باتىرحان سارسەنحان
باتىرحان سارسەنحان«Egemen Qazaqstan»
373 ماتەريال تابىلدى

قوعام • 21 اقپان, 2024

اڭىز اقىن

فيردوۋسي, ساعدي, نيزامي, ناۋايلارمەن قاتار تۇراتىن تۇرىكمەن ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى ماقتىمق ۇلى پىراعى ەسىمى قازاق بالاسىنا ەرتەدەن تانىس. «بيىك تاۋلار, بيىكپىن دەپ شىرەنبە, سەن دە قۇلاپ, جەرمەن-جەكسەن بولارسىڭ» دەگەن دانالىق يەسىنىڭ دابىلى زامانالار كوشىمەن جاڭعىرىپ كەلەدى.

ادەبيەت • 20 اقپان, 2024

اقىرعى ءسوز اقيقاتى

ء«ومىر مەن ءولىم اراسى – ءبىر-اق قادام». بالا كۇندە «اتا-انام دا ولە مە؟ ولار ولسە, مەن نە ىستەيمىن؟» دەپ قاي­عىرىپ جاس توككەنىم ەسىمدە. تاعى بىردە قۇداي دەپ ەلەس­تەتكەن ادامىمىزدىڭ قۇلاپ جاتقانىن كورىپ, مۇڭ­عا باتىپپىز. جالعان دۇنيەنىڭ جالقى اقي­قاتى ءولىم دەسەك, ۇلى ادام­داردىڭ اجال الدىن­داعى اقىرعى ءسوزى قالاي بول­ماق؟ نە تولقىتتى, نە سەزىندى؟

كينو • 14 اقپان, 2024

اينىماعان الدار

اسان قايعى, قورقىت اتا, قوجاناسىر, الدار كوسە وبرازى قازاق تانىمىمەن بىتە قايناسقان. تۇگىن تارتسا مايى شىققان سالقار دالا توپىراعىنان ون­گەن­ قايبىر اڭىز دا ۇلتتىق كودىمىزدى ءتىرىلتىپ, رۋحىمىزدى قوزداتادى. ال قا­زاق­­تىڭ روبين گۋدى, دون كيحوتى سەكىلدى قارا حالىقتىڭ سويىلىن سوعىپ, ادى­­لەت­سىزدىككە قارسى ايلا ەتكەن الدار كوسە بەينەسى جۇرەگىمىزگە جاقىن, كو­ڭى­­لى­مىزگە ورنىققان.

ادەبيەت • 13 اقپان, 2024

قوس عاسىر تارتىسى

ادامزات وركەنيەتى ەجەلگى گرەك-ريم مادەنيەتىنەن كۇش الىپ, ورتا عاسىردا ىلگەرى تۇعىرعا قول جەتكىزدى. بىراق ءدىني احۋالدار, ۇستەم تاپ پەن تومەنگى تاپ تارتىسى, ەۋروپاداعى شىركەۋلەر­دىڭ قاساڭ تۇسىنىگى عىلىم مەن مادەنيەتتى ويسىراتىپ باقتى. ىلە جاڭا عاسىر شۋاعى تارالىپ, ءتۇرلى ويشىل ىقپالىمەن تۇڭعيىق تۇسىنىكتەردىڭ توڭى ءجىبى­دى, ازات سانا مەن ادامنىڭ جەكە قۇقى­عى العا شىقتى. ادەبي شى­عار­­مالار قاۋلاپ ءوسىپ, ەركىن وي قۇسى كوكتى شارلادى. ەندەشە, «پەيىش پەن توزاق ايتىسى» دەگەندەي, ورتا عاسىر مەن جاڭا عاسىر تارتىسىنا نازار سالالىق.

سۇحبات • 11 اقپان, 2024

الىبەك اسقاروۆ, جازۋشى: «تەرەڭ ءبىلىم – كىتاپتا!»

الىبەك اسقاروۆ پروزاسى – ورالىمدى تىلىمەن, ءبىراز ۋاقىت ساناڭدى سانعا بولەر قويۋ اتموسفەراسىمەن تانىس. جازۋشىنىڭ ءبىز بايقاعان ءوز بولمىسى – كوڭىلدەگىنى كوزدەن ۇعار قىراعى, كەڭ. جاقىندا قالامگەرمەن ارنايى اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

پوەزيا • 08 اقپان, 2024

جۇمباق عالامشار

جاڭا اشىلعان كىشى عالامشاردىڭ بىرىنە 1983 جىلى ەسەنين ەسىمى بەرىلگەنى ايقىن. اقىن عالامشارى – جان قۇبىلىسىنىڭ جارىقشاقتارىنا تولى تىلسىم دۇنيە. وندا ەلەۋسىز سانالعان كوزگە كورىنبەس, قولعا ۇستالماس كيەلى ۇعىمدار جۇلدىزدى تونىن جامىلعان. الۋان تۇستەر ايدىنى تۇپكى مانگە جالعاسىپ, تۇنەۋ ءبىر كۇنگى تۇمانداي ۋىزدانىپ, قايماقتانىپ تۇرادى. ەندەشە, مۇقاعالي اتتى جۇمباق عالامشاردىڭ بىرنەشە شۇڭعىل بەدەرىنە ساپار شەگەلىك.

تانىم • 06 اقپان, 2024

سۋحەيل مەن گۇلدىرسىن

تاريح اقيقات جاعىندا ءدۇر. ونى بۇرمالاماق نيەتتىلەر التىن وردا تاريحىن بىزدەن تىس قاراۋعا تالپىندى. الايدا جالعاندىقتا جاندى ءومىر بولماسى انىق. اراب تاريحشىسى ءال-وماري ەجەلگى وردامىز حاقىندا: «ەرتەدەن بۇل قىپشاقتار ەلى بولاتىن. كەيىن تاتارلار قىپشاقتارمەن ارالاسىپ, تۋىستاسىپ كەتتى» دەپ جازادى. قىپشاق ەلىنىڭ تاعى ءبىر دالەلى, ونىڭ وعىز-قىپشاق تىلىندە جازىلعان ادەبيەتى. حورەزميدىڭ «مۇحاباتناماسى», قۇتبتىڭ «فارحاد-شىرىنى», دۇربەكتىڭ ء«جۇسىپ-زىليقاسى».

ادەبيەت • 31 قاڭتار, 2024

جاراسقاننىڭ ەپيگرامماسى

ەپيگرامما جانرىنىڭ العاشقى شەبەرلەرى انتيكالىق گرەكتىڭ سيمونيد كەوسسكي, اسكلەپياد, مەلەاگر سىندى اقىندارى بولعان دەسەدى. ايگىلى بايروننىڭ اقسۇيەكتەردى سىقاق ەتكەن شۋماقتارى ونىڭ ەلىنەن ءبىرجولا كەتۋىنە سەبەپ بولدى. ال بايرونعا ەلىكتەگەن پۋشكين ۋسويقى ەپيگراممالارى سالدارىنان جاپا شەگىپ, تالاي مارتە دۋەلگە ءتۇستى.

ادەبيەت • 29 قاڭتار, 2024

گيلگامەش جانە تۇركى وركەنيەتى

قانشا وقىساق تا ايىزىمىز قانباس, ۇنەمى جاڭالىق تابار ەكى داستان بولسا, ءبىرى – «گيلگامەش تۋرالى داستان». التايدان ۇدەرە كوشكەن تۇركىنىڭ باسى شۋمەرلەر دەپ بول­جالداساق, داستانداعى قاھارمان قوس باتىر تۇرقى ۇلى دالانى ەسكە سالادى. ءتىپتى قازاق جىرلارىمەن ۇندەستىگى مەنمۇندالايدى.

ادەبيەت • 22 قاڭتار, 2024

ارىلۋ

تولستوي بولمىسى – ءاردايىم ىلگەرى جىلجىپ وتىراتىن اعىن سۋداي كۇردەلى قۇبىلىس. دانىشپان ءومىرىنىڭ سوڭىن سۋرەتتەگەن رومەن روللان: «سوعىس اياقتالدى. ول 82 جىلعا سوزىلدى جانە تولستويدىڭ ءومىرى ونىڭ ۇرىس الاڭى بولدى» دەپ تۇيەدى.

ياندەكس.مەتريكا