جادىگەر • 26 ءساۋىر, 2023
قالالىق مەملەكەتتىك ارحيۆ قورىندا جۇمىس جاساعان ۋاقىتىمدا «سوتسياليستىك قۇرىلىس» (قازىرگى «اتىراۋ») گازەتىنىڭ 1959 جىلدىڭ 15 مامىر كۇنگى سانىندا «ايشا – قىز» اتتى انگە كەزىكتىم. ءانىن «قازاق ءۆالسىنىڭ كورولى» اتانعان ءشامشى قالداياقوۆ, ولەڭىن اقىن بەرقايىر امانشين جازعان. بۇل ءاننىڭ بۇرىن-سوڭدى راديو, تەلەديدار, ساحنادا ورىندالعانىن مۇلدەم ەستىمەگەن سوڭ, قىزىعۋشىلىعىمدى تۋدىرعانى. ءان تۋرالى اتاقتى كومپوزيتور ءىليا جاقانوۆ اعامىزدان سۇراعانىمىزدا, ول كىسى ءشامشىنىڭ كۇنى بۇگىنگە دەيىن جارىققا شىقپاعان, جوعالىپ كەتكەن بەلگىسىز اندەرى بار ەكەندىگىن جوققا شىعارمادى. سوناۋ 50-جىلداردىڭ اياعىندا جاريالانعان اتالعان ءاندى ەستىمەگەنىن ايتتى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, قازاق راديوسىنىڭ «التىن قور» ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى التىن يمانباەۆا دا بۇل ءاننىڭ قوردا جوق ەكەندىگىن ايتادى.
تاريح • 26 ءساۋىر, 2023
داۋىلپاز اقىن, باتىر ماحامبەت وتەمىس ۇلىنىڭ جاڭگىرگە «حان ەمەسسىڭ, قاسقىرسىڭ, قاس الباستى باسقىرسىڭ... حان ەمەسسىڭ, ىلاڭسىڭ, قارا شۇبار جىلانسىڭ...» دەپ بەتىڭ بار, ءجۇزىڭ بار دەمەي سويىپ سالاتىنى بار ەمەس پە؟ قازاق جەرىنىڭ باتىس بولىگىنىڭ اعا سۇلتانى بايماعامبەت ايشۋاق ۇلىمەن بەتپە-بەت كەزدەسكەن تاعى ءبىر شايىر شەرنياز جارىلعاس ۇلى ونىڭ شەن-شەكپەنىنە قاراماي, قىساستىعىن بەتىنە باسقان.
رۋحانيات • 26 ءساۋىر, 2023
نازىك (مورت). مازاسىز (ۇرەيلى). قۇبىلمالى. تۇسىنىكسىز (تۇڭعيىق). بۇل – دۇنيەتانۋشىلاردىڭ BANI تۇجىرىمداماسى بويىنشا سوڭعى 3-4 جىلدا قالىپتاسقان الەمدى ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن بەرگەن سيپاتتاماسى. وسى كۇردەلى زاماندا ءبىزدىڭ قوعام قاسىرەتتى قاڭتار سىناعىنان ءوتتى. ەكىنشى جاعىنان, عىلىم مەن جاڭا تەحنولوگيالار ارقاسىندا ادامزات جاڭا مۇمكىندىكتەرگە دە يە بولدى.
پىكىر • 26 ءساۋىر, 2023
ەركىندىك جانە نارىقتىق قاتىناس
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەيتىلگەن كەڭەستەن اڭعارعانىمىز: بىزدە مۇنداي اۋقىمدى ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋدىڭ جاڭا مادەنيەتى قالىپتاسىپ جاتىر. پرەزيدەنت ەندى ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ۇدەرىسىنە بيلىكتىڭ بارلىق دەڭگەيىندەگى تارماقتارى قاتىساتىنىن وسى فورمات ارقىلى انىق اڭعارتتى. بۇل بيلىكتى ورتالىقسىزداندىرۋ ساياساتىنىڭ باستالعانىن كورسەتتى.
ادەبيەت • 26 ءساۋىر, 2023
ادەبيەت الەمىندەگى كەز كەلگەن قۇبىلىستى قالت جىبەرمەي قاداعالاپ, تازا شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋعا تىرشىلىك قامىتى مويىن بۇرعىزبايتىن ءولارا مەزگىلدە, تالانتتارىمىزدى قۇمنان التىن سۇزگەندەي ىزدەپ وتىراتىن مۇمكىندىكتىڭ قولى بايلانعانىن نەسىنە جاسىرايىن؟! بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ كوزىنە مۇلدە باسقا پلانەتادا بولعان قيال-عاجايىپ ەرتەگىدەي ەلەستەيتىن وتكەن عاسىردىڭ سوناۋ سەكسەنىنشى جىلدارى جاسى ەلۋگە كەلگەن اقىن-جازۋشىلاردىڭ جەتىستىكتەرى, شىعارماشىلىق تابىسى, جاڭالىعى مەن جەتكەن بيىگى جونىندە جاناشىر اعالارى ساليقالى ءسوز باستاپ, سوڭىنان ەرگەن ىنىلەرى قوستاپ, ماقالالار جازىلىپ, دۇنيە دۇركىرەپ جاتاتىن.
قوعام • 25 ءساۋىر, 2023
Z ۇرپاق: ينتەرنەتتى قولدانۋ مەن ەڭبەك نارىعى
بۇگىنگى قوعامدا الەۋمەتتىك جەلىنىڭ الەۋەتى باسىم. سودان بولار Z ۇرپاق عالامتوردا كوممۋنيكاتسيا قۇرالى رەتىندە ينتەرنەت-مەمدەردى (اعىل. meme – ينتەرنەتتە تارايتىن تاپقىر, كەكەسىندى ماعىنا بەرەتىن سۋرەت نەمەسە بەينەجازبا تۇرىندەگى اقپارات) ءجيى قولدانادى. اتالعان بۋىننىڭ ەڭبەككە دەگەن كوزقاراسى دا زەردەلەۋدى قاجەت ەتەدى. Z ۇرپاقتىڭ وسى جانە وزگە ەرەكشەلىكتەرىن «Global Web Index» (GWI) پەن «Randstad» اتتى ەكى كومپانيا ساۋالناما ناتيجەسىندە انىقتادى.
رۋحانيات • 25 ءساۋىر, 2023
تاياۋدا قالامگەر قالي سارسەنبايدىڭ «جۋرناليست – ءومىر بارلاۋشىسى. جۋرناليستيكا – ءومىر مەكتەبى» اتتى سۇحبات كىتابى جارىق كوردى. ونىڭ كەيىپكەرى – ءتول باسپاسوزىمىزدە 48 جىل تىنباي ەڭبەك ەتكەن كاسىبي جۋرناليست جانبولات ءاليحان ۇلى اۋپباەۆ. ومىردەن كورگەنى مەن تۇيگەنى مول اعا بۋىن وكىلىنىڭ اۆتورعا ديالوگ, ينتەرۆيۋ تۇرىندە ايتقان اڭگىمەلەرىندە كەشەگى زامان, بۇگىنگى قوعام جونىندەگى ويلارى ەشكىمدى ەنجار قالدىرماسا كەرەك. كەيىپكەردىڭ, اسىرەسە قازىرگى قازاق رۋحانياتىنداعى تۇلعالار, ولاردىڭ ورنى مەن ءرولى تۋرالى ءتۇيىپ ايتقان تولعامدارى ەرەكشە.
جادىگەر • 25 ءساۋىر, 2023
ءسابيت مۇقانوۆتىڭ مۋزەيىندەگى قوناق بولمەنىڭ تورىندە جاتقان ايۋدىڭ تەرىسىنە الپىس جىلدان استام ۋاقىت ءوتىپتى. ايتساڭ, اڭىز سياقتى.
رۋحانيات • 25 ءساۋىر, 2023
ۇلت ەتنوگرافياسىنىڭ قايراتكەرى
قازاق حالقىنىڭ تۇرمىس-سالتى, دۇنيەتانىمى, تۇرمىس-تىرشىلىگى, قولونەرى – تۇتاس بولمىسىنىڭ ءبىر بولىگى. تۇپتەپ كەلگەندە, مۇنىڭ ءبارى حالىقتىڭ ۇلان-عايىر تاريحىمەن تىعىز بايلانىستى. قانشاما ۋاقىتتان بەرى حالىقتىڭ وسىناۋ رۋحاني, زاتتىق مادەنيەتى تولىققاندى زەرتتەلمەي كەلدى. ونىڭ ءتۇرلى وبەكتيۆتى جانە سۋبەكتيۆتى سەبەپتەرى بولدى. باستى سەبەپتەردىڭ ءبىرى – ۇلتتىڭ ءبىرتۇتاس, ىرگەلى قونىستانۋ جاعدايىنىڭ وزگەرىسكە ءتۇسۋى, ەتنومادەني ورتاسىنىڭ ءب ۇلىنۋى ەدى.
تۇلعا • 24 ءساۋىر, 2023
قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, ەكى عاسىردىڭ ۇرپاعىنا دا بەلگىلى تالانت يەسى, اقىن قادىر مىرزا ءالىنىڭ ولەڭدەرى ەل اۋزىندا ءجيى ايتىلاتىن افوريزمگە اينالعانىن ءبارىمىز بىلەمىز. «ولەڭگە ايتىپ قويىپپىن, ءومىردىڭ ايتپا دەگەنىن» دەپ, بار بولمىسىن پوەزياسىنا سىيدىرا بىلگەن قادىر اعامىزدىڭ «كوزى كەتكەننەن» كەيىن شىعارمالارىنا قيانات جاساپ جۇرگەن جايىمىز بار.
