ميراس • 30 قازان, 2024
اقش زەرتتەۋىندەگى قازاق قولونەرى
وركەنيەتتىڭ ءبىر وزەگى ۇلتتىق ناقىشتاعى قولونەر بۇيىمدارى ەكەنىن قارت تاريحتىڭ ءوزى الدەقاشان دالەلدەپ ۇلگەردى. ەجەلگى زاماندا ءار حالىق وي-ساناسىنىڭ كۇشىمەن, اقىل-پاراساتىنىڭ كومەگىمەن حال-قادەرىنشە رۋحاني ۇمتىلىس جاساپ, مادەنيەت قالىپتاستىرۋعا نيەتتەندى. سونىڭ ناتيجەسىندە, الەمدى وزگەرتكەن جاڭا دۇنيەلەر جارىققا شىقتى. اتاربادان اۋەگە كوتەرىلگەن الىپ قۇسقا دەيىن (ۇشاق) ادامزات بالاسىنىڭ قانشاما اقىل-ويى جۇمسالعانىن زەردەلەۋدىڭ ءوزى ۇلكەن ەڭبەكتى قاجەت ەتەرى انىق.
تانىم • 29 قازان, 2024
فرانتسۋز عالىمى بەكماحانوۆتى نەگە ىزدەدى؟
دجوردج ۆاشيڭتون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ گەلمان كىتاپحاناسىندا ساقتاۋلى تۇرعان وزگە باتىس ەلدەرىندە باسىلعان ەسكى كىتاپتاردا دا قازاققا قاتىستى دەرەكتەر جەتەرلىك. سونىڭ ءبىرى – 1959 جىلى پاريجدە جارىق كورگەن فرانتسۋز زەرتتەۋشىسى مارسەل ەگرەتاۋدتىڭ «شىعىس سوۆەت: قازاقستان, وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان, ازەربايجان» اتتى ەڭبەگى. اتالعان كىتابىندا شىعىستانۋشى عالىم سول كەزدەگى كەڭەس وداعىنا قاراستى رەسپۋبليكالاردىڭ قوعامدىق-الەۋمەتتىك جاعدايى تۋرالى نانىمدى زەرتتەۋ جاساعانىن تۇسىندىك. ال بىزگە كەرەگى اتالعان كىتاپتاعى قازاققا قاتىستى دەرەكتەر ەدى.
قوعام • 22 قازان, 2024
مۇقاعاليدىڭ امەريكالىق وقىرمانى سول كۇنى ساباققا كەشىگىپ باردىم. كەشىككەن مەن ەمەس, ۆاشيڭتون مەتروسى ەدى. ءبىزدىڭ توپپەن كەزدەسۋگە كەلگەن امەريكالىق جۋرناليست ءسوزىن اياقتادى دا, ماعان قاراي بۇرىلدى. ء«سىز ولەڭ جازادى ەكەنسىز عوي, ماقاتاەۆتى بىلەسىز بە؟» دەپ ماعان قاراي جاقىندادى قارتاڭ ايەل. «بىلگەندە قانداي, كۇللى قازاق ول كىسىنىڭ ولەڭدەرىن جاتقا وقيدى», دەدىم.
عىلىم • 09 قازان, 2024
زەرتتەۋ نىساناسى – اقش-تاعى قازاق دياسپوراسى
الۋان تاعدىر جەتەلەپ, تورتكىل دۇنيەنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە تارىداي شاشىلعان قازاقتىڭ ت ۇلىمدى ۇلدارى مەن بۇرىمدى قىزدارى بۇل كۇندەرى الەمنىڭ ءار ەلىندە ءبىلىم الىپ, ءتىپتى سوندا قونىس تەۋىپ, قىزمەت ەتىپ ءجۇر. ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن العاننان كەيىن شەتەلدەردەگى ەتنوستىق قازاقتاردىڭ سانى وسپەسە, كەمىگەن جوق. سول ءۇشىن دە كەزىندە شەتەلدەگى قازاقتاردى تاريحي وتانىنا قايتارۋ كۇن تارتىبىندەگى ماڭىزدى شارۋانىڭ بىرىنە اينالدى.
تانىم • 04 قازان, 2024
عاسىر بۇرىنعى دالا ءومىرى (اقش عالىمىنىڭ كوزىمەن)
«مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن» قازاقتىڭ تاعدىرى-تالايى تۋرالى اركىم ءوز شاماسىنشا تولعادى, جازدى, ايتتى. ال الپاۋىت ەلدەردە تۋىپ-ءوسىپ, ءوزىن عىلىمعا ارناعان تۇلعالاردىڭ قازاق حاقىندا قالام تەربەۋى, ىزدەنىس جاساپ, ونى عىلىمي اينالىمعا ەنگىزۋى, ارينە, قۇپتارلىق, قۋانارلىق جايت. ءبىزدىڭ قولىمىزعا تۇسكەن گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مۇراعاتىندا ساقتالعان قازاق تۋرالى توپتاما سۋرەتتەر سايىن دالانىڭ توسىندە جۇرگەن حالقىمىزدىڭ كەي ساتتەرىن ەمىس-ەمىس ەسكە سالادى. وسىدان 97 جىل بۇرىن, ياعني 1927 جىلى تۇسىرىلگەن بۇل سۋرەتتەر وتكەن عاسىرداعى قازاقتىڭ قاز-قالپىنداعى بەينەسىن كورسەتىپ تۇر.
ادەبيەت • 28 قىركۇيەك, 2024
اۋەزوۆتىڭ امەريكالىق وقىرماندارى
دجوردج ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتىندەگى الەم ادەبيەتى تۋرالى كەزەكتى دارىستەن شىقتىق. قاراشا ايى دەمەسەك, قالانىڭ كەشى تىم سۋىق ەمەس. سىرت كوزگە ۆاشينگتون ستۋدەنتتەر قالاسى سياقتى بولىپ كورىنەدى. قاي كوشەگە, قاي بۇرىشقا قاراساڭ, توپ-توبىمەن جۇرگەن ستۋدەنتتەر شوعىرى. قاسىمدا بىرگە كەلە جاتقان جەتەكشىم, پروفەسسور پيتەر روللبەرگ: «بىلاي جۇرەلىك, انا جەردە پۋشكيننىڭ ەسكەرتكىشى بار, سونىڭ قاسىنداعى ورىندىققا وتىرىپ, از-كەم اڭگىمەلەسەلىك», دەدى. دىتتەگەن جەرىنە باردىق. شىنىمەن دە, انادايدا پۋشكيننىڭ الىپ تاس-بەينەسى قاسقايىپ تۇر.
باسىلىم • 26 قىركۇيەك, 2024
«عاسىرلار بويى مۋزىكاداعى درامالىق جاڭا يدەيالار مەن فورمالاردىڭ پايدا بولۋى تۋرالى قىزىقتى مالىمەتتەر وسى كىتاپتا دەپ ويلايمىن...». بۇل فيزيكا سالاسى بويىنشا 2004 جىلعى نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى دەۆيد پوليتتسەردىڭ قازاق مۋزىكانتى راحات-بي ابدىساعيننىڭ جاقىندا عانا گەرمانيانىڭ «Springer» باسپاسىنان جارىق كورگەن «كۆانتتىق مەحانيكالار جانە اۆاند-گاردتىق مۋزىكا» اتتى سۋ جاڭا كىتابىنىڭ مۇقاباسىنا جازعان ءسوزى.
زەردە • 29 اقپان, 2024
مىنا جۇمىر جەر بەتىندە قانشاما حالىق ءومىر سۇرسە, سونشاما تاريح التىن ارىپتەرمەن جازىلدى. ماڭىزدىسى, كىمنىڭ تاريحى قالاي جازىلدى, ۋاقىت كەمەسى ونى اساۋ اعىستار مەن بۇلا بۇلقىنىستاردان قالاي امان-ەسەن الىپ ءوتتى دەگەن ۇلى ساۋالعا كەلىپ تىرەلەدى. قالاي دەسەك تە, ءوز تاريحى مەن مادەنيەتى ءۇشىن كوكىرەگىن ماقتانىش كەرنەيتىن حالىقتىڭ ءبىرى قازاق ەكەنى راس. قاداۋ-قاداۋ عاسىرلاردان ءوز ەنشىسىن الىپ, دالاسىنىڭ بايلىعىن, مادەنيەتى پەن ءداستۇرىنىڭ وزگەشەلىگىن, ولەڭى مەن جىرىنىڭ ومىرشەڭدىگىن مۇرات تۇتتى. انە, سونىڭ ناتيجەسىندە ارتىندا ۇشان-تەڭىز مۇرالار قالدى.
سۇحبات • 28 اقپان, 2024
يزابەل الەندە, جازۋشى: كىتاپتارىم 77 ميلليون دانامەن ساتىلدى
ول بالا جاسىندا وڭاشالىقتى قالاپ, شەكسپيردىڭ كىتاپتارىن وقىپ ءوسىپتى. ءومىردىڭ سان قاتپارلى سىرىنا, عاجايىپ الەمنىڭ وزگەشە قۇبىلىستارىنا ەرتە قىزىققان ول كەيىن وسە كەلە ماگيالىق رەاليزم ستيلىندە قالام تەربەيتىن ۇلكەن جازۋشى بولدى. ءچيليدىڭ ادەبيەتتەگى شولپان جۇلدىزى اتانعان يزابەل الەندە ءبىر عانا «رۋحتار ءۇيى» اتتى رومانىمەن الەمگە تانىلدى. روماننان ساياسي استار ىزدەگەن ونىڭ تۋعان ەلى اتالعان شىعارمانى باسىپ شىعارۋعا تىيىم سالدى, ءتىپتى سول تۇستا وزگە يسپان ءتىلدى ەلدەر دە يزابەل الەندەنىڭ ەسىمىنەن ات-تونىن الا قاشتى. بۇل كۇندەرى كاليفورنيادا تۇرىپ جاتقان وعان سۇحبات الۋ ويىمىز بار ەكەنىن ايتىپ حابارلاسقانىمىزدا, تۇڭعىش رەت قازاق جۋرناليسىنە سۇحبات بەرىپ وتىرعانىن ايتىپ, كەلىسىم بەردى.
تاريح • 15 اقپان, 2024
وتكەن عاسىردىڭ 40-جىلدارىندا ارنايى قازاقستانعا كەلگەن ۋيلليام جانە زەلدا كوۋتەستەر بىرىگىپ جازعان كىتابىندا بۇرىن جاريالانباعان كومبايىنشى قازاق قىزىنىڭ سۋرەتىن جاريا ەتەدى. سۋرەتتىڭ استىندا «قىزىل كومبينات» كەڭشارىنداعى قازاق ايەلى قۇدياش ءابنيماسوۆا» دەگەن اعىلشىنشا تۇسىندىرمە بەرىلگەن.
