سەنات • 02 قىركۇيەك, 2023

ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ باسىمدىقتارى

303 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەل دامۋىنىڭ الداعى كەزەڭدەگى باسىم باعىتتارىن بەلگىلەپ بەردى. وسىلايشا, ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ جاڭا مودە­لىنە كوشۋدىڭ ناقتى جانە ءتيىمدى تەتىكتەرى ايقىندالدى. ولار ادىلدىك, ينكليۋزيۆتىلىك, تيىمدىلىك جانە پراگماتيزم قاعيدالارىنا تابان تىرەيدى. ۇسىنىلعان شارالار ەكونوميكاداعى قۇرىلىمدىق وزگەرىس­تەر­گە جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا ارنالعان.

ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ باسىمدىقتارى

سۋرەتتى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ

ۇلتتىق بيزنەستىڭ مۇددەسىن قورعاۋ, شاعىن جانە ورتا كاسىپ­كەر­لىكتى قولداۋ دا پرەزي­دەن­تىمىزدىڭ ەرەكشە نازارىندا. سونداي-اق جولداۋدا ينۆەستيتسيا تارتۋ بو­يىنشا ناقتى شارا­لار كورسەتىلدى. وسى رەتتە وڭ­دەۋ ونەركاسىبىنە سەرپىن بەرۋ ءۇشىن شەتەلدىك جانە وتاندىق ينۆەستورلار العاشقى ءۇش جىلدا سالىقتان بوساتىلاتىنىن باسا ايتۋ كەرەك.

رەفورمالاردىڭ ماڭىزدى باعىت­­تارىنىڭ ءبىرى – سالىق جانە بيۋدجەت زاڭناماسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ. بۇل رەتتە پارلامەنت ۇكىم­ەت­پەن بىر­لەسىپ, ەلدەگى كاسىپ­كەر­لىك جانە ين­ۆەس­تيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جونىندەگى تەتىكتەردى پىسىقتايدى.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. وسى سالادا قوردالانعان پروب­لەمالاردى جۇيەلى شەشۋ ءۇشىن جەكە مينيسترلىك قۇرىلادى. مۇنداي قادام ەلىمىزدەگى سۋ قاۋىپ­سىزدىگى ماسە­لە­لەرىن ماقساتتى تۇردە شەشۋگە جانە سالانى جوسپارلى دامىتۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى.

پرەزيدەنتىمىز كولىك-لوگيستيكا سالاسىن دا ودان ءارى دامىتۋ جو­نىندە ناقتى تاپسىرمالار بەردى. جاڭا باستامالار ەلىمىزدىڭ قۋاتتى لوگيستيكالىق الەۋەتىن ءتيىم­دى ىسكە اسىرۋعا جول اشاتىنى انىق. جا­ڭا­دان قۇرىلعان كولىك مينيستر­لىگى وسى باعىت بويىنشا كەشەندى جۇمىستار جۇرگىزەدى.

جولداۋدا نەگىزگى نارىقتاردى دەمونوپوليزاتسيالاۋ, مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاعا ىقپالىن ازايتۋ بو­يىنشا قاجەتتى شارالار قابىلداۋ كەرەكتىگى دە ايتىلدى. بۇل باستامالار ەلىمىزدەگى كاسىپكەرلىكتىڭ جان­دان­ۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى.

ودان بولەك, ۇكىمەت پەن پار­لامەنت بانك جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن جانە ونىڭ ەل ەكونوميكاسىنا قو­سا­تىن ۇلەسىن ارتتىرۋعا كومەك­تە­سە­تىن زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردى قا­را­ۋى قاجەت. وسى باعىتتاعى نور­ما­لار ۇلتتىق تابىستى بارىنشا ءادىل بولۋگە ىقپال ەتەدى.

دەموگرافيالىق ۇدەرىستەردى ەسكەرە وتىرىپ, بۇگىن مەملەكەت باس­شىسى «كەلەشەك» اتتى جاڭا باعدارلاما ازىرلەۋ تۋرالى باستاما كوتەردى. بۇل – بالالاردىڭ ءبىلىم الۋى ءۇشىن باستاپقى كاپيتالدى جيناقتاۋعا كومەگىن تيگىزەتىن ما­ڭىز­دى قادام.

سونداي-اق پرەزيدەنتىمىز جول­داۋ­دا وڭىرلەردىڭ بيۋدجەت سالا­سىن­داعى دەربەستىگىن ارتتىرۋعا ار­نال­عان ناقتى تاپسىرمالار بەردى. سوعان سايكەس سالىق تولەمدەرىنىڭ ءبىر بولىگىن ايماقتارعا بەرۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇدان بىلاي اۋداندىق اكىم­دىك­تەر بيۋدجەتتى وزدەرى جاساقتاي الادى. بۇل, ءوز كەزەگىندە, جەرگىلىكتى جەر­دەگى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ تيىم­دىلىگىن ارتتىرادى.

وسى رەتتە اكىمشىلىك رەفور­مانىڭ جالعاساتىنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. سوعان سايكەس ۇكىمەت مۇشە­لەرى مەن اكىمدەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ارتادى. مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ بارىنشا جيناقى جانە يكەمدى بولا تۇسەدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى جانە وزگە دە باستامالارى, ەڭ ءبىرىنشى كە­زەكتە, ازامات­تارى­مىز­دىڭ ءال-اۋقا­تىن ارتتىرۋعا جانە ەكونوميكا­مىز­دى ارتاراپ­تان­دىرۋعا باعىت­تالعان. قازىرگى تاڭدا الەمدەگى احۋال وتە كۇردەلى. اتالعان باستامالاردى ىسكە اسىرۋ وسى شەشۋشى كەزەڭدە ەلىمىزدىڭ تەڭگەرىمدى جانە ساپالى دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەدى.

وسى ورايدا ەرەكشە نازار اۋدا­راتىن جايت, ايتىلعان تاپسىر­ما­لاردىڭ باسىم بولىگى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە جۇزەگە اسۋعا ءتيىس.

ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بەرىك قۇقىقتىق بازا قاجەت. سوندىقتان پرەزيدەنتىمىزدىڭ بارلىق رەفورماسىن زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتا­ما­سىز ەتۋ اسا ماڭىزدى. بۇل رەتتە پارلامەنت سەناتى ماجىلىستەگى, ۇكىمەت­تەگى ارىپتەستەرىمەن, ساراپ­شى­­لارمەن جانە مۇددەلى تاراپتارمەن ءاردايىم بەلسەندى جۇمىس ىستەيدى.

قورىتا كەلگەندە, ەكونو­مي­كا­لىق ساياساتتىڭ جاڭا ۇلگىسىن جۇزەگە اسىرۋ ەلىمىزدىڭ تۇراقتى, ساپالى ءارى ۇزاقمەرزىمدى ەكونوميكالىق دامۋىنا نەگىز بولادى. بۇل باس­تا­مالاردىڭ بارلىعى ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ ىسىنە ەلەۋلى ۇلەس قوساتىنى ءسوزسىز.

 

ماۋلەن اشىمباەۆ,

سەنات توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە