قاراپايىم حالىق ءۇشىن كەپىلسىز ءارى قاراجاتتى پايدالانۋ ماقساتىندا شەكتەۋسىز تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەر قولايلى ەكەندىگى راس. سونىمەن كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق نەسيەنى قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى 21 ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتىڭ 12-ءسى اتالعان جايتتىڭ نەگىزىندە قامتاماسىز ەتۋدى قاراستىرىپ وتىر. سەگمەنتتەگى GERR ەڭ تومەنگى مولشەرلەمەنى Bereke Bank 8,38%-دان باستاپ, نەسيە مەرزىمى 60 ايدى, سەگمەنتتەگى 12 ەدب-نىڭ 8-ءى, ونىڭ ىشىندە بەرەكە بانكى مەن تسەنتركرەديت بانكى بىردەن ۇسىنسا, 72 ايعا دەيىن نەسيەنى ەۋرازيالىق بانك, 84 ايعا دەيىن Bank RBK جانە بانك ۆتب بار. نەسيەنىڭ ەڭ جوعارى سوماسى 8 ميلليون تەڭگەگە دەيىن Bereke Bank, Jusan Bank جانە Altyn Bank, 10 ميلليون تەڭگەگە دەيىن Bank RBK پەن Home Credit Bank ۇسىنادى. جىل باسىنان بەرى ەلىمىزدەگى تۇتىنۋ نەسيەلەرىنىڭ جالپى كولەمى 7,7 ترلن تەڭگەگە جەتكەن, بۇل ءبىر جىل بۇرىنعى كورسەتكىشتەن 25,2%-عا ارتىق.
ايتارلىقتاي وسىمگە قاراماستان, سەگمەنتتەگى ءوسۋ قارقىنى 2021 جىلى تۇتىنۋشىلىق نەسيە پورتفەلى 40%-عا, ال 2020 جىلى 32,3%-عا وسكەن. ەكونوميست ماماندار: «ادەتتە, كليەنت ءوزى سۇراعان قارىزعا كەلىسىم بەرگەنىن ەستىگەندە, قۋانعانىنان قۇجاتتارعا ءمان بەرمەستەن قول قويا بەرەدى. مۇنىڭ ءوزى ادامداردىڭ پسيحيكاسىنا اسەر ەتۋ ءۇشىن ادەيى سولاي ۇيىمداستىرىلعان. سوندىقتان قانداي كولەمدە قارىز الساڭىز دا, شارتتىڭ جوباسىمەن الدىن الا تانىسۋ كەرەك. ەگەر ءوزىڭىز تۇسىنبەسەڭىز, ارناۋلى ماماندارمەن كەڭەسىپ العان دۇرىس. سەبەبى قازىر كوپتەگەن بانكتىڭ شارتتارىندا جاسىرىن كوميسسيالار بار. ماسەلەن, جىلدىق پايىزدىق مولشەرلەمەسى 14 پايىز دەپ كورسەتىلەدى, بىراق شىندىعىندا 30-35 پايىزعا دەيىن بارىپ قالاتىن كەزدەر بولادى», دەيدى.
ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, بىلتىر ەلىمىزدە جەكە تۇلعالارعا بەرىلەتىن تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەردىڭ مولشەرى 3,3 تريلليون تەڭگەگە جەتىپ, ءبىر جىلدا تۇتىنۋشىلىق ماقساتتا الىنعان نەسيەلەر سانى 20,3 پايىزعا وسكەن. اتالعان نەسيەنىڭ كوبى كەپىلسىز الىنعان.
«تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەرگە دەگەن سۇرانىس كۇننەن-كۇنگە ارتىپ بارادى. تۇتىنۋشىلىق كرەديتكە پاتەر, كولىك پەن ءتۇرلى تەحنيكا بۇيىمدارىنان وزگە, ءتىپتى ساياحاتتاۋ ءۇشىن جولدامالاردى قارىزعا الىپ جاتادى. سوڭعى ۋاقىتتا كوبى كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق كرەديتتى قولدانۋدى ءجون كورەدى. جالپى, ەلىمىزدەگى نەسيە پورتفەلىنىڭ جارتىسىنان كوبى وسى تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەر», دەگەن بولاتىن ءبىرىنشى كرەديتتىك بيۋرونىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى اسەم نۇرعاليەۆا.
سوڭعى زەرتتەۋلەرگە قاراعاندا, ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتىنا 1,77 نەسيەدەن تيەتىندىگى, ولاردىڭ كەم دەگەندە ەكى كرەديتى بار ەكەندىگى انىقتالعان. قوسىمشا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەردە بورىشكەرلەردىڭ 80 پايىزىنىڭ قارىزى 300 مىڭ تەڭگەدەن اسپايتىن بولىپ شىققان.
