Banner
Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
3933 ماتەريال تابىلدى

ۇستاز • 11 مامىر, 2023

ۇستاز رۋحىمەن سىرلاسۋ

2016 جىلى 21 مامىردا شىققان «ورتالىق قازاقستان» گازەتىنىڭ قيىندىسى قولىما قاشان تۇسكەنىن ەسىمە تۇسىرە المادىم. وندا «تۇڭعىش ءھام دارا» اتتى ماقالا جاريالانىپتى. اۆتورى – ەرسىن مۇسابەك. ماقالا كەيىپكەرى – قاراعاندىلىق ماتەماتيك ايبات رافحات ۇلى ەشكەەۆ. قازاقتى الەمگە تانىتىپ جۇرگەن كورنەكتى عالىم الپىسقا تولىپتى. سوعان وراي جازىلعان جىپ-جىلى دۇنيە ەكەن. اتاقتى جەرلەسىمىز دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن نوۆوسىبىردەگى ماتەماتيكا عىلىمىنىڭ مايتالماندارى الدىندا قازاق تىلىندە قورعاعان. بۇل دا ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلمەيدى.

تۋريزم • 11 مامىر, 2023

تۇركىستان – ماقتانىشىمىز

ەلىمىزدەگى ەڭ كونە شاھارلاردىڭ ءبىرى تۇركىستان بۇگىندە ينفراقۇرىلىمى دامىعان, مادەني ورتالىقتارى كوز تارتاتىن جاسىل جەلەكتى, كورىكتى قالاعا اينالدى. سوڭعى جىلدارى ەرەكشە وزگەرگەن قاستەرلى شاھار ەندى ۇلتىمىزدىڭ رۋحىن كوتەرەتىن كەلەشەگى كەمەل تۇركىستان رەتىندە دە دامىپ كەلەدى. وسى قالانىڭ بايىرعى تۇرعىنى مەنى زاماناۋي دا ەرەكشە ارحيتەكتۋرالىق شەشىممەن, شىعىستىق ۇلگىمەن سالىنعان جاڭا عيماراتتاردىڭ كوپتىگى قۋانتادى. ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا, قوناقتارعا ساپالى قىزمەت كورسەتۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىن نىساندار كوپ.

قوعام • 11 مامىر, 2023

2023 جىلعى جاھاندىق سىن-قاتەرلەر

الداعى ونجىلدىقتا كۇللى الەمدى قانداي سىن-قاتەر كۇتىپ تۇر؟ كوپتەگەن اقىل-وي ورتالىقتارى وسى سۇراقتار توڭىرە­گىندە زەرتتەۋ جۇرگىزىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2023 جىلى دۇنيە­جۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋم 1 200-دەن استام جەتەكشى ساراپ­شىنىڭ قاتىسۋىمەن جاھاندىق سىن-قاتەرلەر تۋرالى ەسەپ دايىنداعان.

قوعام • 11 مامىر, 2023

مال ازىعىنىڭ ەرەكشە ءتۇرى

مال ازىعى رەتىندە پايدالانىلاتىن كادىمگى جەمنىڭ ساپاسىن ارتتىرا وتىرىپ, ءسۇتتىڭ ونىمدىلىگىن 20-40 پايىزعا ۇلعايتقان عالىم يۋري بالدجي مال دەنساۋلىعىن ساقتاۋدىڭ جولىن دا ۇسىنىپ وتىر.

تاريح • 10 مامىر, 2023

«دوس-مۇقاساننىڭ» دەكانى

بىلتىر ەلىمىزدە «دوس-مۇقاسان» كوركەم ءفيلمى كورەرمەنگە جول تارتتى. بۇل 1967-1974 جىلدارداعى قازاق پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىنىڭ اۆتوماتيكا جانە ەسەپتەۋ تەحنيكاسى فاكۋلتەتى ستۋدەنتتەرىنىڭ ۆوكالدىق-اسپاپتىق ءانسامبلىنىڭ قۇرىلۋىنا, قالىپتاسۋىنا جانە ونىڭ مۋزىكالىق-تاربيەلىك ماڭىزىن ەلگە تاراتۋعا ارنالعان تۋىندى بولاتىن. وندا تەحنيكالىق وقۋ ورنى ستۋدەنتتەرىنىڭ رەسپۋبليكادا ۇزدىك مۋزىكالىق ۇجىم ۇيىمداستىرعانى, بۇكىلوداقتىق بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازى اتانىپ, ەلىمىزدىڭ ەستراداداعى اڭىزعا اينالعانى كورسەتىلگەن.

ادەبيەت • 10 مامىر, 2023

رايىمقۇلوۆ بيىگى

رومان جۇگى اۋىر جانر ەكەنى وقۋشى قاۋىمعا بەلگىلى جايت. حح عاسىردا قازاق ادەبيەتىنە ولجا سالعان قاداۋ-قاداۋ كوركەم شىعارمالار سول كەزدەگى وقىرمانداردىڭ ءالى كۇنگە دەيىن ەسىندە. ونى قازىر ويشا شولىپ شىقساق, عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ اتاقتى «ۇلپانى», ءىلياس ەسەنبەرليننىڭ «قاھارىنان» باستاپ, كوشپەلىلەر ومىرىنە ارنالعان بىرقاتار تۋىندىسى ادەبيەتىمىزدى جاڭا بيىككە كوتەرگەن ەدى. ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ «ۇركەرى» مەن مۇحتار ماعاۋيننىڭ «الاساپىرانى» ەسىمىزگە العاشقىلاردىڭ ءبىرى رەتىندە ورالادى. ابەكەڭنىڭ (نۇرپەيىسوۆ) «قان مەن تەرىن», ودان كەيىن «سوڭعى پارىزىن» وقىدىق. ءتىزىمدى بۇدان ءارى دە سوزا بەرۋگە بولار ەدى. سونداي-اق قازاق كوركەم ادەبيەتىنە «جاسىل بەلەس», «تۇيەلى ادام», «بالا جىگىت», «قارا جورعا», «بالداقتى ادام» سياقتى سۇبەلى شىعارمالار بەرگەن راحمەتوللا رايىمقۇلوۆاتىڭ ەسىمى دە قۇرمەتكە لايىق دەپ بىلەمىز.

تۇلعا • 09 مامىر, 2023

كەمەل مەن ءازىلحان

مايداندا بولعاندار ءومىردى, دوستىقتى ەرەكشە قادىرلەيدى. مايدانداس دوستاردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قۇرمەتى ەرەكشە بولاتىنى دا سول. ءومىر وتكەلىنىڭ ءبىر مەزەتىندە كەمەلدىڭ ۇيىندە قونا جاتىپ, سىرلاسقان ءساتى كوز الدىنا اربالىپ تۇرا قالعان. وندا ءازىلحان «سوتسياليستىك قازاقستاننىڭ» پاۆلودار وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى بولىپ ىستەيتىن. كەمەل وسى باسىلىمنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى ەدى. الىستان كەلگەن دوسىن قولقالاپ, تورىنە شىعارعان. جۇمىس اياعىندا جەتكەن بۇلاردى ورتا بويلى, تالدىرماش دەنەلى, قاراتورى كەلىنشەك ك ۇلىمدەپ قارسى الادى. جايدارىلىعى جۇزىنەن ەسكەن جان ەكەن, اشىق قاباعىنان قوناق كۇتۋگە داعدىلانعان اڭسارلى ادەپ اڭعارىلادى.

تاريح • 09 مامىر, 2023

باتىرلارمەن باۋىرلاستىق

كورنەكتى قالامگەر قابدىكارىم ىدىرىسوۆتىڭ شىعار­ما­­شىلىعىندا سوعىس تاقىرىبى ەرەكشە ورىن الادى. 13 جاسىنان باستاپ قانقۇيلى سوعىستىڭ ەلگە سالعان لاڭىن باستان كەشىرگەن قابدىكارىم – اۋىلداعى اڭىراپ قالعان جەتىم-جەسىردىڭ كوز جاسىن ولەڭ وقىپ, دومبىرا «سابالاپ ۇيرەنىپ» ءان ايتىپ ءجۇرىپ ءسۇرتىپ, جۇ­باتقان ۇرپاقتىڭ وكىلى.

تاريح • 09 مامىر, 2023

مايدان گازەتى: سارعايعان پاراقتار سىرى

سۇراپىل سوعىس تالايدىڭ ءومىرىن جالمادى. قىزىل اسكەر قاتارىنا 1 ملن 200 مىڭنان استام قازاق­ستان­­دىق شاقىرىلسا, ولاردىڭ ءار­بىر ەكىنشىسى وپات بولعان. سول كۇن­دەردىڭ جىلناماسى, تاريحى رەتىندە ساق­تالعان, كوپشىلىك بىلە بەر­مەي­تىن باسىلىم «وتاندى قورعاۋ­دا» دەگەن اتپەن 1942-1944 جىلدارى شى­عىپ تۇردى. گازەت قىزىل اسكەر­دىڭ جوعارعى سايا­سي باسقارماسى لە­نين­گراد مايدانى اسكەري كەڭەسىنىڭ ۇسى­نىسىمەن جارىق كوردى.

وقيعا • 09 مامىر, 2023

ون جەتىسىندە وت كەشكەن

ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە تۇتانعان وت قازاق دالاسىن دا شارپىپ ءوتتى. كەڭەستىك كەزەڭدەگى ورتاق مۇددە جولىندا قازاقتىڭ ۇل-قىزدارى دا قولىنا قارۋ الىپ, مايدانعا اتتاندى. ءار سەكۋندى قاۋىپ پەن قاتەرگە تولى سىن ساعاتتا وتان ءۇشىن جاۋعا قارسى ۇمتىلعانداردىڭ ءبىرى – داۋرەنبەك دۇيسەنوۆ.

ياندەكس.مەتريكا