مەديتسينا • 20 شىلدە, 2020
COVID-19: تەستتىڭ ءوزىن تەكسەرۋ كەرەك
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەتكە كوروناۆيرۋس پەن وكپە قابىنۋىنىڭ ستاتيستيكاسىن بىرىزدەندىرۋدى مىندەتتەپ, بۇل پاندەميانىڭ تارالۋ كولەمىن ناقتى كورۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى. وسى ورايدا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسوي 1 تامىزدان باستاپ جاڭا ستاتيستيكا جۇرگىزىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. ەندى پتر-تەست ارقىلى كۆي انىقتالماعان, بىراق سول ىندەتتىڭ سيمپتومدارى بايقالاتىن پنەۆمونيامەن اۋىرعاندار Covid-19 ەسەبىنە قوسىلادى.
ءبىلىم • 15 شىلدە, 2020
بۇل قابىلداۋ بۇرىنعىدان وزگەرەك
كوپشىلىك دەمالىسقا شىققان جاز ايلارىندا قۇجات تاپسىرۋ مەن قابىلداۋ قىزا تۇسەدى. ءبىرى 1-سىنىپقا بالاسىن بەرۋ ءۇشىن جانتالاسسا, ەكىنشىسى جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسۋگە تالپىنادى. تاعى ءبىر توپ ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋراعا قاجەتتى قۇجاتتاردى جيناپ ءجۇر. ال بيىل وسى ءۇش ماسەلەدە قۇجات تاپسىرۋ مەن قابىلداۋ ەرەكشە بولىپ تۇر. بۇعان الەمدى وزگەرتكەن پاندەميا سەبەپ. كىم قايدا, قالاي, قانداي قۇجات تاپسىرادى؟ وسىعان جاۋاپ ىزدەپ كورەلىك.
ءبىلىم • 15 شىلدە, 2020
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەت وتىرىسىندا قاشىقتان وقىتۋدا ينفراقۇرىلىم مەن ينتەرنەت ساپاسىنا قاتىستى ەلەۋلى ماسەلەلەردىڭ بارىن, وسىعان بايلانىستى وتكەن ءتورتىنشى «توتەنشە» توقساندا ءتيىمدى وقىتۋ بولماعانىن العا تارتىپ, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا دايىن ەكەنىنە كۇمانداناتىنىن جەتكىزدى. ەلدەگى پاندەميا پروبلەماسى ۋشىعىپ تۇر, ال جاعداي وسىلاي جالعاسسا, جاڭا وقۋ جىلى قاشىقتان وقىتۋ فورماتىندا باستالاتىنى بەلگىلى. ازاماتتاردىڭ اماندىعى, ادام دەنساۋلىعى بارىنەن ماڭىزدى. دەگەنمەن ءبىراز اتا-انا قاشىقتان وقىتۋعا قارسى بولىپ وتىر.
ءبىلىم • 07 شىلدە, 2020
وسىدان 10-15 جىل بۇرىن وڭىرلەردەگى قالالار مەن شالعايداعى ەلدى-مەكەندەردىڭ مەكتەپتەرىن تامامداعان تۇلەكتەر ساپالى جوعارى ءبىلىم الۋ ءۇشىن الماتىعا, وبلىس ورتالىقتارىنا نەمەسە شەتەلگە ات باسىن بۇراتىن. بۇل شەشىم ولار ءۇشىن ءبىلىمنىڭ بيىگىنە قول جەتكىزۋمەن تەڭ ەدى. ال قازىر اۋىلدان استاناعا ارمان قۋىپ اتتاناتىندار از ەمەس. سول ءبىلىم قۋىپ كەلگەن ىزدەنۋشىلەردىڭ ءبىر بولىگى بۇگىندە ىزدەنۋىن ءارى قاراي جالعاستىرۋ ماقساتىندا جاس قالادا قالدى. ويتكەنى ولار ءۇشىن ەلوردا – ەلدىڭ عانا ەمەس, ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ دا استاناسى.
ءبىلىم • 07 شىلدە, 2020
انە-مىنە دەگەنشە بۇرىنعىدان بولەكتەۋ باستالعان نەگىزگى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ دە ءتامامدالدى. پاندەميا ءورشىپ تۇرعان ەلەڭ-الاڭ شاقتا تەستىلەۋدى تاپسىرۋ تالاپكەرلەرگە دە وڭايعا سوقپادى, بيىلعى ۇبت اتا-انالاردى دا جىلداعىدان ەكى ەسە الاڭداتقانى انىق. سونىمەن, جانىن شۇبەرەككە تۇيگەن تالاپكەرلەر ءۇشىن سىن ساعات ارتتا قالدى. بىراق كىمنىڭ باعى مەن بابى قوسا شاپقانى الداعى ۋاقىتتا قارالاتىن كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا انىقتالا جاتار. ازىرگە ۇبت-2020-نىڭ بۇرىنعىدان, انىعى بىلتىرعىدان قانداي وزگەشەلىگى مەن جاڭاشىلدىعى بولعانىنا توقتالايىق.
ءبىلىم • 01 شىلدە, 2020
ۇبت-2020: تالاپتى بۇزعان تالاپكەردىڭ تاعدىرى
كۇنى كەشە ءبىر تانىسىمىز حابارلاسىپ كومەك سۇرادى. ءبىلىم-عىلىم تاقىرىبىن جازىپ جۇرگەن جۋرناليست رەتىندە ۇبت-نىڭ سۇراقتارىنا سىرتتا وتىرىپ جاۋاپ بەرەتىن مامانداردى بىلەدى, تاۋىپ بەرە الادى دەپ ويلاپتى. تالاپكەردىڭ مۇنداي جولدى نەلىكتەن تاڭداعانىن, اشىق, ءادىل تۇردە تەست تاپسىرۋىنا نە كەدەرگى كەلتىرىپ تۇرعانىن سۇراعانىمىزدا, سەنىمسىزدىگىن سىلتاۋ ەتتى. وسىنداي ورىنسىز تاۋەكەلگە بارعان تالاي تالاپكەر گرانتتان قاعىلدى. تەستىلەۋ ءتارتىبى جىل سايىن قاتاڭداتىلسا دا, جەتىلدىرىلسە دە تالاپكەر نەگە تالاپتى بۇزادى؟
قوعام • 29 ماۋسىم, 2020
ەكپەمەن قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىن بە؟
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ وتكەن اپتاداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا عالىمدارىمىزدىڭ كوروناۆيرۋسقا قارسى 5 ءتۇرلى ۆاكتسينا ازىرلەپ جاتقانىن, وسىعان دەيىن ەكپەلەرگە جاسالعان سىناقتاردىڭ ازىرگە ءساتتى بولعانىن جانە وتاندىق ۆاكتسينانى قىركۇيەك ايىندا ادامدارعا سىناپ كورۋدىڭ جوسپارلانىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
كوروناۆيرۋس • 24 ماۋسىم, 2020
Covid-19 ۆاكتسيناسى ەگدە جاستاعىلارعا كومەكتەسپەۋى مۇمكىن
قازىرگى تاڭدا ءار ەل الەمدى جايلاعان قاتەرلى ۆيرۋسقا قارسى ءوز ۆاكتسيناسىن ازىرلەۋگە بەل شەشە كىرىسكەن. بۇل ىستە البەتتە عالىمدار الدىڭعى شەپتە ءجۇر. ال سول عالىمدار كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينانىڭ ەگدە جاستاعى جاعدايى اۋىر ناۋقاستارعا كومەكتەسپەۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى.
كوروناۆيرۋس • 23 ماۋسىم, 2020
حۆو ەلىمىزدى COVID-19 ۆاكتسيناسىمەن قامتاماسىز ەتۋدى جەدەلدەتپەك
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ وتكەن اپتاداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا عالىمدارىمىزدىڭ كوروناۆيرۋسقا قارسى 5 ءتۇرلى ۆاكتسينا əزىرلەپ جاتقانىن, وسىعان دەيىن ەكپەلەرگە جاسالعان سىناقتاردىڭ ازىرگە ءساتتى بولعانىن جانە وتاندىق ۆاكتسينانى قىركۇيەك ايىندا ادامدارعا سىناپ كورۋدىڭ جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكىزگەن بولاتىن. كوروناۆيرۋسقا قارسى وتاندىق ۆاكتسينانى ازىرلەۋمەن اينالىسىپ جاتقان بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى جانىنداعى وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى حايرۋللا ابەۋوۆ ۆاكتسينانى دايىنداپ, وندىرىسكە ەنگىزۋگە كەم دەگەندە 1 جىل كەتەتىنىن مالىمدەگەن-ءدى. ال ۆاكتسينا ازىرلەۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن عالىم, پروفەسسور, قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنان جاقىندا قۇرىلعان حالىقارالىق ۆاكتسينولوگيا ورتالىعىنىڭ (حۆو) باسشىسى قايسار تابىنوۆ COVID-19-عا قارسى وتاندىق ۆاكتسينانىڭ 5 جىلسىز دايىن بولمايتىنىن ايتادى.
ءبىلىم • 22 ماۋسىم, 2020
جىل سايىن جاز ايلارىندا وتكىزىلەتىن نەگىزگى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ ۋاقىتى جاقىنداعاندا تالاپكەرلەرگە رۇقسات ەتىلمەگەن زاتتاردى قولدانۋعا جول بەرمەۋ جونىندە ءجيى ايتىپ, ادالدىققا ۇندەيمىز. وقۋشىلارىن جوعارى سىنىپتان باستاپ بولاشاعى شەشىلەتىن ماڭىزدى تەستىلەۋگە دايىنداپ جۇرگەن مۇعالىمدەر دە شاكىرتتەرىن ءادىل جولمەن بيىككە جەتۋگە شاقىراتىنى انىق. ال سول پەداگوگتەردىڭ ءوزى ءتۇرلى قيتۇرقى ارەكەتكە بارىپ, زاڭدى بەلدەن باسسا نە بولادى؟ وسىندايدا «تۇز ساسىسا نە سەبەمىز؟» دەيتىن سالماقتى سۇراق ويعا ورالادى.
