قۇرامىندا التىنى بار كەن ءوندىرىسى ايتارلىقتاي ءوسىپ, وتكەن جىلدىڭ قاڭتار-جەلتوقسان ايلارىندا 39,4 ملن تونناعا جەتكەن. بۇل كورسەتكىش الدىڭعى جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 19,5%-عا (6,4 ملن توننا) ارتىق. ال قۇرامىندا التىنى بار قويىرتپا ءوندىرىسى 11,9%-عا ازايىپ, 455 مىڭ توننانى قۇراپ وتىر. بۇل رەتتە وڭدەۋ سەگمەنتىندە وڭدەلمەگەن جانە جارتىلاي وڭدەلگەن التىن ءوندىرىسى 129,6 تونناعا جەتىپ, ءبىر جىل ىشىندە 13%-عا وسكەن. ونىڭ ىشىندە تازارتىلعان التىن ءوندىرىسى 73,2 توننا (جىلدىق ءوسىم 9,9%) بولدى.
سونىمەن الدىڭعى جىلدارعا كوز جۇگىرتسەك, 2018-2020 جىلدارى ارالىعىندا سەكتورداعى جىلدىق ءوندىرىس ءوسىمى 20%, تازارتىلعان التىن ءوندىرىسىنىڭ ءوسىمى 37,9%-دى قۇراپتى. «باعالى مەتالدار جانە اسىل تاستار تۋرالى» زاڭ نورماسىنا سايكەس, ەل اۋماعىندا وندىرىلگەن قۇرامىندا التىنى بار بارلىق شيكىزات ەل ىشىندەگى اففيناج زاۋىتتارىندا وڭدەلۋگە ءتيىس. بارلىق تازارتىلعان التىننىڭ نەگىزگى بولىگىن «تاۋ-كەن التىن», «قازتسينك» جشس وسكەمەن مەتاللۋرگيالىق كەشەنى جانە «قازاقمىس كورپوراتسياسى» جشس بالقاش مىس بالقىتۋ زاۋىتىنىڭ اسىل مەتالل تسەحى وسى ءۇش ءىرى زاۋىت وندىرەدى. باعالى مەتالل وندىرۋشىلەرىنىڭ رەسپۋبليكالىق قاۋىمداستىعىنىڭ مالىمەتىنشە, 2022 جىلى بارلىق تازارتىلعان التىننىڭ 49%-ىن 30-دان استام جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردان شيكىزات قابىلدايتىن «تاۋ-كەن التىن» ۇلتتىق زاۋىتى وندىرگەن. ءوندىرىس ۇلەسى بويىنشا ەكىنشى ورىندى «قازتسينك» (39,1%), ءۇشىنشى ورىندى «قازاقمىس» كورپوراتسياسى (10,4%) يەلەنگەن.
ساراپشى ماماندار قازىرگى تاڭدا ەلىمىز بويىنشا قۇرامىندا التىنى بار شيكىزاتتى وندىرەتىن جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ سانى ارتىپ وتىرعاندىعىن, ولاردىڭ اراسىندا التىن ءوندىرۋدى نەگىزگى ماقسات ەتكەن كومپانيالار دا, باسقا مەتالداردى وندىرۋگە باعىتتالعان التىن ىلەسپە ءونىم سانالاتىن كاسىپورىندار دا بار ەكەندىگى ايتىلدى. ماسەلەن, «قازتسينك» كومپانياسى شىعىس قازاقستانداعى بىرنەشە ءتۇستى مەتالل كەن ورىندارىن (مۇندا التىن ىلەسپە ءونىم) جانە اقمولا وبلىسىندا ورنالاسقان ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى ۆاسيلكوۆسكوە التىن كەن ورنىن يگەرۋدەگى كەن ورنىنىڭ بارلانعان قورى شامامەن 370 توننانى قۇراپ, بىلتىر كومپانيا 546 مىڭ ۋنتسيا التىن وندىرگەن. بۇل الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 8,2%-عا تومەن. 2022 جىلى Polymetal-دىڭ التىن ءوندىرۋشى كومپانياسىنىڭ كاسىپورىندارىندا دا التىن ەكۆيۆالەنتىندە 541 مىڭ ۋنتسيا ءوندىرىلدى. ءوندىرىس ناتيجەلەرىنىڭ ەسەبىنە سايكەس, ەكى ءىرى ۋچاسكەدە (باقىرشىق كەن ورنى جانە ۆارۆارينسكوە حابىن) تيىسىنشە 2,2 ملن جانە 3,8 ملن توننا كەن ءوندىردى. بۇل 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 2% جانە 6%-عا ارتىق. الايدا بۇل كەننەن الىنعان التىن كونتسەنتراتى 3%-عا از بولدى. بۇل وندىرىلگەن تاۋ جىنىسىنىڭ قۇرامىندا التىننىڭ از بولۋىمەن بايلانىستى. ءىرى التىن ءوندىرۋشى كومپانيالار قاتارىنا 2021 جىلى قازاقستانداعى ەڭ كونە التىن ءوندىرۋشى «قازاقالتىندى» قوسىپ العان «التىنالماس اك» اق جانە ەلىمىزدىڭ ءتورت وڭىرىندەگى كەنىشتەر مەن وڭدەۋ زاۋىتتارى ەنگەن. بيىل اقپاننىڭ ورتاسىندا «التىنالماس اك» اق باسقارما توراعاسى ديار قاناشەۆ قازاقستان پرەزيدەنتىمەن كەزدەسىپ, كومپانيا جوبالارىندا سوڭعى ءۇش جىلدا 40 توننادان اسا التىن وندىرىلگەنىن ايتقان بولاتىن. جەتەكشى التىن وندىرۋشىلەردىڭ تىزىمىنە جەكە اففيناج تسەحى بار «قازاقمىس» كورپوراتسياسى مەن «Kaz Minerals» تا كىرەدى. ەكى كاسىپورىن دا ءىرى مىس وندىرۋشىلەرى. التىن ولار ءۇشىن ىلەسپە مەتالل دايىندايدى. بىلتىر كاسىپورىنداردا قويىرتپاداعى التىن ءوندىرىسى 171 مىڭ ۋنتسياعا جەتكەن (2% وسكەن). وسىنشاما قاجىرلى ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى بولسا كەرەك, قازاقستان التىن قورى بويىنشا الەمدىك رەيتينگتە 15-ورىندا تۇر.
