دەنساۋلىق • 09 قاراشا, 2023
كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرلىكتىڭ قامىمەن جۇرگەندە توسىن جاڭالىق ەستي قالساق, توسىلىپ قالاتىنىمىز راس. كەيبىر حابار ءتىپتى ەسەڭگىرەتىپ تاستايدى. ايتۆ ۆيرۋسى انىقتالعان پاتسيەنتتەر دە كوپ جاعدايدا كۇيزەلەدى. ءبىر مەزەتتە سۇحباتتاسىپ وتىرعان ەكىنشى ادامنىڭ ءسوزىن ەلەۋدەن قالادى. ويتكەنى بۇل كەزدە پاتسيەنت بىردەن توڭىرەكتەگىلەردىڭ كوزقاراسىنا, جۇمىسىنا, وتباسىنا الاڭدايدى. كوز الدىندا العا قويعان ماقساتتارى ب ۇلىڭعىرلانا باستاپ, بويىن ۇرەي, وكىنىش, ىزا بيلەۋى مۇمكىن. وسى كەزدە پاتسيەنتكە بويىنداعى ۇرەيدى جەڭۋ ءۇشىن بىلىكتى ماماننىڭ كومەگى اۋاداي قاجەت بولادى.
قۇقىق • 09 قاراشا, 2023
«داكتيلوسكوپيالىق جانە گەنومدىق تىركەۋ تۋرالى» زاڭ 2021 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلۋى كەرەك بولاتىن. بۇرىن پارلامەنت ەكى رەت ۇكىمەتكە كەرى قايتارعان زاڭ باق پەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە, جالپى قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ, كوپ پىكىرتالاس تۋدىردى.
تەڭگە • 09 قاراشا, 2023
تەڭگە مەن دەنگي توركىندەس تەرميندەر مە؟
ءبىز باسقا تىلدەن ءبىراز ءسوز الدىق. ارينە, الەمدىك دەڭگەيدەگى تاۋار نەمەسە ءونىمدى ءوزىمىز كوپ شىعارماعاننان كەيىن امالسىز وزىق ەلدەردىڭ بىزگە بەرگەن تەرمينىن پايدالانامىز نەمەسە كورشى ورىس ءتىلى قابىلداعان ءسوزدى قولدانىسقا كىرگىزەمىز. ال بۇدان بۇرىنىراق زاماندا كورشى تىلدەرگە كوبىرەك ءسوز بەرەتىن ەدىك, ويتكەنى ولاردى كوبىنە ءوزىمىز وندىرگەن بولاتىنبىز. ماسەلەن, دەنگي (تەڭگە), توۆار (تابار ءسوزى بۇرىن «ۇساق مال» ماع.), شاتەر (شاتىر), ۋتيۋك, كيرپيچ, ستاكان, سۋندۋك, بۋلات, كولپاك, كارانداش, شتانى ء(ىش تون), مالاحاي, ۋريۋك (ورىك), كۋراگا (قۇرعاق), يزيۋم ء(جۇزىم), كۋمىس, كۋرت, يوگۋرت (ۇيىت), سەرگي (سىرعا), جەمچۋگ ء(ىنجۋ), باشماك, شاشلىك, چەبۋرەك (شي بورەك), كاباچوك (اسقاباق) ت.ب. ەندى قازىرگى كەزدە كەيبىر تاعام اتاۋلارى مەن ۇلتتىق دۇنيەتانىمعا بايلانىستى سوزدەر عانا بولماسا, كورشى تىلدەرگە لەكسيكالىق جاعىنان اسەر ەتىپ جاتقانىمىز شامالى.
جاستار • 09 قاراشا, 2023
جاستاردى الەۋمەتتەندىرۋ ماسەلەسى
قازىرگى جاستار اراسىندا بۋللينگ جايى وتكىر تۇر. بۇل «جاستاردى الەۋمەتتەندىرۋ تاۋەكەلدەرى» زەرتتەۋى بارىسىندا بەلگىلى بولدى. تامىز ايىندا جۇرگىزىلگەن ساۋالنامادا رەسپوندەنتتەردىڭ 49,3 پايىزى بۋللينگتى باسىنان وتكەرگەنىن ايتقان. ەڭ سوراقىسى, قاتارلاستارىنىڭ مۇنداي قاعىتپا ارەكەتىنە تۇرمىستىق الەۋەتى ءالسىز جاستار ءجيى كەزىگەتىن كورىنەدى.
ساياسات • 09 قاراشا, 2023
ارىپتەستىكتى دامىتۋ – باستى نازاردا
مەملەكەتتىك كەڭەسشى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يۋنەسكو جانە يسەسكو ىستەرى جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قارين يۋنەسكو-نىڭ پاريجدە ءوتىپ جاتقان 42-باس كونفەرەنتسياسىنىڭ جالپىساياسي دەباتتارىندا ءسوز سويلەدى.
ۇكىمەت • 09 قاراشا, 2023
2000 اۋىل مەكتەبى «Starlink»-كە قوسىلادى
پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كەڭەستە 5G تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ جانە شالعاي ەلدى مەكەندەردەگى مەكتەپتەردى جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
قۇقىق • 08 قاراشا, 2023
تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ قۇقىقتىق تۇعىرناماسىنىڭ قالىپتاسۋىنا, دامۋىنا ۇلەس قوسقان ازاماتتار از ەمەس. ولاردىڭ ءبىرازى ورتامىزدا ءجۇر. ولار ەلىمىزدى قۇقىقتىق مەملەكەت رەتىندە قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا ايانباي ەڭبەك ەتتى. اسىرەسە سوت, قۇقىق قورعاۋ جانە زاڭ سالالارىندا تۇپكىلىكتى رەفورمالاردىڭ قالىپتاسۋىنا سەبەپكەر بولدى. سولاردىڭ ءبىرى – وڭالسىن جۇمابەكوۆ.
تانىم • 08 قاراشا, 2023
2023 جىلدىڭ 10-25 قىركۇيەگى ارالىعىندا ساۋد ارابياسىنىڭ استاناسى ەر-رياد قالاسىندا يۋنەسكو-نىڭ 45-وتىرىسى ءوتتى. وندا الەمنىڭ ءبىراز ەلىندەگى مادەني-رۋحاني مۇرالاردى يۋنەسكو-نىڭ تىزىمىنە الىپ, قورعاۋ ماسەلەسى قارالعان. الىپ التاي, وڭتۇستىك ءسىبىر, سولتۇستىك-باتىس موڭعوليا جەرىندە ەجەلگى سكيفتەردىڭ (سكۋز) مادەني مۇراسى عىلىمي ادەبيەتتەردە «بۇعىتاس» دەپ اتالسا, بايىرعى تۇركى جازبا دەرەكتەردە «سىنتاس» دەپ اتالعان. وسى مۇرالاردىڭ 80%-ى موڭعوليا جەرىندە. موڭعول بيلىگى اتالعان مۇرالاردى يۋنەسكو-نىڭ تىزىمىنە ەنگىزىپ, قورعاۋىنا الۋ ماسەلەسى وسى جيىندا قاراستىرىلدى. سىنتاستار (بۇعىتاس) يۋنەسكو-نىڭ قورعاۋىنا الىنىپ, قىتايدىڭ ۇلى قورعانىمەن, ءۇندىستاننىڭ ءتاج-ماحالىمەن تەڭ, الەمدىك ءبىرىنشى دارەجەلى تاريحي مۇرا دەپ باعالاندى. بۇل مۇرانىڭ ساقتاۋشىسى موڭعول مەملەكەتى بولعانىمەن, مۇرانىڭ تۇپكى يەسى – ونى جاساپ قالدىرۋشىلار تۇركىلەر. بەلگىلى تۇركىتانۋشى عالىم ەجەلگى سكيفتەردەن قالعان وسى قۇندىلىق تۋرالى ءسوز ەتەدى.
تۇلعا • 08 قاراشا, 2023
اللا تاعالا حالقىن جارىلقايىن دەسە, كەلەشەكتە ۇلت قامىن جەيتىن ەكى ۇلىن ءبىر-بىرىنە تىرەك, سۇيەۋ, جاناشىر ەتىپ جاراتاتىن بولسا كەرەك. قازاق ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى تۇلعالارىنا اينالعان كەرەكۋ ءوڭىرىنىڭ تۋمالارى, اقىن قاليجان بەكقوجين مەن قابدىكارىم ىدىرىسوۆ تۋرالى وسىلاي تولعانۋعا بولادى. قالەكەڭ اعا بولىپ جىر ايدىنىندا كۇركىرەپ تۇرعان تۇسىندا سوڭىنان ەرگەن بالاڭ تالاپكەر قابدىكارىم ءىنىسىن قولتىقتان سۇيەگەنىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەس. ءتىپتى عۇمىر بويى پوەزياداعى اياق الىسىنا قولداۋ ءبىلدىرىپ, جاناشىرلىق تانىتقانىنا تەك سۇيسىنۋگە بولادى. بيىل قاليجان بەكقوجيننىڭ دۇنيەگە كەلگەنىنە 110 جىل تولسا, ق.ىدىرىسوۆتىڭ تۋعانىنا – 95 جىل. سوندىقتان ءبىراز ۋاقىتتان بەرى كوكەيدە جۇرگەن, ادامگەرشىلىكتى التىن ارقاۋ ەتكەن وسىناۋ دۇنيەنى اق قاعازعا توگىلتىپ ۇسىنار كەز جەتكەندەي.
ەگەمەن قازاقستان • 08 قاراشا, 2023
