكتر ستانساسىنىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋعا قوسقان ۇلەسى ايتارلىقتاي ەكەندىگىنە كوز جەتكىزۋگە بولادى.
قازاقستان • 15 ناۋرىز, 2023
ەلىمىزدە سوڭعى ءبىر جىلدا بانك كارتاسىن پايدالانۋشىلار تولەم جۇيەلەرى ارقىلى جالپى سوماسى 125,1 ترلن تەڭگە بولاتىن 8,8 ملرد ترانزاكتسيا جاساعان. ۇلتتىق بانك مالىمەتىنشە, قولما-قول اقشاسىز وپەراتسيالار كولەمى ارتىپ, بىلتىر ەميتەنتتەردىڭ تولەم كارتالارىن قولدانعاندار 103,8 ترلن تەڭگە سوماسىندا 8,6 ملرد قولما-قول اقشاسىز وپەراتسيا جۇرگىزگەن. بۇل – الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 1,4 ەسە جوعارى كورسەتكىش.