دۇيسەنالى الىماقىن
دۇيسەنالى الىماقىن«Egemen Qazaqstan»
158 ماتەريال تابىلدى

اباي • 09 تامىز, 2025

قازاق داناسى جانە الەم وقىرمانى

ابايدىڭ شىعارمالارى – ۇلتتىق شەڭ­بەر­دەن اسىپ, جاھاندىق دەڭگەيگە كوتەرىلگەن رۋحاني مۇرالار. ونىڭ ەڭبەكتەرىن وسىنداي بيىك بەلەسكە كوتەرىپ تۇرعان, ارينە, تەرەڭ وي مەن شىنايىلىق. كەيىنگى جىلدارى حاكىم ەڭبەكتەرى كوپتەگەن شەت تىلىنە اۋدارىلىپ, شەتەل وقىرماندارىنىڭ دا قىزىعۋشىلىعىن وياتتى. «Goodreads», «Amazon», «LibraryThing» سياقتى الەمدىك ءىرى سايتتاردا اقىن شىعارمالارى تۋرالى جىلى پىكىرلەر جازىلعانىن كوزىمىز شالدى.

اباي • 08 تامىز, 2025

اباي ارقىلى ادامزاتتى تانيمىز

الدىمەن قازاق قوعامىنا, سوسىن ادامزاتقا اسىل وي ايتىپ, ار مەن ۇيات, اقىل مەن جۇرەكتىڭ تازالىعىن ساقتاۋعا ءۇن قاتقان اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ ەسىمى جەر ءجۇزىن شارلاپ كەتتى. ابايدى ءبىز عانا ەمەس, الەم وقىرمانى مەن جۇرتشىلىعى ءبىلۋى كەرەك. وسى ورايدا تۋىسقان حالىق وكىلدەرىنەن حاكىم تۋرالى سۇراعان ەدىك.

اباي • 05 تامىز, 2025

«اباي جولىن» وقىعاندا...

وتكەندە جازۋشى مۇحتار ماعاۋيننىڭ «ابايدىڭ سۋرەتى» اتتى كولەمدى ەسسەسىن وقىپ وتىرىپ, «ابايدى العاش وقىعاندا ادام قانداي كۇي كەشەدى؟» دەگەن ساۋالدىڭ توڭىرەگىندە ويلاندىم. ايتپاقشى, مۇحتار ماعاۋين «اباي جولى» رومانىنىڭ ەكى تومىن نەبارى 8 جاسىندا وقىپ تاۋىسقانىن جازادى. ال وزگە قالامگەرلەر ابايدى العاش وقىعاندا, قانداي اسەردە بولدى ەكەن – سويلەتىپ كورەلىك. العاشقى قوناعىمىز – جازۋشى ءدىلدار مامىرباەۆا.

ءبىلىم • 24 شىلدە, 2025

وقۋلىقتاردى اۋدارمايىق, جازايىق

وقۋلىق – مەملەكەت ءۇشىن سترا­تەگيالىق ماڭىزى بار قۇندىلىق. ول – ءبىلىم ۇدەرىسىنىڭ نەگىزى عانا ەمەس, ۇلتتىڭ دۇنيەتانىمىن, تاريحي ساناسىن, مادەني قازى­ناسىن, ازاماتتىق ۇستانىمىن قالىپتاستىرۋدىڭ ۇستىنى. شىن­دىعىندا, ءاربىر ازاماتتىڭ دۇنيەگە كوز­قاراسىن, تانىمىن, ۇلتتىق بىرەگەيلىگىن قالىپ­تاستىرۋدا وقۋلىقتاردىڭ الار ورنى ەرەكشە.

قوعام • 01 شىلدە, 2025

الەمدىك ءبىلىم بايگەسىنىڭ جۇيرىگى

مەرۋەرت بيجانوۆا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىن «بيو­لو­گيالىق عىلىم­دار» ماماندىعى بويىنشا 2023 جىلى بىتىر­گەن. بۇگىندە ول – الەمدىك دەڭگەيدەگى اكادەميالىق جانە قوعام­دىق جەتىستىكتەرىمەن ەل مەرەيىن اسىرىپ ءجۇر­.

زەردە • 20 ماۋسىم, 2025

تۇلعالار تاعىلىمى

كەشە عانا قاسىڭدا ءجۇرىپ, اقىل-كەڭەسىن ايتقان تۇلعالار بۇگىندە ارامىزدان الىستاپ, ەندىگى جەردە ولاردىڭ ايتقان ءسوزى مەن بەينەلەرى جادىمىزدا جاڭعىرادى. جۋرناليستىك قىزمەت بارىسىندا كوپتەگەن اعا بۋىن قالامگەرلەرمەن, عالىمدارمەن جۇزدەسكەن ەدىك. ولاردىڭ باۋىرمالدىعى, قۇرمەتى مەن ىزەتى وسى جازبانى جازۋعا جەتەلەدى.

تاعزىم • 18 ماۋسىم, 2025

ۇلى اقىن فرانتسيادا ۇلىقتالدى

پاريج قالاسىنىڭ XVI وكرۋگى مەرياسىندا قا­زاقتىڭ ۇلى اقىنى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان دوڭ­گەلەك ۇستەل ءوتتى. ءىس-شارانى قازاقستاننىڭ فرانتسياداعى ەلشىلىگى مەن «اباي» مادەني ور­تا­لىعى بىرلەسە ۇيىم­داستىردى.

جوبا • 17 ماۋسىم, 2025

بالا ءتىلىن دامىتاتىن باستاما

بالانىڭ العاش رەت «اكە», «شەشە» دەپ ءتىلى شىققان ءساتى – اتا-انا ءۇشىن دە, قوعام ءۇشىن دە ءبىر بۇرىلىس. بۇل تەك ءسوز ايتۋ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ويدىڭ, سەزىمنىڭ, بولمىستىڭ سىرتقا العاش رەت شىعۋى. الايدا كەيىنگى جىلدارى ءتىل دامۋى كەشەۋىلدەگەن بالالار سانى كوبەيىپ كەلەدى. شىنىن ايتقاندا, «ا» دەدى, «ب» دەدى, «ر»-عا ءتىلى كەلمەدى» دەيتىن جاعداي بەلەڭ الىپ كەتتى. قالالىق ءومىر, ەكرانعا تەلمىرگەن ۇرپاق, ۇيدەگى ۇلكەندەرمەن تىلدەسۋ مۇمكىندىگىنىڭ ازايۋى – ءبارى وسى ۇدەرىستى قالىپتاستىرىپ وتىر. قازىر باياعىداي نەمەرەسىنە ەرتەگى ايتىپ ۇيىقتاتاتىن اجەلەر دە ازايعان. كىشكەنتايلارعا جەتى اتاسىن جاتتاتىپ, ادەپ ۇيرەتەتىن اتالار دا بۇل كۇندە جوقتىڭ قاسى.

سۇحبات • 13 ماۋسىم, 2025

ۋاكار احمەت: نەگىزگى ماقساتىمىز – ساپالى ءبىلىم, ناتيجەلى زەرتتەۋ

تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جۇيەسىندە جاڭا بەتبۇرىس جاساعان جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ءبىرى – نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى. اتالعان وقۋ ورنى از ۋاقىتتا ءبىراز بەلەستى باعىندىردى. ۋنيۆەرسيتەت ساپالى ءبىلىم مەن وزىق عىلىمي زەرتتەۋلەرگە باسىمدىق بەرەدى. جاقىندا وسى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ پرەزيدەنتى ۋاكار احمەت مىرزامەن كەزدەسىپ, اتالعان ءبىلىم ورداسىنىڭ دامۋ ستراتەگياسى, عىلىمي الەۋەتى مەن ەل بولاشاعىنا قوسار ۇلەسى تۋرالى اڭگىمەلەستىك.

تاريح • 31 مامىر, 2025

بوسقان حالىق – جيھانكەزدەر كوزىمەن

ورتالىق ازياعا ساپارلاعان ميسسيو­نەر­لەر ۇشتىگى – ەۆانگەلين فرانچ, ونىڭ اپكەسى فرانچەسكا فرانچ جانە ولاردىڭ دوسى ميلدرەد كابەلدىڭ قالامىنان تۋعان «شولدەگى جازبالار. ورتالىق ازيادان جازىلعان حاتتار» اتتى ەڭبەكتەن قازاق تۋرالى دەرەكتەردى كەزدەستىردىك. اعىلشىن ميسسيونەرلەرى كوزبەن كورگەنىن جازىپ, تانىمالدىلىققا يە بولعان جي­ھانكەزدەر ەكەنىن بىلەمىز. 1934 جىلى جارىق كورگەن كىتاپتا ولاردىڭ توقتاۋسىز ساياحاتتارى حاتتار تىزبەگى ارقىلى باياندالادى.

ياندەكس.مەتريكا