ايدانا شوتبايقىزى
ايدانا شوتبايقىزى«Egemen Qazaqstan»
699 ماتەريال تابىلدى

عىلىم • 29 ءساۋىر, 2022

مايا ميتاليپوۆا: عىلىمدا شەكارا جوق

الەمنىڭ قاي بۇرىشىندا تۇرىپ, قانداي زەرتتەۋ جۇرگىزىپ جۇرسە دە وتاندىق عىلىمنىڭ مارتەبەسىن كوتەرىپ جۇرگەن جاندار جەتەرلىك. وعان قازاقستاندىق ءبىلىمنىڭ ەشبىر ەلدەن كەم ەمەس ەكەنىن دالەلدەگەن شەتەلدەردەگى عالىمدارعا قاراپ كوز جەتكىزىپ كەلەمىز. سولاردىڭ ءبىرى – بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ PhD دوكتورى مايا ميتاليپوۆا. الماتى وبلىسىنىڭ تۋماسى قازىر اتاقتى ءمىت-دەگى (Massachusetts Institute of Technology) زەرتحانانى باسقارىپ وتىر. ءبىز عالىممەن بەينە-بايلانىس ارقىلى اڭگىمەلەسكەن ەدىك, وقىرماندارعا عىلىمي اڭگىمەنى ۇسىنامىز.

ءبىلىم • 27 ءساۋىر, 2022

ۋنيۆەرسيتەت ۆىمپەلى عارىشتا بولدى

ش.ءۋاليحانوۆ اتىن­داعى كوك­شەتاۋ ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ ۆىمپەلى حا­لىقارالىق عارىش ستان­ساسىنا جىبە­رىلدى. بۇل ءىس-شارا جوعارى وقۋ ور­نى­نىڭ 60 جىلدىق مە­رەي­­تويىنا وراي ۇيىم­داستى­رىلعان.

ءبىلىم • 21 ءساۋىر, 2022

ەۋرووداقتىڭ پروبلەماسىن ەلوردالىق ستۋدەنتتەر تالقىلادى

ەلوردالىق جوو ستۋدەنتتەرى ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى وكىلدىگىنىڭ باستاماسىمەن وتكىزىلگەن ىسكەرلىك ويىنعا قاتىستى. ستۋدەنتتەردىڭ ارقايسىسى بەلگىلى ءبىر ەكولوگيالىق پروبلەما بويىنشا ءتۇرلى مەملەكەتتىڭ ۇستانىمىن كورسەتتى.

ءبىلىم • 21 ءساۋىر, 2022

گرانت سانى تاعى ارتتى

جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋعا بەرىلەتىن مەملەكەتتىك گرانت سانى تاعى دا ارتتى. بىلتىر 51 مىڭنان 56 مىڭعا كوبەيگەن ەدى. بيىل بۇل كورسەتكىش 73 مىڭعا جەتپەك.

ءبىلىم • 15 ءساۋىر, 2022

ناۋرىزداعى تەستىلەۋگە 99 تالاپكەر كىرگىزىلمەدى

ناۋرىزداعى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە بارلىعى 105 مىڭعا جۋىق ادام قاتىسقان. ولاردىڭ ىشىندە تۇلەكتەردىڭ 78,2%-ى قازاق تىلىندە, 21,7%-ى ورىس تىلىندە, 0,2%-ى اعىلشىن تىلىندە تەستىلەۋدەن ءوتتى. 72 تالاپكەر 130-دان جوعارى بالل جينادى. بۇل تۋرالى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى حابارلادى.

عىلىم • 15 ءساۋىر, 2022

NASA-نىڭ ءبىلىم گرانتىن جەڭىپ الدى

قازاقستاندىق وقۋشى اتاقتى NASA-نىڭ ءبىلىم گرانتىن جەڭىپ الدى. قاعىلەز قىز پاۆلودار قالاسىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان №8 مەكتەپ-ليتسەيىندە وقيدى.

ءبىلىم • 15 ءساۋىر, 2022

جاڭا ۇيىرمە اشىلدى

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ەلوردالىق وقۋشىلارعا راديو­ەلەك­ترو­نيكا ۇيىرمەسى اشىلدى. وقىتۋ باعدارلاماسى تەوريالىق جانە تاجىريبەلىك ساباق­تاردان تۇرادى. مۇندا قوسىمشا ءبىلىم الۋشىلاردى قۇرال-جابدىقتاردى قۇراستىرا بىلۋگە باۋليدى. وسى ارقىلى ولاردىڭ تەحنيكالىق قابىلەتتەرىن, لوگيكالىق ويلاۋىن دامىتۋ كوزدەلگەن.

عىلىم • 13 ءساۋىر, 2022

مەملەكەت قاراجاتى اقتالۋىمەن قۇندى

عىلىم سالاسىن قارجىلاندىرۋ كولەمى ەكى ەسەگە جۋىق ارتتى. وتان­دىق ۆاكتسينا ازىرلەنىپ, 50-دەن اسا ءىرى باعدارلامالىق عىلىمي جوبا ىسكە اسى­رىلىپ جاتىر. وسى جانە وزگە دە وڭ وزگەرىستەر مەن ناتيجەلەر تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىز­مەتىندە وتكەن بريفينگتە ايتىلدى.

عىلىم • 12 ءساۋىر, 2022

عىلىمنىڭ جاققان شىراعىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا بىلتىرعى جولداۋىندا «عىلىم سالاسىن دامىتۋ – ءبىزدىڭ ماڭىزدى باسىمدىعىمىز» دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن. سونداي-اق ەل پرەزيدەنتى وتاندىق عىلىمدى ىلگە­رىلەتۋگە باعىتتالعان ناقتى تاپسىرما­لار بەردى. سونىڭ ناتيجەسىندە ىرگەل­ى عىلىممەن اينالىساتىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى تىكەلەي قارجى­لاندىرىلىپ, ال بۇرىن گرانتپەن عانا كۇن كورىپ كەلگەن 2 500-گە جۋىق عالىم ەندى تۇراقتى جانە ءوز ەڭبەگىنە لايىقتى جالاقى الاتىن بولدى. عىلىمي جوبالاردى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ مەرزىمى 5 جىلعا دەيىن ۇزارتىلدى. ۇلت­تىق عىلىمي كەڭەس شەشىمدەرىنىڭ اپەللياتسيا ينستيتۋتى ەنگىزىلدى. عىلىم سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى باس باسىلىم ۇدايى نازاردا ۇستاپ كەلەدى. ساي­كەسىنشە, ءتيىستى ۆەدومستۆولار تاراپىنان كوتەرىلگەن ماسەلەلەرگە نازار اۋدارىلىپ, دەر كەزىندە شەشىمىن تابا باستادى. وسىنداي وڭ وزگەرىستەردىڭ باسى-قا­­سىن­دا عىلىمعا جاناشىر عالىم­دار­­دىڭ وزدەرى ءجۇر. بۇل – ايقىن دا انىق دۇنيە. اباي «عىلىم تاپپاي ماق­تانبا!» دەپ وسيەت ەتتى. Egemen Qazaqstan گازەتىندە عىلىمعا ارنال­عان ما­قالالار توپتاماسى ءجيى ۇيىم­داس­تى­­رىلادى. بۇل ايدارلار اياسىندا ءىلىم ىز­دەگەن, عىلىم تاپقان, الايدا كوپ تا­نىلماعان وتاندىق عالىم­داردى قوعامعا ۇلگى ەتۋدە. توقسا­نىن­شى جىلدارداعى توقىراۋ كەزەڭىن­دە تۇرا­لاپ قالعان عىلىم سالاسى قازىر قار­قىن الىپ كەلەدى. وعان قا­زاق­ستان­دىق ىزدەنۋشىلەردىڭ عىلىمي, ونەر­­تا­­بىس جاڭالىقتارى مەن حالىق­ارا­لىق رەيتينگتەگى بەدەلىنە قاراپ كوز جەتكىزۋگە بولادى.

عىلىم • 12 ءساۋىر, 2022

15 عىلىمي جوبادان – 346 ملن تەڭگە تابىس

2021 جىلى قازاقستاندىق عالىمداردىڭ 15 عىلىمي جوباسىن ەكسپورتتاۋدان 346 ملن تەڭگەدەن اسا تابىس تۇسكەن. جوبالار قىتاي, رەسەي, تۇركيا, گرۋزيا, چەحيا, قىرعىزستان سياقتى ەلدەرگە ەكسپورتتالدى. بۇل تۋرالى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى حابارلادى.

ياندەكس.مەتريكا