قوعام • 17 اقپان, 2022
ۆەيپ ەپيدەمياسىنىڭ قاۋپى جوعارى
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى قورعاۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى جانار قالماقوۆا قازاقستاندا تەمەكى شەگۋ تاۋەلدىلىگىنىڭ تومەندەۋى اياسىندا جانە قابىلدانعان زاڭنامالىق نورمالارعا قاراماستان, اسىرەسە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ۆەيپ ەپيدەمياسى وسۋدە دەپ ەسەپتەيدى.
قوعام • 17 اقپان, 2022
ەلەۋسىز قالعان ەرلەر, يەسىز تۇرعان ۇيلەر
ارحانگەلسك – قىزىلجار اۋدانىنداعى ءىرى اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ ءبىرى. ونىڭ قۇرامىنا ەنەتىن نوۆوكامەنكا جانە ارحانگەلسك ەلدى مەكەندەرى وبلىس ورتالىعىنا جاقىن ورنالاسقاندىقتان جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارى باسىپ وتەتىندىكتەن, تۇرعىنداردىڭ باقۋاتتى ءومىر سۇرۋىنە دە, ءتورت ت ۇلىك وسىرۋىنە دە وتە قولايلى. وكىنىشكە قاراي, ولاي بولماي تۇر. ونىڭ ءمان-جايىنا وكرۋگ اكىمى يرينا رىباكوۆانىڭ ءداستۇرلى ەسەپ بەرۋ جيىنىنا قاتىسقانىمىزدا تۇرعىنداردىڭ وزدەرى مايدان قىل سۋىرعانداي ەتىپ تاپتىشتەپ ايتىپ بەردى.
ونەر • 16 اقپان, 2022
قاسيەتتى كۇي ونەرىنىڭ شىراقشىسى
قازاقتىڭ حالىقتىق مۋزىكاسى تاريحىندا جالپىلاما سوقپاقپەن شيىرلاماي وزىنشە توتەننەن جول سالعان عالىمدارىمىز اسا كوپ ەمەس. ولاردىڭ بولمىس-ءبىتىمى وزگەلەردەن بولەك كەلەدى, كورسەقىزار اۋەلىلىكتەن ادا بولادى, تابيعاتى جاسامپازدىققا مەيلىنشە جاقىن جاراتىلادى. عىلىمدا جاڭاشىل بەتبۇرىس جاسايتىن, سونى سەرپىلىس اكەلەتىندەر ءاسىلى, وسىلار. سونداي اياۋلى جانداردىڭ ءبىرى – قازاق رۋحانياتى مەن مادەنيەتى جولىندا تەر توككەن ارىس ازامات, كورنەكتى ونەرتانۋشى عالىم, شەرتپە كۇي شەبەرى بازارالى مۇپتەكەەۆ (1967-2015) ەدى. بازارالى ورىنداۋشىلىق ونەردە ارتىنا جارقىن ءىز قالدىرعان داڭعايىر كۇيشى ءارى كورەگەن زەرتتەۋشى بولدى. زيالى وقىرمان نازارىنا ونىڭ اتقارعان جۇمىستارى جونىندە شاعىن اقپارات ۇسىنعىمىز كەلەدى.
تاريح • 16 اقپان, 2022
ءۇيىپ-ءۇيىرىپ قۇيىنداتا سوعاتىن جەل قۇمدى ءوڭىردى قابىرعالاتا, ايعىزداپ تاستاعان: اتتىڭ شاشاسىنان كەلەدى, كەي-كەيدە قۇم كوشىپ تۇرادى, بەل-بەلەڭى, توبە-قىرقاسى جاڭارىپ جاتادى. بىردە قاتقىلعا تارتاتىن قاسقا جول ءبىرازدان سوڭ قۇمداۋىتپەن ەمىس-ەمىس كورىنەدى, بۋسانعان ءىز قۇمدى جاۋىپ جاتادى. قۇمدى وڭىردە ءار بۇتانىڭ باعىتىنا وي-جوباڭ جەتپەسە, ماڭگىرىپ قالاسىڭ. قاۋىپ-قاتەردەن سۇرىنبەي ءوتۋىڭ العىر اقىلىڭا, كورەگەندىگىڭە بايلانىستى.
مەديتسينا • 16 اقپان, 2022
ساقتاندىرۋ بويىنشا ازاماتتارعا قانداي مەديتسينالىق كومەك تيەسىلى؟
ازاماتتار «ماعان ساقتاندىرۋ نە ءۇشىن قاجەت, نە ءۇشىن جارنا تولەيمىن, ءمامس ماعان نە بەرەدى؟» سيپاتىنداعى سۇراقتاردى ءجيى قويادى. سەبەبى كوپشىلىگى ءمامس جۇيەسىندە قانداي مەديتسينالىق كومەكتەردى تەگىن الۋعا بولاتىنىن بىلە بەرمەيدى. سوندىقتان الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى ءمامس جۇيەسى بويىنشا تىزبەگە قانداي قىزمەتتەر كىرەتىنى جانە ساقتاندىرىلعان ازاماتتاردىڭ قانداي قۇقىقتارى بار ەكەنى تۋرالى اقپارات بەرۋدى ءجون كورىپ وتىر», دەيدى قوردىڭ نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا فيليالىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ەكولوگيا • 16 اقپان, 2022
لەدەبۋر بادامى «قىزىل كىتاپقا» ەنگەن وسىمدىك
كوكتەمدە تارباعاتاي تاۋىنىڭ بوكتەرىندە قىزعىلت گۇلدەرى بار بۇتا ەندى عانا كوگەرىپ كەلە جاتقان ايماققا كەرەمەت كورىنىس بەرەدى. بۇل – لەدەبۋر بادامى. لەدەبۋر بادامى (Amygdalus ledebouriana) راۋشانگۇلدىلەر تۇقىمداسىنا جاتاتىن, ەرتە گۇلدەيتىن وسىمدىك.
قازاقستان • 16 اقپان, 2022
اقىل – ايبىنىمىز, كىتاپ – بايلىعىمىز
«ارتىق ءبىلىم – كىتاپتا» ەكەنىن ەرەسەك قاۋىم جاقسى بىلگەنىمەن, جاس ۇرپاق ءالى دە بولسىن الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى, ينتەرنەت كەڭىستىگىندەگى قىزىلدى-جاسىلدى ارزان ويىن-كۇلكىگە قۇمار. وسكەلەڭ ۇرپاق جاتا-جاستانىپ كىتاپ وقۋدىڭ ورنىنا التىن ۋاقىتىن الدامشى قىزىققا الماستىرىپ الەك. بۇدان تۇپ-تۋرا ەكى جىل بۇرىن وسى ولقىلىقتىڭ ورنى تولار ءسات پايدا بولىپ, ەلىمىزدە «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» جوباسى قولعا الىنعان بولاتىن. سودان بەرى بىرەر جىل ءوتتى. نە وزگەردى, نەگە قول جەتكىزدىك؟
قازاقستان • 16 اقپان, 2022
ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى, سۋسىندار مەن ولاردى وندىرۋگە ارنالعان شيكىزاتتىڭ 29-شى حالىقارالىق «پرودەكسپو-2022» كورمەسىندەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ستەندىنىڭ جۇمىس قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر 101 ملن دوللاردان استام سوماعا ەكسپورتتىق كەلىسىمشارتتار جاساستى.
پىكىر • 16 اقپان, 2022
ەلىمىز, حالقىمىز ۇلكەن وزگەرىستەر مەن جاڭا بەتبۇرىستارعا تولى, ەلەۋلى كەزەڭدى باستاپ وتكىزىپ جاتىر. وسى كەزەڭنىڭ باسشىسى دا, باستاماشىسى دا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ.
ەكونوميكا • 15 اقپان, 2022
ماينينگ فەرمالاردىڭ «ارقاسىندا» مايشاممەن قايتا قاۋىشۋىمىز مۇمكىن. ەنەرگەتيكا سالاسىنان حابارى بار كوپشىلىك ەلىمىزدە جارىقتىڭ ءجيى ءسونۋىنىڭ جانە ەنەرگوبلوكتاردىڭ ىستەن شىعۋىنىڭ سەبەبىن كريپتوۆاليۋتانى وندىرەتىن ورتالىقتارمەن بايلانىستىرادى. بۇل قانشالىقتى راس؟ ەكىباستۇز وڭىرىندەگى ەلەكتر ستانسالارىن جاعالاعان ماينينگ فەرمالار نەگىزگى تۇتىنۋشىلاردى قالىپتى جارىقپەن جارىلقاۋدان ايىرماي ما؟
