جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
268 ماتەريال تابىلدى

قوعام • 17 مامىر, 2022

كۇرەك پەن جۇرەكتىڭ ورنى...

كەي-كەيدە, قولىم قالت ەتكەندە وزىمە جۇمىس ىستەي باستايمىن. اتام «وزىڭە قۇل بولعاننان ارتىق نە بار؟» دەپ وتىراتىن كورىنەدى. قازىر ەڭ قيىنى دا وزىڭە ۋاقىت ءبولۋ سياقتى سەزىلەدى. جۇمىس, بالاباقشا, مەكتەپكە بالا تاسۋ, الەۋمەتتىك جەلى, قالانىڭ قىم-قۋىت قاربالاسى... ءتىپتى ۇمىتتىرىپ جىبەرەدى كىم ەكەنىڭدى. ورىنداۋشى بولىپ ءار ىسكە ءبىر جەگىلەسىڭ دە جۇرەسىڭ. ءبىتىرىپ جاتقانىڭ دا شامالى.

ادەبيەت • 15 مامىر, 2022

قادىردىڭ «كارى قىرانى»

بيىككە كوتەرىلگەندە قى­بىرلاعان قۇرتتان جى­بىرلاعان جىلانعا دەيىن كورەتىن قىراننىڭ كوزى شالمايتىن نارسە جوق دە­سەدى. جوعارى كوتەرىلگەن سايىن ءجىتى كورەدى ەكەن. اسپانداعان سايىن قىبىر ەتكەندى بايقاعانىمەن, ۇساق-تۇيەكتى ەلەمەيدى. سورعالاپ بارىنە تۇسە بەر­مەي­دى. مايدا-شۇي­دەمەن جۇمىسى جوق. ال ادام شە؟ ادام دا سونداي بولسا عوي دەپ ويلايسىڭ. ادەبيەتتىڭ كوزدەگەنى دە, كوكسەگەنى دە سول ەمەس پە؟ ادامدى اسقاق, تەرەڭ ويلارعا جەتەلەۋ.

قازاقستان • 06 مامىر, 2022

ازەربايجان اقىنى ۇلىقتالدى

باۋىرلاس ازەربايجان حالقىنىڭ داڭقتى پەرزەنتى احمەد دجاۆادتىڭ تۋعانىنا بيىل – 130 جىل. قازاق دالاسىندا مەرەيتويى يۋنەسكو كولەمىندە, مەملە­كەتتىك دەڭگەيدە اتالىپ وتكەلى وتىرعان احمەت بايتۇرسىن ۇلى, مۇحتار اۋەزوۆ قانداي ءىرى تۇلعا بولسا, كورنەكتى اقىن, ازەربايجان ۇلتتىق ءانۇرانىنىڭ اۆتورى, قىزىل قىرعىننىڭ قۇربانى احمەد جاۆاد تا سونداي تۇلعا. وسىنى ەسكەرگەن حا­لىقارالىق تۇركى اكادەمياسى «الجير» مەموريالدى-مۋزەي كەشەنىندە ازەرباي­جاننىڭ ۇلتتىق اقىنى احمەد جاۆادتى جانە ازەربايجاندىق سايا­سي رەپرەسسيا قۇرباندارىن ەسكە الۋعا ارنالعان ءىس-شارا وتكىزدى.

قوعام • 29 ءساۋىر, 2022

اۋىلدىڭ التىن قازىعى

ولار – ۇلكەن ورتانىڭ, بيىك مىنبەردىڭ, مادەنيەتتىڭ, ساياساتتىڭ, ەكونوميكانىڭ ادامى ەمەس شىعار, بىراق ەلدىڭ ازاماتى. ەڭ ۇلكەن اتاۋ دا وسى سياقتى, ءتىپتى. ۇلكەن ورتا, مەكەمەنىڭ باسشىسى, بالەن-تۇگەن دەگەننەن گورى ەل ىرگەسىن, بۇتىندىگىن ۇستاپ تۇرعان, قاجەت جەرىندە قويدان جۋاس, قاجەت جەرىندە اۋىلدىڭ ايبار-سەسىنە اينالاتىن اۋىلدىڭ, ەلدىڭ ازاماتتارىنان ارتىق ەمەس سياقتى ماعان.

ونەر • 20 ءساۋىر, 2022

قاسىمحاننىڭ «قاراكوزى»

«قاراماشى, قاداماشى كوزىڭدى» كىمنىڭ ءانى دەسە, قاسىمحان اسانوۆ دەۋى مۇمكىن ۇلكەندەردىڭ. جاستاردىڭ بىلە قويۋى ەكىتالاي. بۇل ءاندى جۇسەكەڭ – جۇسىپبەك ەلەبەكوۆ, قايرات بايبوسىنوۆ, ماقپال ءجۇنىسوۆادان كەيىن شىرقاعان ءانشى ىلۋدە بىرەۋ. گيتارانىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن سەيىل اياعان ورىنداپ جۇرگەنىن بىلەمىز بەرتىندە.

قوعام • 18 ءساۋىر, 2022

قۇردىم

ء«بىز جاقتا «جىندى امانبەك» دەگەن بولدى. سورلىعا باق قونبادى, ولەڭ قوندى» دەپ باستالار ەدى ەسەنعالي راۋشانوۆتىڭ ءبىر ولەڭى. «باق قونبادى, ولەڭ قوندى» دەگەنىنە قاراعاندا, ول شىركىن وزىنە ازاپ ەكەنى ەمەۋرىن ەتىلەتىندەي. تۋرا سول سياقتى ءبىزدىڭ اۋىلدا سماعۇل اتتى كىسى ءوتتى. بالا بولساق تا شەت جاعاسىن بىلەمىز. «سماعۇل كەلە جاتىر» دەسە, اۋىل ادامدارىنىڭ كوبى ءۇيدى-ۇيىنە تىعىلا باستايتىن نەمەسە جىلىستاپ باسقا جاققا كەتە باراتىن.

قازاقستان • 18 ءساۋىر, 2022

قادىم زامانعى قولجازبالار تانىستىرىلدى

نيدەرلاندتاعى لەيدەن كىتاپحاناسىنان الىنعان ءسايف سارايدىڭ «گۇلستانى» ء(حىV ع.), ۆەنادان تابىلعان ءجۇسىپ بالاساعۇننىڭ «قۇتتى بىلىك» ء(حى ع.) داستانىنىڭ كوشىرمەسى, فرانتسيادان الىنعان «دافتار شىڭعىس ناما» (پاريج ءتىزىمى), تاعى باسقا قولجازبالار نەمەسە ولاردىڭ كوشىرمەسى وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا « ۇلى دالا تاريحىنىڭ جازبا مۇراسى» كورمەسىنە قويىلدى. اراب, پارسى, تۇرىك, شاعاتاي تىلىندەگى قولجازبالار مەن سيرەك كىتاپتاردىڭ قاي-قايسىسى بولسىن ۇلت مادەنيەتىنىڭ التىن تامىرى ىسپەتتەس قۇندى دۇنيەلەر.

ادەبيەت • 14 ءساۋىر, 2022

ساعيدى وقىعان سايىن...

«گيۋگونىڭ ولەڭدەرى كوبەلەكتىڭ قاناتىنداي جەڭىل» دەگەن باعا بەرىپتى اقىندى وقىعان ءبىر عۇلاما. گيۋگونىڭ پوەزياسىن ءسۇزىپ شىققاندا اقىننىڭ ولەڭدەرى وسىنداي ءسوز تۋدىرعان بولادى. بىزدىڭشە ۇلكەن باعا سىندى وسى ءسوز.

تاريح • 12 ءساۋىر, 2022

باتىردىڭ بايراعى

اتاقتى «قىز-جىبەك» ءفيلمىنىڭ ءار تۇسى, ءار دەتالى ءماندى دەر ەدىك. كينو باستالعاندا جاۋ وتىنە جونەلگەن قولدىڭ الدىنان شىعىپ, حابارىن بىلۋگە جىبەكتىڭ ءوزىن جىبەرەدى عوي اكەسى. ۇرىس دالاسىنان تۋى جەلبىرەپ بەكەجان باتىر كەلە جاتپاي ما جاۋ ءتۇسىرىپ؟ تورسىقتاعى اقتى باسىنا كوتەرە سالىپ, «جەڭدىك» دەيدى. وسى جالعىز-اق اۋىز ءسوز دۇنيەنى دۇركىرەتىپ جىبەرمەۋشى مە ەدى سوندا؟ ول ءبىر دەسەڭىز, وعان دەيىنگى دەتال دا قولدىڭ جەڭىپ كەلە جاتقانىنان حابار بەرەر ەدى. ويتكەنى جورىقتان كەلە جاتقان باتىردىڭ تۋى جىعىلماي تىك كەلە جاتادى.

قازاقستان • 10 ءساۋىر, 2022

ەۋرازيا حالىقتارىنا ورتاق تۇلعا

وندا رەسەي ايماقتىق ماسەلەلەر ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى دميتري جۋراۆلەۆ اتاپ كورسەتكەندەي, ۇلكەن يدەيا كوتەرىلىپ, تۇتاس قوعام قالىپتاستىرۋدا وراسان ەڭبەك سىڭىرگەن م.شوقاي تەك قازاق حالقى جانە تۇتاس تۇركىستان عانا ەمەس, ەۋرازيا كەڭىستىگىنە ورتاق تۇلعا دەپ تانىلدى.

ياندەكس.مەتريكا