قوعام • 11 شىلدە, 2025
ءار ادامنىڭ تاعدىرى ءومىر تۋرالى جازىلعان رومان ىسپەتتەس. اسىرەسە قوعامدا وزىندىك ورنىن, بولمىسىن تابۋ جولىندا كۇرەسىپ, ۇلكەن دارەجەگە جەتكەن جانداردىڭ باسىپ وتكەن جولى, ءومىرى كوپشىلىككە ونەگە. قيىرداعى قاراقالپاقستاندا تۋىپ-ءوسىپ, ەرجەتىپ, قانات قاعىپ, ءومىردىڭ كەلەسى كەزەڭى اتاجۇرتىندا ءبىلىمى, ۇمتىلىسى, ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىمەن ءوز ورنىن تاپقان ەرسۇلتان بەكتۇرعانوۆتىڭ «عۇمىرداريا» اتتى مەمۋار-ەسسەسىن وقىپ, ەرەكشە اسەر الدىم. وسى كىتاپ تۋرالى ءبىر-ەكى اۋىز پىكىر ءبىلدىرۋدى ءجون كوردىم.
تاريح • 11 شىلدە, 2025
ۇلى عالىم شوقان ءۋاليحانوۆ اققان جۇلدىزداي تىم كەلتە عۇمىرىندا جاقسى ادامدارمەن دوس بولىپ, ولارمەن اراداعى جىلى قارىم-قاتىناستى ادامزات يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋ ءۇشىن پايدالانعان. ورىس دوستارى جاس شوقاندى جانىنىڭ تازالىعى, ادالدىعى ءۇشىن قاتتى قۇرمەتتەگەن. ايتالىق, پ.سەمەنوۆ-تيان-شانسكي شوقاننىڭ ءبىلىم-عىلىمعا دەگەن قۇشتارلىعىنا ءسۇيسىنىپ, بىلاي دەپ جازادى: «...دامىپ كەلە جاتقان جەرگىلىكتى قايراتكەرلەردىڭ اراسىنداعى بىلىمگە قۇشتار گ.پوتانين, ش.ءۋاليحانوۆ ءتارىزدى ەڭ ءبىر تازا جاندى, دارىندىلاردىڭ وزدەرى جوعارى ءبىلىمدى پەتەربۋرگتە الۋعا ۇمتىلاتىن ەدى».
تاريح • 11 شىلدە, 2025
1953 جىلدىڭ ساراتان ايى ەدى, مەزگىل ساسكە ءتۇس. ونشاقتى قارتاڭداۋ كىسى مەن ناۋشا شەشەي جانە ءجانيپا شەشەي بار, ماعان قوبىلاندى جىرىن ايتقىزىپ (جىردى جاتقا بىلەتىنمىن), مارە-سارە بوپ, قىزىل-كۇرەڭ ىسقىلتىم شايدى شىم-شىمداپ سوراپتاي ءىشىپ, دوپ-دومالاق اششى قۇرتتى ۇرتىنا تىعىپ, اسا قوڭىلدى باس قوسقان شاقتارى ەدى.
تاريح • 11 شىلدە, 2025
جاس تاريحشىلاردىڭ ەلارالىق جيىنى
تاياۋدا تۇركيانىڭ استاناسى انكارادا اتاتۇرىك اتىنداعى مادەنيەت, ءتىل جانە تاريح قوعامى جوعارى ينستيتۋتىندا «تۇركى الەمى جاس تاريحشىلارىنىڭ سەمينارىن» وتكىزدى. عىلىمي جيىن تۇركى ەلدەرى جاس عالىمدارىنىڭ ورتاق تاريحتى زەردەلەۋدەگى ىنتىماقتاستىعى مەن حالىقارالىق ىزدەنىستەرىن جەتىلدىرۋگە ارنالدى.
تۇلعا • 10 شىلدە, 2025
جىر الىبى جامبىلدىڭ «مەنىڭ ءومىرىم» اتتى جىرى تەك ومىرباياندىق ولەڭ ەمەس, اقىندىق كرەدوسىن ايعاقتاپ تۇرعانىن, ءارى تابيعي دارىنىن, ءتىلىنىڭ پوەتيكالىق بايلىعىن تانىتادى. ول ءسوز ونەرىنە دەن قويعان كەزەڭدەردەگى تۇرمىستىق, الەۋمەتتىك-ساياسي قايشىلىقتاردىڭ قاي-قايسىسى دا اقىن ءتىلىنىڭ نايزاسىنا ىلىنبەي قالعان جوق. اتالعان ولەڭىندە: «جاۋلاردى ەل قارعاعان جاماندادىم, ماناپقا جاقسى ءسوزدى تابا المادىم», دەگەن اقىن: «كەلگەندە جەمە-جەمگە ەلدە قالدىم, شالشىققا شاتىلمادىم, كولدە قالدىم. شالقاردىڭ شالقىپ جۇزگەن مەن اققۋى, كەلمەدى ساسىق, شالشىق جەردە قالعىم», دەپ ۇلتىمەن ارمان-اڭسارىنىڭ بىرگە ەكەنىن ايقىن اڭعارتادى.
رۋحانيات • 10 شىلدە, 2025
حح عاسىردا قۇندىلىعىن جويماعان حالىق اۋىز ادەبيەتىنىڭ ءىرى وكىلى, اقىن, جىرشى نۇرپەيىس بايعانيننىڭ تۋعانىنا بيىل 165 جىل تولىپ وتىر. شىنىندا دا ونىڭ تۇلعاسى – ۇلت ادەبيەتى تاريحىنداعى عاجاپ قۇبىلىس. ءومىرى دە, شىعارماشىلىعى دا ەرەكشە. ارنايى العان ءبىلىمى بولماسا دا, ەڭ باستىسى, ۇلى دالانىڭ ومىرلىك, جىرشىلىق, جىراۋلىق ونەر مەكتەبىنەن وتكەن ول تۋا بىتكەن تالانتىمەن ەلگە تانىلىپ, اقىن ەسىمىن بۇكىل كەڭەس وداعى ءبىلدى.
تۇلعا • 10 شىلدە, 2025
عۇمىرىن ەلىنە, تىلىنە, ۇلتىنا ادال قىزمەت ەتۋگە ارناعان تۇلعالاردىڭ ءبىرى – ونەگەلى ومىرىمەن, كەسەك بولمىسىمەن, تەرەڭ پاراساتىمەن, سالماقتى سوزىمەن, ورەلى ىسىمەن ەلگە سىيلى بولعان اردا ازامات ەرعالي مۇحيددينوۆ. ونىڭ ءاربىر ءسوزى شىننىڭ ءجۇزى, ءومىر جولىنىڭ ءار بەلەسى تاعىلىمعا تولى.
ساياسات • 09 شىلدە, 2025
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمى (ICAO) كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى سالۆاتورە شاككيتانومەن كەزدەسۋ وتكىزدى. ولار ەلىمىزدىڭ اۋە كولىگىن الەمدىك ستاندارتتارعا سايكەس دامىتۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
ءبىلىم • 09 شىلدە, 2025
اۋىل مەكتەبىن ساپالاندىرۋ امالى
ەلىمىزدەگى مەكتەپتەردىڭ 70 پايىزعا جۋىعى اۋىلدا ورنالاسقان. سولاردىڭ دەنى شاعىن جيناقتى ءبىلىم وشاقتارى سانالادى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن رەسپۋبليكا كولەمىندە قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى ءبىلىم ساپاسىنىڭ الشاقتىعىن ازايتۋ ماقساتىندا «اۋىل مەكتەبى – ساپا الاڭى» جوباسى باستالعان ەدى. ەندى وسى جوباعا 2025–2026 وقۋ جىلىندا تاعى 1600 اۋىل مەكتەبى قوسىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
رۋحانيات • 09 شىلدە, 2025
ءتولتاڭبا تاريحى ناسيحاتتالادى
استانادا مەملەكەتتىك رامىزدەردى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارالار اياسىندا گەرالديكالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ جانىنان قۇرىلعان «تاڭبا» عىلىمي-ادىستەمەلىك كلۋبىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى ءوتتى.
