جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
150 ماتەريال تابىلدى

الەم • 22 مامىر, 2024

كوز جاۋىن العان كورەي تۇبەگى

ءبىزدىڭ ۇشاق كوككە كوتەرىلگەندە وڭتۇستىك كورەيا ۇيقىدا جاتسا كەرەك. قازاقستان ۋاقىتىمەن تۇنگى ەكىلەردە ويانساق, كورەي تۇبەگىنىڭ اسپانى اپپاق, تاڭ اتىپ كەتىپتى. قازاق دالاسىندا قاس قارايعاندا كورەيلەر ۇيقىدان تۇرىپ, ىسكە كىرىسە باستايدى. بۇل ەل بىزدەن 4 ساعات الدا, «LG», «Samsung», «Hyundai», «Kia», تاعى باسقا كومپانيالارىن ەلەستەتسەڭىز, وسى 4 ساعاتىڭىز قانشاعا ۇزارادى؟ قىرىق ساعاتقا ما, قىرىق جىلعا ما؟

ءان • 03 مامىر, 2024

كەنەننىڭ كوكشولاعى

كەنەن دەسەك, كوكەيگە بىر­دەن «كوكشولاق» كەلەدى. باسقانى قايدام, بىزگە سولاي. بالا كۇنىمىز­دەن «كوكشولاق» ءانىن تىڭ­­داپ, اقىن ومىرىنەن از­دى-كوپتى حابارىمىز بول­­عا­نىن, ارينە, ماقتان تۇ­تا­مىز. «وي جايلاۋى» مەن «بوزتورعايىن» ەلدەن جىراق ەلسىزدە كەلسىن-كەلمەسىن اڭىراتىپ سالما­عان قازاقتىڭ قازاقتى­عىنا كۇماندانۋعا بولاتىن ەرتەرەكتە. 90-جىلداردىڭ باسىندا انگە ۇيتىن حا­لىق بار-دى. كەنەن اندەرىن ىڭىل­­دايتىن جاندار كەز­دە­سەتىن.

تالبەسىك • 01 مامىر, 2024

توبىلعىجارعاندى نەگە ۇمىتتىق؟

قازاق دالاسىندا قانداي برەند بار؟ «بىزدە مىناداي بار, مىناداي بار» دەپ كورسەتەتىندەي, مىناۋ قازاقتىڭ ءوزىنىڭ ويلاپ تاپقان ءتول مادەنيەتى دەۋگە جىلىگى تاتيتىنداي نە بار؟ دومبىرا, قوبىز, كيىز ءۇي, قىمىز, قامشى, اساۋ ۇيرەتۋ, تاعىسىن تاعىلار. ءبىلىپ قويىڭىز, وسىلاردىڭ اراسىنداعىلاردىڭ كەيىنگى ۇشەۋىنە توبىلعىنىڭ قاتىسى بار. قازاق اتتان اۋىپ, قولىنان قامشى تۇسكەن سوڭ, توبىلعىسىن دا ۇمىتۋعا اينالدى. ماۋسىمى تۋعان سوڭ, امالى ءوتىپ جاتقان سوڭ, مۇنى دا ەسكە سالعاننىڭ ارتىعى جوق.

قوعام • 01 مامىر, 2024

بەسىكتى ماسقارالاۋ – ءداستۇردى مانسۇقتاۋ

«جەر استىنان جىك شىقتى, قوس قۇلاعى تىك شىقتى» دەمەۋ­شى مە ەدى مۇندايدا. نەگىزى كۇلەتىن نارسە ەمەس. جىلاعاندا نە تاباسىز؟ مىسقىلداساڭ – ءوز جۇرتىڭ. دەگەنمەن الدىن العان دۇرىس-اۋ.

كينو • 25 ءساۋىر, 2024

باسىن جۇتقان بايعۇس

ءۇش مينۋتقا دا تولمايدى ەكەن ۇزاقتىعى. ەكى مينۋت ون جەتى سەكۋند قانا. بىراق بريتاندىقتار فيلم دەگەن ايدار تاعىپتى. ەكى جارىم مينۋتتىڭ مولشەرىندەگى ءتۇسىرىلىم. بەينەروليك ەمەس, بەينەسيۋجەت تە ەمەس – فيلم. قىسقامەترلى بولا ما, باسقا انىقتاۋىش قوسىلا ما, كينو دەگەن سوڭ تۋىندىعا ءبىز دە نازار تىكتەدىك. جىلىگى تاتىمايدى دەي المادىق. ءبىر ەمەس, ەكى ەمەس, حالىقارالىق ءتورت ماراپات بەرىلىپتى. اعىلشىن رەجيسسەرى فيليپ سەنسوم مەن ستسەناريست وللي ۋيليامستىڭ بۇل تۋىندىسىنىڭ اتاۋى دا اسا كۇردەلى – «قارا قۇردىم», قىس­قامەترلى فيلم 2008 جىلى شىعىپتى جالعاننىڭ جارىعىنا.

تانىم • 25 ءساۋىر, 2024

«قۇداي ءسوزىنىڭ» قۇدىرەتى

ءبىزدىڭ ۇلت و باستا ءبىر اۋىز سوزدەن كوكتەپ, كوركەيگەن سەكىلدى بولادى دا تۇرادى. ول قانداي ءسوز دەسەڭىز, «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋ» جىرىندا قاراباي مەن سارىباي سەرت بايلاپ, قۇدا بولعانداعى ءسوز. ول بالكىم قارىن قۇدا, الدە ەكەۋىن سەرتتەستىرگەن دوستىق شىعار, ايتەۋىر وسىنداي كوبەيۋ مەن مولايۋعا, ياعني ءوسىپ-ونۋگە, ءورىس كەڭەيتىپ, وركەندەۋ جولىندا جاقسىلىققا جارالعان قاسيەتتى ءسوز ەكەنى داۋسىز.

تۇلعا • 12 ءساۋىر, 2024

قارا تاستان حالىق انىنە دەيىن

اسپان مەن جەر, ءومىر تۋرالى اۋەلى ەرتەگىلەر مەن اڭىز-اڭگىمە, جىر-داستانداردان ەستىپ بارىپ قيالداي باستاماي ما ول كەزدىڭ بالاسى؟ تۋا سالا ەسەپ-قيساپپەن باس اۋىرتىپ, فورمۋلاعا كوزى تۇسەتىن بالا ءالى دە كەم دە كەم شىعار. ال حالىقتىڭ ۇلتتىق تانىمى مەن رۋحاني قازىناسىنا قانىپ, ۋىزىندا جارىپ وسكەن بالانىڭ تانىم-تۇسىنىگى, ويلاۋ جۇيەسى اناعۇرلىم كەڭ, عىلىمي پايىمداۋىنىڭ اۋقىمى شەكسىز قالىپتاسارىن قانىش ساتباەۆ ومىرىنەن اڭداۋعا بولاتىنداي.

ادەبيەت • 10 ءساۋىر, 2024

گودەكان

«...شوقىعا شىقساڭدارشى حان كوتەرىپ, تارتىسىپ ءبىر-ءبىرىڭدى تابالاماي», دەپتى نەسىپبەك ايت ۇلى «اعالار-اي» ولەڭىندە. بۇل ولەڭنىڭ تۋىنا نە اسەر ەتكەنىن بىلمەيمىز, بىراق ەل سەنگەن ۇلكەندەردىڭ مايدا-شۇيدەگە «ىلىنگەن» مايشاباقتىعىنا نالىعاننان تۋعانى بايقالادى. قازاق دالاسىندا شوقىعا شىعۋ, توبەگە جينالۋدىڭ ءمانى زور. ەلدىك ىستەر اتقارىلاتىن جەر. ونىڭ ۇستىنە حان كوتەرۋ بولسا. «كۇلتوبەنىڭ باسىندا كۇندە جيىن» دەگەن اتاقتى ءسوز دە بۇدان الىس كەتپەيدى.

تۇلعا • 04 ءساۋىر, 2024

بۇل قاسىمدى دا ءبىر بايقاڭىزدار!

قاسىمنىڭ جاڭا سۋرەتى تابىلدى. قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى قاسىم امانجولوۆتىڭ ەل بىلەتىن سۋرەتى از ەمەس. بىراق بۇعان دەيىن باسپا بەتىن كورە قويماعان, باق-تا جاريالانباعان مىنا سۋرەتى تۋرالى اڭگىمە بولەك. فوتوسۋرەتتى الماتى مەملەكەتتىك مۇراعاتىن­داعى ادەبيەتتانۋشى عالىم, سىنشى ەسماعامبەت ىسمايىلوۆتىڭ جەكە قورىنان الىپ, بىزگە مالىمەتىمەن قوسا تانىستىرۋشى – ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى قازاق ادەبيەتى كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, PhD جانبوتا كارىپباەۆ ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.

ادەبيەت • 04 ءساۋىر, 2024

قيسىنسىز جول قايدان كيلىكتى؟

ءبىزدىڭ ۇلتتىق ادەبيەتتىڭ التىن تامىرى, نەگىزگى دىڭگەكتەرىنىڭ ءبىرى – جىراۋلار پوەزياسى. مۇمكىن ەرتەدەگى قازاقتىڭ اقىل-ويى, سانا-سەزىمى مەن اسقاق رۋحى كەيىپتەلگەن جىراۋلار مۇراسىنسىز ون ەكى دە ءبىر نۇسقاسىز تەنتىرەپ كەتەر مە ەدىك, كىم ءبىلسىن.

ياندەكس.مەتريكا