رۋحانيات • 08 ناۋرىز, 2024
جەر مەن كوكتىڭ قاسيەتتى تىلسىمى مەن ءمان-ماعىناسى بىرتىندەپ حالىقتاردىڭ تانىم-تۇيسىگىنە كوشىپ العان سياقتى. ونىڭ كەۋدەسى مەن زەردەسىنە ءسىڭىستى بولعان سول ۇعىمدار مەن اتاۋلار اۋەلى تاسقا تاڭبالانىپ, ودان كىتاپتارعا, كىتاپتاردان قايتادان سانا-سەزىمدەرگە, ولاردان گازەتتەر مەن ەكراندارعا, ولاردان ەلەكتروندى الەمدى جاعالاپ تاعى دا ەلگە تاراي بەرەدى. ال حالىقتاردىڭ ءوزى قايدان شىقتى دەگەن سۇراق تۋماي ما؟ حالىقتار انالاردىڭ قۇرساعىنان ونبەي مە؟
ايەل الەمى • 08 ناۋرىز, 2024
ء«بىزدىڭ بالا كۇنىمىزدە» دەپ باستار ەدى ۇلكەندەردىڭ كوبى اڭگىمەسىن. ءيا, ء«بىزدىڭ بالا كۇنىمىزدە...». سوعىس, اشتىق, جوقتىق بولسا دا بالا كۇنى قىزىقتى ءوتىپتى ول كىسىلەردىڭ. قازىر قۇدايعا تاۋبە, ونداي تارىعۋشىلىق جوق, سوندا دا بۇگىنىمىزدەن گورى بالا كۇنىمىزدى ايتا بەرەمىز. نەگە؟ ويتكەنى ول كەزدە اكە-شەشەمىز بار ەدى جانىمىزدا. اسىرەسە, انانىڭ ايالى الاقانى مەن ىستىق ماحابباتىنان اسقان نە توقشىلىق, نە باقىت كەرەك بالاعا. سودان كەيىن, انانىڭ سەن دەپ ەلجىرەگەن جۇرەگى مەن كوڭىلىنەن كەيىن نە ىزدەسىن بالا؟ ماحاببات پەن مەيىرىمگە مالشىنىپ وسكەن بالادان جاقسى ادام شىعادى. دۇنيەنى بۇزاتىندار جاس كۇنىندە جۇرەگىنە ماحاببات جەتپەي قالعاندار بولسا كەرەك.
كينو • 14 اقپان, 2024
1969 جىلى قازاق دالاسى قارقىلداپ تۇرىپ ءبىر كۇلدى. كۇلكىسى مىناۋ الاتاۋدان اناۋ ماسكەۋدى شارپىدى. بۇل 1936 جىلى ماسكەۋدەگى قازاق ونەرى مەن ادەبيەتىنىڭ ونكۇندىگىندە قويىلعان «قىز جىبەك» وپەراسىندا بەكەجان بولىپ كۇلگەن قۇرمانبەك پەن كوپ ايتىلا بەرمەيتىن اقىن تايجان قالماعامبەتتىڭ «ساق-ساق» كۇلكىسىنەن كەيىن ەستىلگەن ءامينا ومىرزاقوۆانىڭ كۇلكىسى ەدى.
ادەبيەت • 13 اقپان, 2024
بۇرىنىراقتاعى قازاقتار بىلگەن شىعار. عايىپتان تايىپ ارىستان نە جولبارىس تاپ كەلسە, قانداي ارەكەتكە كوشۋ كەرەگىن. سەبەبى دالامىزدا بەرتىنگە دەيىن جولبارىس بولعانى بەلگىلى. كەيىننەن تۇقىمى قۇرىپ كەتكەن سوڭ, جوق نارسەگە كىم باس اۋىرتسىن؟ مۇحتار شاحانوۆ «گيمالاي جولبارىستارى» دەگەن ولەڭىندە وسى تۋرالى تولعانادى عوي. اقىن وندا جولبارىسپەن كەزىگە قالعان ادام نە ىستەۋ كەرەگىن شەتەلدە جۇرگەندە جولبارىس اۋلاۋشىدان ەستىگەنىن كەلتىرەدى.
جادىگەر • 08 اقپان, 2024
دومبىرا مەن قوبىزسىز قازاقتىڭ كۇنى بولماعان. بۇل اسپاپتار ەلدىڭ ەسىن كىرگىزەدى دەسە ارتىق ەمەس. اتام زامانعىنى عانا ەمەس, الداعىنى دا بايىپتاۋعا ۇندەيدى. رۋحتاندىرۋ ارقىلى. بۇدان بەس مىڭ جىل بۇرىن تاسقا قاشالعان تاڭبالارداعى دومبىرا, قوبىزدى ايتپاي-اق قويايىق, ءتىپتى قازاق حاندىعى زامانىنداعى جىرلاردى قوزعاماعاننىڭ وزىندە اباي ايتپاي ما؟ «قوبىز بەن دومبىرا الىپ توپتا سارناپ...» دەپ. «قوبىزدىڭ شاناعىندا ەسىل «ەردەن» (ع.جايلىباي) بولىپ ءوربي بەرەدى. ولگەن بالاسىن ازا تۇتىپ باسىن كوتەرمەي جاتىپ العان سول ساندىبايدىڭ ەردەنىن كۇي ءتاڭىرى ىقىلاس قوبىزىمەن بارىپ جۇباتقاندا ءبىر-اق تۇرعانى تۋرالى دەرەك جەتەرلىك ەل اۋزىندا. ادەبيەتكە دە از ەنبەگەن بۇل تۋرالى.
سۇحبات • 05 اقپان, 2024
كۇمبىرلەگەن كۇيگە ەلجىرەمەيتىن قازاق جوق
– تولەگەن شاڭعىتباي ۇلى, استانادا كەيىنگى جىلدارى كۇي ونەرىنە باسا ءمان بەرىلىپ, «كۇي اناسى» قورىنىڭ جۇمىستارى كوزگە كورىنە باستادى. اتالعان قور تۋرالى ايتا كەتسەڭىز.
باسىلىم • 28 قاڭتار, 2024
قازاق اقىل-ويى مەن زەيىن-زەردەسىنىڭ شىراعى قايبىر زامانداردا سونە جازداپ بارىپ, اباي زامانىندا قايتا جانىپ, الاش ارىستارى تۇسىندا جاندانعانعا ۇقسايدى.
تانىم • 25 قاڭتار, 2024
اۆتوكولىكتىڭ قۋاتىن ءالى كۇنگە اتتىڭ كۇشىمەن ەسەپتەيدى. ال اقىلدىڭ, جاننىڭ, رۋحتىڭ, تۇيسىكتىڭ, سەزىمنىڭ, ويدىڭ, قۋانىش پەن قايعىنىڭ كۇشىن شە؟ وسى عاجاپتىڭ ءبارىن ۇيلەستىرىپ, ءبىر نۇكتەدە ۇستاپ تۇراتىن ادامنىڭ قابىلەت قۋاتىن شە؟ كومپيۋتەر مە, الدە كومپيۋتەر باستى پەندەلەر مە, مۇمكىن بولاشاقتىڭ «يەسى» روبوتتار ولشەيتىن شىعار؟
تۇلعا • 25 قاڭتار, 2024
قۋ تاقتايدىڭ بەتىنە تارتىپ تاستاپ, شەرتىپ كەپ جىبەرسە دىڭ ەتە قالاتىن ەشكىنىڭ شيراتىلىپ سىمداي تارتىلعان اششى ىشەگى ەمەس, تەمىر سويلەمەسى انىق قوي تۋرا ماعىناسىندا. ال تەمىرگە ءتىل ءبىتىرۋ اركىمدەردىڭ قولىنان كەلگەنىمەن, سول جانسىز نەمەنى قازاقشا سويلەتۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلمەگەنىن ايتقىمىز كەلەدى.
ادەبيەت • 22 قاڭتار, 2024
دۇنيەدە انانىڭ بالاعا دەگەن ماحابباتىنداي ماحاببات جوق شىعار. مۇمكىن دۇنيەنى ۇستاپ تۇرعان دا سول بولار. ودان وزعان, ونىڭ الدىنا تۇسكەن سەزىم بولسا ءوزىڭىز ايتا جاتارسىز. ءبىزدىڭ دالادا ەرتەدەن, ءتىپتى بىرنەشە مىڭجىلدىقتار بۇرىن قالىپتاسقان ءداستۇردىڭ وزىعى – شەشەلەرىمىزدى قاستەرلەۋ, قادىرىنە جەتۋ – ەڭ قاسيەتتى ءىس. ەرتە تۇرىك داۋىرىنەن بەرى كەلە جاتقان تاس بالبالدارداعى ايەل-انا بەينەلەرىنەن عانا ەمەس, ەرتەگى, اڭىز, جىر-داستاندارىمىزدان, قىسقاسى ۇلتتىق ادەبيەتىمىزدەن انىق كورىنەدى. ارىدەگى «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋ», «قىز جىبەك» جىرلارىنان باستالاتىن التىن تامىردان جۇلگە تارتقان نەبىر ءىنجۋ-مارجاندار تىزىلە كەلىپ, ۇلى رۋحپەن سۋارىلعان قۇندىلىقتار ىرىسىن ەسەلەي تۇسەدى.
