تۇلعا • 04 ءساۋىر, 2024
بۇل قاسىمدى دا ءبىر بايقاڭىزدار!
قاسىمنىڭ جاڭا سۋرەتى تابىلدى. قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى قاسىم امانجولوۆتىڭ ەل بىلەتىن سۋرەتى از ەمەس. بىراق بۇعان دەيىن باسپا بەتىن كورە قويماعان, باق-تا جاريالانباعان مىنا سۋرەتى تۋرالى اڭگىمە بولەك. فوتوسۋرەتتى الماتى مەملەكەتتىك مۇراعاتىنداعى ادەبيەتتانۋشى عالىم, سىنشى ەسماعامبەت ىسمايىلوۆتىڭ جەكە قورىنان الىپ, بىزگە مالىمەتىمەن قوسا تانىستىرۋشى – ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى قازاق ادەبيەتى كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, PhD جانبوتا كارىپباەۆ ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.
ادەبيەت • 04 ءساۋىر, 2024
ءبىزدىڭ ۇلتتىق ادەبيەتتىڭ التىن تامىرى, نەگىزگى دىڭگەكتەرىنىڭ ءبىرى – جىراۋلار پوەزياسى. مۇمكىن ەرتەدەگى قازاقتىڭ اقىل-ويى, سانا-سەزىمى مەن اسقاق رۋحى كەيىپتەلگەن جىراۋلار مۇراسىنسىز ون ەكى دە ءبىر نۇسقاسىز تەنتىرەپ كەتەر مە ەدىك, كىم ءبىلسىن.
تۇلعا • 26 ناۋرىز, 2024
«بۇل دومبىرانىڭ سۇيەگى...» دەپ باستاپتى شەبەر اڭگىمەسىن. «ۇلتىمىزدىڭ ءانى مەن كۇيى ءسىڭىپ, ۇلى ونەرپازدارىنىڭ ماڭداي تەرى سىڭگەن اعاشتاردان شابىلىپ قيۋلاستىرىلعان. ابىكەن حاسەن ۇلى ءھام سول قاتارلى ونەر يەلەرى كۇي شەرتىپ, بويىنداعى بار ونەرىن سارقىپ بەرگەن ساحنانى كوتەرىپ تۇرعان اعاشتاردان جاسالعان» دەپتى-مىس دومبىرا شەبەرى. ەرتەرەكتە. قۇلاققا بالا كەزدە ءسىڭىپ, ەستە قالعان اۋىزەكى اڭگىمە بولسا دا, جانى بار ءسوز سەكىلدى.
رۋحانيات • 08 ناۋرىز, 2024
جەر مەن كوكتىڭ قاسيەتتى تىلسىمى مەن ءمان-ماعىناسى بىرتىندەپ حالىقتاردىڭ تانىم-تۇيسىگىنە كوشىپ العان سياقتى. ونىڭ كەۋدەسى مەن زەردەسىنە ءسىڭىستى بولعان سول ۇعىمدار مەن اتاۋلار اۋەلى تاسقا تاڭبالانىپ, ودان كىتاپتارعا, كىتاپتاردان قايتادان سانا-سەزىمدەرگە, ولاردان گازەتتەر مەن ەكراندارعا, ولاردان ەلەكتروندى الەمدى جاعالاپ تاعى دا ەلگە تاراي بەرەدى. ال حالىقتاردىڭ ءوزى قايدان شىقتى دەگەن سۇراق تۋماي ما؟ حالىقتار انالاردىڭ قۇرساعىنان ونبەي مە؟
ايەل الەمى • 08 ناۋرىز, 2024
ء«بىزدىڭ بالا كۇنىمىزدە» دەپ باستار ەدى ۇلكەندەردىڭ كوبى اڭگىمەسىن. ءيا, ء«بىزدىڭ بالا كۇنىمىزدە...». سوعىس, اشتىق, جوقتىق بولسا دا بالا كۇنى قىزىقتى ءوتىپتى ول كىسىلەردىڭ. قازىر قۇدايعا تاۋبە, ونداي تارىعۋشىلىق جوق, سوندا دا بۇگىنىمىزدەن گورى بالا كۇنىمىزدى ايتا بەرەمىز. نەگە؟ ويتكەنى ول كەزدە اكە-شەشەمىز بار ەدى جانىمىزدا. اسىرەسە, انانىڭ ايالى الاقانى مەن ىستىق ماحابباتىنان اسقان نە توقشىلىق, نە باقىت كەرەك بالاعا. سودان كەيىن, انانىڭ سەن دەپ ەلجىرەگەن جۇرەگى مەن كوڭىلىنەن كەيىن نە ىزدەسىن بالا؟ ماحاببات پەن مەيىرىمگە مالشىنىپ وسكەن بالادان جاقسى ادام شىعادى. دۇنيەنى بۇزاتىندار جاس كۇنىندە جۇرەگىنە ماحاببات جەتپەي قالعاندار بولسا كەرەك.
كينو • 14 اقپان, 2024
1969 جىلى قازاق دالاسى قارقىلداپ تۇرىپ ءبىر كۇلدى. كۇلكىسى مىناۋ الاتاۋدان اناۋ ماسكەۋدى شارپىدى. بۇل 1936 جىلى ماسكەۋدەگى قازاق ونەرى مەن ادەبيەتىنىڭ ونكۇندىگىندە قويىلعان «قىز جىبەك» وپەراسىندا بەكەجان بولىپ كۇلگەن قۇرمانبەك پەن كوپ ايتىلا بەرمەيتىن اقىن تايجان قالماعامبەتتىڭ «ساق-ساق» كۇلكىسىنەن كەيىن ەستىلگەن ءامينا ومىرزاقوۆانىڭ كۇلكىسى ەدى.
ادەبيەت • 13 اقپان, 2024
بۇرىنىراقتاعى قازاقتار بىلگەن شىعار. عايىپتان تايىپ ارىستان نە جولبارىس تاپ كەلسە, قانداي ارەكەتكە كوشۋ كەرەگىن. سەبەبى دالامىزدا بەرتىنگە دەيىن جولبارىس بولعانى بەلگىلى. كەيىننەن تۇقىمى قۇرىپ كەتكەن سوڭ, جوق نارسەگە كىم باس اۋىرتسىن؟ مۇحتار شاحانوۆ «گيمالاي جولبارىستارى» دەگەن ولەڭىندە وسى تۋرالى تولعانادى عوي. اقىن وندا جولبارىسپەن كەزىگە قالعان ادام نە ىستەۋ كەرەگىن شەتەلدە جۇرگەندە جولبارىس اۋلاۋشىدان ەستىگەنىن كەلتىرەدى.
جادىگەر • 08 اقپان, 2024
دومبىرا مەن قوبىزسىز قازاقتىڭ كۇنى بولماعان. بۇل اسپاپتار ەلدىڭ ەسىن كىرگىزەدى دەسە ارتىق ەمەس. اتام زامانعىنى عانا ەمەس, الداعىنى دا بايىپتاۋعا ۇندەيدى. رۋحتاندىرۋ ارقىلى. بۇدان بەس مىڭ جىل بۇرىن تاسقا قاشالعان تاڭبالارداعى دومبىرا, قوبىزدى ايتپاي-اق قويايىق, ءتىپتى قازاق حاندىعى زامانىنداعى جىرلاردى قوزعاماعاننىڭ وزىندە اباي ايتپاي ما؟ «قوبىز بەن دومبىرا الىپ توپتا سارناپ...» دەپ. «قوبىزدىڭ شاناعىندا ەسىل «ەردەن» (ع.جايلىباي) بولىپ ءوربي بەرەدى. ولگەن بالاسىن ازا تۇتىپ باسىن كوتەرمەي جاتىپ العان سول ساندىبايدىڭ ەردەنىن كۇي ءتاڭىرى ىقىلاس قوبىزىمەن بارىپ جۇباتقاندا ءبىر-اق تۇرعانى تۋرالى دەرەك جەتەرلىك ەل اۋزىندا. ادەبيەتكە دە از ەنبەگەن بۇل تۋرالى.
سۇحبات • 05 اقپان, 2024
كۇمبىرلەگەن كۇيگە ەلجىرەمەيتىن قازاق جوق
– تولەگەن شاڭعىتباي ۇلى, استانادا كەيىنگى جىلدارى كۇي ونەرىنە باسا ءمان بەرىلىپ, «كۇي اناسى» قورىنىڭ جۇمىستارى كوزگە كورىنە باستادى. اتالعان قور تۋرالى ايتا كەتسەڭىز.
باسىلىم • 28 قاڭتار, 2024
قازاق اقىل-ويى مەن زەيىن-زەردەسىنىڭ شىراعى قايبىر زامانداردا سونە جازداپ بارىپ, اباي زامانىندا قايتا جانىپ, الاش ارىستارى تۇسىندا جاندانعانعا ۇقسايدى.
