ماسەلەن, پرەزيدەنت تۇركىستاندا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا «جاس ۇرپاقتىڭ كىتاپقا قۇشتارلىعىن وياتۋىمىز كەرەك. بۇل قيىن ماسەلە ەكەنىن تۇسىنەمىن. اسىرەسە, ولاردىڭ بار نازارى الەۋمەتتىك جەلىدە بولعان كەزدە, ءتىپتى, قيىن. بىراق بۇل ماسەلەمەن اينالىسۋ كەرەك. سوندىقتان «بالالار كىتاپحاناسى» اتتى جاڭا باعدارلامانى قولعا الۋدى تاپسىرامىن. قازاق ادەبيەتىنىڭ ءتۇرلى كەزەڭدەرىن جانە جانرلارىن قامتيتىن ارنايى ءتىزىم جاسالۋعا ءتيىس. سول تىزىمدەگى كىتاپتار بارلىق بالاعا قولجەتىمدى بولۋى كەرەك», دەگەن بولاتىن. سونداي-اق قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆتى قابىلداعان كەزدە دە قازاق ادەبيەتىندە قازىرگى وقىرمان تالابىنا ساي, ىزدەپ ءجۇرىپ وقيتىن قىزىقتى تۋىندىلار جازىلۋى كەرەك ەكەنىنە ايرىقشا نازار اۋداردى. وقۋشىلاردىڭ رۋحاني دامۋى ءۇشىن ولاردىڭ تەاتر, مۇراجايعا, تاريحي ورىندارعا ءجيى بارىپ تۇرۋى دا ماڭىزدى ەكەنىن دە قاداپ ايتتى.
بۇدان بولەك, بۇعان قوسا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىندە بەرگەن تاپسىرماسى نەگىزىندە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» رەسپۋبليكالىق جوباسىن قولعا العانىن بىلەمىز. بارىنە بىردەي توپىراق شاشۋعا بولماس, دەسەك تە مەكتەپتەردىڭ كوبىندە بۇل جوبانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى كوڭىل كونشىتپەيدى. مەكتەپتەر وقۋ بۇرىشىن ۇيىمداستىرۋمەن عانا شەكتەلىپ قالماسا ەكەن دەيمىز. مۇعالىمدەر, سىنىپ جەتەكشىلەرى, اتا-انالار بىرلەسىپ, جاس بۋىننىڭ كىتاپ وقۋعا قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ ماقساتىندا ناقتى دا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ وتىرسا, قۇبا-قۇپ. ايتالىق, وقىرماندار كونفەرەنتسياسى, «مەنى قىزىقتىرعان كىتاپ» تاقىرىبىنا ەسسە, «كىتاپ وقۋعا قۇشتار سىنىپ» بايقاۋى سىندى ءىس-شارالار وتكىزۋ جاقسى داستۇرگە اينالسا, «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ اناعۇرلىم ناتيجەلى بولماق.
سونداي-اق وقۋشىلاردى ەلگە تانىمال تۇلعالاردىڭ وقۋعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى تۋرالى مالىمەتتەر دە قىزىقتىرارى انىق. وسىعان وراي, مەملەكەت باسشىسىنىڭ «Qazaqstan» ۇلتتىق ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىنداعى مىنا ءبىر سوزدەرىن كەلتىرەيىك: «مەرزىمدى ءباسپاسوزدى ۇزبەي وقيمىن. جالپى, مەن كوپ وقيتىن اداممىن. جاقسى ماقالا نەمەسە سۇحبات كورسەم, استىن سىزىپ وقۋعا تىرىسامىن. وزەكتى ماسەلە بايقاسام, وعان قاتىستى تاپسىرما بەرەمىن. الەۋمەتتىك جەلىدەگى وتكىر جازبالاردى دا ۇنەمى شولىپ وتىرامىن. ال تەلەديداردان جاڭالىقتار مەن ساراپتامالىق باعدارلامالاردى كورەمىن. جوسپار تۋرالى ايتساق, كەيبىر ويلارىمدى ءتۇرتىپ قويىپ, كۇندەلىك جازاتىنىم بار. مۇمكىن بولاشاقتا قاجەت بولار. كەلەشەكتە قازىرگى ءومىرىمىز تۋرالى اۋقىمدى كىتاپ جازۋ ويىمدا بار. اماندىق بولسا جازامىن». وسىنداي ۇلگىلى ۇردىستەردى دە بارىنشا ناسيحاتتاۋ ماڭىزدى.
ءيا, وقۋدى ادەتكە اينالدىرعان جاننىڭ ۇتارى كوپ. كىتاپ – رۋحاني قازىنا, باعا جەتپەس قۇندىلىق. ولاي بولسا, قۇندىلىققا جاقىن بولۋ, وعان سۇيىسپەنشىلىك تانىتۋ, كىتاپتى تۇراقتى سەرىك ەتۋ – ادامي قاسيەتتىڭ ءبىر قىرىنا اينالعانى ابزال. نەگە دەسەڭىز, وقۋ ساۋاتتىلىعى – تۇلعا قالىپتاستىرۋداعى ماڭىزدى كورسەتكىشتىڭ ءبىرى. مەكتەپتە رۋحاني-ادامگەرشىلىككە, پاتريوتيزمگە, ەڭبەككە باۋلۋ سياقتى, كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ دا تاربيە جۇمىسىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بىرىنە اينالسا دەيسىڭ. بۇل مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ وقۋ ءىس-ارەكەتىن دامىتۋعا, كىتاپ مارتەبەسىن كوتەرۋگە, كىتاپ وقۋدى ادەتكە اينالدىرۋعا زور ىقپالىن تيگىزەرى حاق.
وقۋ نە ءۇشىن كەرەك؟ ءوزىن-ءوزى جەتىلدىرۋ, ءبىلىمىن تولىقتىرۋ ءۇشىن. وقي وتىرىپ, ونداعى وقيعانى كوڭىلگە تۇيەسىڭ, كەيىپكەردىڭ ءىس-ارەكەتىن سارالايسىڭ, جاقسى جاقتارىن ونەگە تۇتىپ, جامان قىلىقتارىنان جيرەنەسىڭ. كوپ وقىساڭ, كوپ بىلەسىڭ. جان-جاقتى ءبىلىمدى ادام ءتۇرلى تاقىرىپتاردان حاباردار بولىپ, پىكىر تالاستىرا الادى, بىلگەنىمەن بولىسەدى. قازاق ء«بىلىمدى مىڭدى جىعادى» دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. ءبىلىمى اعىل-تەگىل ازاماتقا وزگەلەردىڭ قۇرمەتى ەرەكشە. كىتاپتى تەك وقىپ قانا قويماي, ونىڭ تاڭداعان سالامىزعا, قىزمەتىمىزگە قاتىستى تۇستارىن كوشىرىپ الىپ, الداعى جۇمىسىڭا پايدالانىپ ءجۇرۋ دە جەمىسىن بەرەدى. بىلىمگە ۇمتىلىس, وقىپ-ۇيرەنۋگە قۇشتارلىق ءىزسىز كەتپەيدى. تۇراقتى تۇردە وقيتىن ادامنىڭ ءباسى بيىك. قاشاندا قاي ورتادا بولسىن ايتارى بار, ءبىلىمى تەرەڭ, كوڭىلگە تۇيگەنى مول ادامنىڭ بىلىكتىلىگى, باسەكەگە قابىلەتتىلىگى باسىم بولادى.
ءسوزىمىزدى ۇلت ونەرىنىڭ ساڭلاعى سەركە قوجامقۇلوۆتىڭ «كىتاپ – ءومىر ۇستازى. سوندىقتان جاستار كىتاپ وقۋدى كۇندەلىكتى ادەت قىلۋعا ءتيىس. كىتاپ وقىماي ءومىردى ءبىلۋ, ءبىلىم الۋ مۇمكىن ەمەس» دەگەن سوزىمەن تۇيىندەگىمىز كەلەدى.
بيالاش سۇيىنكينا,
ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى
قوستاناي وبلىسى
