جوبا • 21 قاراشا, 2023
جاعدايدى جاقسارتاتىن جەتى داعدى
ەلوردا اكىمدىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن JOLTAP جوباسى اياسىندا «Freelance مۇمكىندىك» قىسقامەرزىمدى وقىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى لەگى باستالدى. جوبانىڭ ماقساتى – جۇمىسسىز جاستارعا جول كورسەتۋ, حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ. وسىعان وراي جوبا ازاماتتارعا قازىرگى نارىقتىق سۇرانىسقا ساي جەتى ءتۇرلى تسيفرلىق ماماندىقتى تەگىن ۇيرەتەدى.
ساراپتاما • 20 قاراشا, 2023
ەڭبەك كۇشى قانشالىقتى جاساردى؟
قاراشا ايىندا قازاقستان حالقى 20 ميلليونعا جەتتى. دەموگرافيانىڭ ءوسۋى ەكونوميكامەن ەتەنە بايلانىستى قۇبىلىس ەكەنى داۋسىز. بۇل رەتتە حالىقتىڭ ەڭبەككە قابىلەتتى بولىگى ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
اۋا رايى • 20 قاراشا, 2023
كليماتتىق وزگەرىستەرگە دايىنبىز با؟
كليماتتىق كاتاكليزم – جاھاننىڭ جالپاق جۇرتىنا ورتاق پروبلەما. باسقا كۇندە ءتۇرلى تاراپقا, جاق-جاققا, جىك-جىككە ءبولىنىپ, قىزىلشەكە قىرقىسىپ جاتساق تا, تابيعات-انانىڭ الدىنا ساۋساق بىرىكپەي بولمايتىنىن بۇگىندە ءدۇيىم دۇنيە ءتۇسىنىپ بولدى. وسى رەتتە ورتالىق ازيا ەلدەرى كليماتتىڭ وزگەرىستەرى جونىندە كەلەلى كەڭەس وتكىزدى.
تانىم • 19 قاراشا, 2023
بۇلدىرىق كوزدەن بۇلبۇل ۇشىپ بارادى
ءتىلتانۋ عالىمدارىنىڭ زەرتتەۋىنشە, جاپون لەكسيكولوگياسىنىڭ ءتۇپ-توركىنى كۇرىش دانىندە دەسەدى. ال قازاق حالقىنىڭ سوزدىك قورى جىلقى مەن قۇسقا بايلانىستى ەكەن. مىسالى, «قاسقالداقتىڭ قانىنداي», «قۇرقىلتايدىڭ ۇياسىنداي», «ۇلارداي/ۇزاقتاي شۋلاۋ», «تۇرىمتاي تۇسىندا», «قىزعىشتاي قورعاۋ», «بۇلدىرىقتاي زىمىراۋ» دەگەن سەكىلدى تەڭەۋلەر مەن تۇراقتى تىركەستەردى قولدانعانىمىزبەن, ونىڭ قانداي قۇستار ەكەنىن بىلە بەرمەيمىز. بۇل رەتتە ايتقىمىز كەلگەنى – بۇگىندە كوزدەن بۇلبۇل ۇشىپ بارا جاتقان بۇلدىرىق قۇس جونىندە بولىپ وتىر.
شارۋاشىلىق • 12 قاراشا, 2023
ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ الاڭىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەكولوگياعا قاتىستى تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ جايىن جانە بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ 2021-2030 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى جونىندە كەڭىنەن مالىمەت بەردى.
ماسەلە • 08 قاراشا, 2023
عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنشە, كاسپي تەڭىزى قازىرگىدەن 18 مەترگە دەيىن تارتىلۋى مۇمكىن. وسىعان وراي ەندى ەلىمىزدە كاسپي تەڭىزىن قاداعالايتىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى قۇرىلاتىن بولدى. بۇل جاڭالىقتى ايماق جۇرتشىلىعى ەكى جىل كۇتتى.
ماسەلە • 31 قازان, 2023
كاسپيدە عانا كەزدەسەتىن, بۇگىندە جويىلىپ بارا جاتقان جانۋارلاردىڭ ساناتىنداعى يتبالىقتاردىڭ تاعى دا قىرىلىپ جاتقانى تۋرالى دەرەك تىركەلدى. رەسمي مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, 25 يتبالىق پەن 33 بەكىرە تۇقىمداس بالىقتاردىڭ ولەكسەلەرى تابىلعان.
قوعام • 31 قازان, 2023
كەنشىلەر زەينەتكە ەرتە شىعۋعا ءتيىس
ەلىمىزدە كەنشىلەر مەن مەتاللۋرگتەردىڭ, مۇنايشىلار مەن ۋران ونەركاسىبىندەگى مىڭداعان اۋىر ەڭبەكتى كاسىپ ەتەتىن جۇمىسشىلاردىڭ زەينەت جاسىن تومەندەتۋ ماسەلەسى كوپتەن ايتىلىپ كەلەدى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇل تۇيتكىل جىل سوڭىنا دەيىن شەشىلىپ قالاتىنداي.
دەنساۋلىق • 31 قازان, 2023
ەگدە جاستاعىلاردى ەمدەيتىن ورتالىق
زامان وزعان سايىن ادام ءتانى توزا بەرەتىنى اقيقات. ايتكەنمەن ادام بالاسىنىڭ باسقا جاراتىلىستان ەرەكشەلىگى سول, قاي قيىندىققا دا قول قۋسىرىپ قالماعان. كۇللى تاريحى كۇرەسكە تولى. تاعدىردىڭ سىزىعى تاۋسىلعانشا ءومىردى ءماندى دە ماعىنالى, ساۋلىقتا ءسۇرۋدىڭ سان قيلى سوقپاعىن سارالاپ كەلەدى. وسىنىڭ ءبىر ايعاعى – گەرونتولوگيا عىلىمى.
جانۋارلار • 29 قازان, 2023
وسكەن جەرگە سىيماي كەتىپ بارادى...
كەيىنگى اپتادا الەۋمەتتىك جەلىلەردە ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا كيىكتەردىڭ بەي-بەرەكەت اۋلانىپ جاتقانى تۋرالى الىپقاشپا اڭگىمەلەر ۇدەپ كەتتى. جاريالانىمداردىڭ بىرىندە كيىكتەردىڭ ىشەك-قارىنى, باسقا دا قالدىقتارى قالاي بولسا سولاي شاشىلىپ جاتقانى كورسەتىلسە, تاعى ءبىر ۆيدەودا 40-50 كيىكتى كولىككە تيەپ العان ازاماتتاردى پوليتسيانىڭ توقتاتقانى بايقالادى. ارينە, كيىك سانىن ازايتۋ شارۋالار مۇددەسىن كوزدەگەن ءماجبۇرلى شارا ەكەنىن كوپشىلىك ءتۇسىنىپ وتىر. الايدا كولدەنەڭ اڭگىمە كوبەيمەس ءۇشىن جابايى جانۋاردى اۋلاۋ ۇدەرىسى اشىق جۇرگىزىلۋى قاجەت. بۇگىنگە دەيىن قانشا كيىك اۋلاندى؟ ونىڭ ەتى كادەگە قالاي جاراتىلادى؟ ءمۇيىزى قايدا وتكىزىلىپ جاتىر؟ ودان قانشا قاراجات تۇسەدى؟ كيىكتىڭ براكونەر ولجاسىنا اينالمايتىنىنا قانداي كەپىلدىك بار؟ وكىنىشكە قاراي, بۇل سۇراقتارعا ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىكتەرى, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى تاراپىنان ماردىمدى اقپارات بولماي تۇر. كيىك مەملەكەتتىڭ بايلىعى سانالاتىندىقتان, بۇل ماسەلەگە قاتىستى ءىس-شارالار ايقىن دا اشىق جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. سوندا كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىندە دە كۇمان بولماس ەدى. ياعني ۇكىمەت كيىكتى اۋلاۋدان باستاپ, ىسكە جاراتۋعا دەيىنگى تەتىكتى حالىققا كورسەتىپ, بۇل ءىستىڭ وسى تالاپقا ساي جۇرگىزىلۋىن قاتاڭ ساقتاۋعا ءتيىس.
