تانىم • 06 جەلتوقسان, 2024
تۇركولوگ-عالىم اداي ەسەنعۇل ۇلى كەلتىرگەن مالىمەتتە: الەم بويىنشا كونە تۇركى جازبا ەسكەرتكىشتەرىنىڭ بۇگىنگى تاڭدا بەلگىلى بولعاندارىنىڭ ۇزىن-ىرعاسى 160 شاماسىندا ەكەن. بۇلار تەرريتوريالىق ورنالاسۋى جاعىنان: تىۆا رەسپۋبليكاسىندا – 53, حاكاسيادا – 28, موڭعوليادا – 30, ورحون-ەنيسەي بويىندا – 8, التاي ولكەسىندە – 6, جەتىسۋ-تالاس وڭىرىندە – 16, قىرعىزستاندا 8 بار ەكەن («جەتىسۋ» گازەتى, 17 مامىر, 2001 جىل).
ۇلتتىق سپورت • 30 قاراشا, 2024
«كوشپەلىلەر مادەنيەتىنىڭ ۇستىنى – جاۋىنگەرلىك ونەرى»
ەلوردا تورىندە ۇيىمداستىرىلعان V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىنىندا وتكىزىلگەن سايىستىڭ ءبىرى – «جامبى اتۋ» ءستيلى. بۇعان الەمنىڭ 27 مەملەكەتىنەن كەلگەن 79 سپورتشى قاتىستى. وسىلاردىڭ ءبىرى – ات ۇستىندە ساداق اتۋدان الەم چەمپيونى التان نەرگۇي اتتى ازامات. بۇل جىگىت وسى جولعى كوشپەلىلەر ويىنىندا دا ولجالى بولدى. «ماجار» ءستيلى بويىنشا وتكىزىلگەن سايىستا كۇمىس مەدال جەڭىپ الدى. تانىسا كەلە اڭعارعانىمىز, ا.نەرگۇي مىرزا تەك مەرگەن ساداقشى ەمەس, ەجەلگى كوشپەلىلەر مادەنيەتى مەن جاۋىنگەرلىك ونەرىن زەرتتەپ جۇرگەن اسا ءبىلىمدار مامان ەكەن. بۇل جىگىت 2011 جىلى ۇلان-باتىر قالاسىنداعى ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتى فيلوسوفيا جانە ءدىنتانۋ ماماندىعى بويىنشا بىتىرگەن سوڭ «نامناا» («ساداق اتۋ») اتتى كلۋب اشىپ, ونى كوشپەلىلەردىڭ قولدانبالى ونەرى مەن سوعىس قۇرالدارىن زەرتتەيتىن اكادەمياعا اينالدىرىپتى. وتكەن جىلى ەرتەدەگى عۇن-تۇركى داۋىرىنەن باستاپ, ەۋرازيالىق كەڭىستىكتە بيلىك جۇرگىزگەن شىڭعىس قاعان ۇلىسى, ودان كەيىن 1271-1368 جىلدارى ءومىر سۇرگەن يۋان يمپەرياسى, 1368-1644 جىلدارى بيلىك قۇرعان مين پاتشالىعى, 1644-1912 جىلدارى ۇلىس تىزگىنىن شەڭگەلدەگەن مانجۋ-تسين يمپەرياسى تۇستارىندا پايدالانعان سوعىس قۇرالى – ساداقتىڭ دامۋى, جەتىلۋى, وزگەرۋ ساتىلارى حاقىندا زەرتتەپ, كولەمدى كىتاپ تا جازعان. وسى ورايدا تانىمال ەتنوگراف-زەرتتەۋشىمەن سۇحباتتى ۇسىنىپ وتىرمىز.
قوعام • 30 قاراشا, 2024
الاش ارىستارىنىڭ اكادەميالىق مۇراسى
ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا الاش ارىستارى احمەت بايتۇرسىن ۇلى مەن ماعجان جۇماباەۆ مۇراسىنا ارنالعان «الاش مۇراتى – تۇركى بىرلىگى» اتتى ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتى دايىنداپ, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ قولداۋىمەن جارىق كورگەن قوس ارىستىڭ اكادەميالىق شىعارمالار جيناعىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى.
تاريح • 29 قاراشا, 2024
قۇلاگەر – قازاق تاريحىندا قاسىرەتتى وقيعانىڭ قۇربانى بولعان ەرەن جۇيرىك. يەسى – اتاقتى اقان سەرى قورامسا ۇلى. سەرىنىڭ: «قۇلاگەر شەشەڭ سۇڭقار, اكەڭ تۇلپار, سوعىپ ەم دونەنىڭدە سەگىز ارقار» نەمەسە «قۇلاگەر توپتان وزعان جۇيرىگىم-اي, جاراسار كەلتە جىبەك قۇيرىعىڭ-اي» دەيتىن زارلى تولعاۋىندا جىرلاناتىن جانۋار وسى. بۇل تۇلپار حاقىندا ءدۇلدۇل اقىن ءىلياس جانسۇگىروۆ «قۇلاگەر» اتتى پوەما جازدى.
ارحيۆ • 28 قاراشا, 2024
ەلوردا تورىندە ورنالاسقان ۇلتتىق ارحيۆتە مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «ارحيۆ-2025: ناتيجەلەر مەن ماسەلەلەر» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى.
مادەنيەت • 27 قاراشا, 2024
ەلوردا تورىندە ورنالاسقان ۇلتتىق ارحيۆتە مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «ارحيۆ-2025: ناتيجەلەر مەن ماسەلەلەر» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى.
رۋحانيات • 27 قاراشا, 2024
حات تانيتىن قازاقتىڭ ءبارى ءبىلۋى كەرەك. وتە كونە عاسىردان بەرى كەلە جاتقان «ايازبي» دەيتىن ەرتەگى بار. ەرتەدە مادان دەگەن حان بولىپتى دەپ باستالادى, ول ءوزىنىڭ قىرىق ءۋازىرى ارقىلى جەر بەتىندەگى ەڭ جامان (بولاشاق ايازبي) ادامدى ىزدەستىرەدى. ۋازىرلەر «ەڭ جامان ادام» دەپ بىرەۋدى الىپ كەلەدى. وعان «اتىڭ كىم؟» دەسە, «جامانمىن» دەپ جاۋاپ بەرەدى.
جادىگەر • 27 قاراشا, 2024
ەلوردا تورىندەگى قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ قورىندا ءىح عاسىردا رۋنيكالىق گرافيكامەن جازىلعان كونە تۇرىك مۇراسى «ىرىق بىتىك» كىتابىنىڭ كوشىرمەسى ساقتاۋلى تۇر.
تانىم • 23 قاراشا, 2024
1972 جىلى 26 تامىز – 11 قىركۇيەك ارالىعىندا ميۋنحەن قالاسىندا حح وليمپيا ويىندارى ءوتتى. اتالعان ءدۇبىرلى دودا كسرو-نىڭ قۇرىلعانىنا 50 جىل تولعان داتالى مەرەكەمەن ورايلاس كەلگەندىكتەن, كەڭەس ەلىنىڭ سپورتشىلارى وليمپياداعا «قارا تەرىن توگىپ, قىزىل قانىن اعىزىپ» دايىندالدى. ناتيجە جامان ەمەس, وداق قۇراماسى 52 التىن, 27 كۇمىس, 23 قولا مەدالعا قول جەتكىزىپ, 57 مەملەكەت اراسىنان جالپىكوماندالىق باس بايگەنى جەڭىپ الدى.
تۇلعا • 20 قاراشا, 2024
تانىمال سپورتشى, قازاقستاندا تاەكۆوندو مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى مۇستافا وزتۇرىك ۇلتجاندى, دارىندى جانە قازاق دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن ءبىرتۋار ازامات ەدى. ول 1954 جىلى قاراشا ايىنىڭ 24-ءى كۇنى تۇركيانىڭ كايسەري قالاسىنا قاراستى مۇساحودجالى اتتى شاعىن اۋىلدا دۇنيە ەسىگىن اشتى. بيىل ارىس ازاماتتىڭ تۋعانىنا 70 جىل تولدى. «كوزدەن كەتسە, كوڭىلدەن بولادى وزگە» دەپ بۇرىنعىلار ايتپاقشى, تاەكۆوندو تارلانى ەسكەرۋسىز قالماسىن دەگەن نيەتپەن ماقالا جازىپ وتىرمىز.
