Banner
Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
3927 ماتەريال تابىلدى

شارۋاشىلىق • 06 ماۋسىم, 2023

تارباعاتاي: ءتۇيىنى شەشىلمەگەن تۇيتكىل كوپ

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اگروونەركاسىپ سالاسىن دامىتۋ تۋرالى تاپسىرمالارى, وسى سالانىڭ مامانى بولعاندىقتان, مەنى دە بەيجاي قالدىرمادى. قولىما قالام الىپ, ءوز كورگەن-بىلگەنىمدى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, ورتاعا سالعىم كەلدى. كەڭەس وداعى تاراعاننان كەيىنگى داعدارىستى ءبىزدىڭ تارباعاتاي اۋدانى دا باستان كەشتى. وبلىستار مەن اۋداندار قىسقاردى. 1997 جىلى تارباعاتاي اۋدانى اقسۋات اۋدانىنا قوسىلدى. بۇل جاعداي حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلىپ سوقتى.

تۇلعا • 06 ماۋسىم, 2023

جالاۋ مىڭباي ۇلى تۇركيادا ارداقتالدى

مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى جالاۋ مىڭباي ۇلىن (1892-1929) كەڭەستىك قازاق اۆتونومياسىندا ەلدىك-ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى جالعاستىرعان, الاش زيالىلارىن قادىرلەگەن, ەل مەن جەر تۇتاستىعىنا قىزمەت ەتكەن تۇلعا رەتىندە باعالاعان دۇرىس.

قوعام • 05 ماۋسىم, 2023

باۋىرلاستار تۋرالى بايان

كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭدەگىدەي ەمەس, تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا بۇگىندە ازاماتتارىمىزدىڭ الىس-جاقىن شەتەلدەرگە ات ارىتىپ بارىپ-كەلۋى پالەندەي توسىن جاڭالىق بولۋدان قالدى عوي. ادام ومىرگە ءبىر رەت قانا كەلەتىندىكتەن, بايىرعى بابالار سوزىمەن ايتار بولساق, «اسىڭ باردا بەرىپ ءجۇرىپ ەل تانىعانعا, اتىڭ باردا جەلىپ ءجۇرىپ جەر تانىعانعا» نە جەتسىن؟ ويتكەنى وزگە ەلدىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن, ونداعى حالىقتىڭ وتكەنىمەن, مادەنيەتىمەن, ادەبيەتىمەن, ونەرىمەن, سالت-داستۇرلەرىمەن تانىسقان سايىن ءوزىڭنىڭ دە كوكىرەك كوزىڭ اشىلىپ, دۇنيەتانىمىڭ كەڭەيەتىنى, جان دۇنيەڭ باي تۇسەتىنى شىندىق.

عىلىم • 05 ماۋسىم, 2023

عىلىمنىڭ قيا جولىندا

ءبىزدىڭ بۋىننىڭ ەڭبەككە ارالاسۋى تاۋەلسىزدىكپەن تۇسپا-تۇس كەلدى. م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىندا ەڭبەك جولىن باستاعاندىقتان, وسى جىلدار ارالىعىندا عىلىم سالاسىنداعى ءتۇرلى وقيعاعا كۋا بولدىق. ەل ەكونوميكاسىنىڭ كۇرت قۇلدىراۋى عىلىمدا جۇرگەندەردىڭ قالتاسىن قاعىپ, جان باعۋ وڭاي شارۋا بولماي قالدى. ءادي ءشارىپوۆ, مۇحامەتجان قاراتاەۆ, ءمۇسىلىم بازارباەۆ, زاكي احمەتوۆ, سەرىك قيراباەۆ, جۇماعالي ىسماعۇلوۆ, ءابدىلحاميت نارىمبەتوۆ, شەريازدان ەلەۋكەنوۆ, قابيبوللا سىزدىقوۆ, باقىتجان مايتانوۆ ءتارىزدى ادەبيەتتانۋ عىلىمىنىڭ مايتالماندارىمەن بىرگە ءتۇرلى قيىندىقتى جەڭدىك. بۇل جىلدارى ينستيتۋتتى س.قيراباەۆ, ش.ىبىراەۆ, س.قاسقاباسوۆ, ۋ.قاليجانوۆ, ك.ماتىجانوۆتار باسقاردى. بۇگىنگى اڭگىمەمىز فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى ءۋاليحان قاليجان ۇلى توڭىرەگىندە بولماق.

تانىم • 05 ماۋسىم, 2023

شاھارلاردىڭ «مەرەيتويلىق شەرۋى» نەمەسە قارقارالى تاريحىن قاي ۋاقىتتان باستاعان دۇرىس؟

ەلىمىزدەگى جەر-سۋ, ەلدى مەكەن اتاۋلارىن تاريحي ادىلدىكپەن قالپىنا كەلتىرۋ ءىسى جۇزەگە اسىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار ەلدى مەكەندەردىڭ ىرگەتاسى قالانعان جىلىن تاريحي-دەرەكتىك تۇرعىدان انىقتاۋ – قازىرگى تاڭدا وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى. ماسەلەن, پاتشالىق رەسەي قازاق جەرىن وتارلاۋ بارىسىندا قالا-بەكىنىستەر سالعانى ءمالىم. سودان قالعان كەيبىر قالالىق مەكەندەردىڭ تاريحىن انىقتاعاندا, كوبىنەسە پاتشالىق رەسەيدىڭ بۇيرىعى شىققان ۋاقىتپەن ەسەپتەۋ ادەتكە اينالدى. بۇل تاريحي ادىلدىككە جاتا ما؟ بىزدىڭشە ەل تاريحىنداعى قالالاردىڭ جاسىن ەسەپتەۋدە جاڭاشا كوزقاراس قالىپتاستىراتىن ۋاقىت جەتتى. ايتپەسە, تاعى دا قازاق جەرىن وتارلاۋ ماقساتىندا سالىنعان قالا-بەكىنىستەردىڭ «مەرەيتويلىق شەرۋلەرى» جالعاسا بەرەتىنى انىق.

رۋحانيات • 04 ماۋسىم, 2023

قازاقباەۆتى ۇمىتپاساق ەكەن...

قازاقستان جوعارعى كەڭەسى تورالقاسىنىڭ تۇڭعىش توراعاسى ابدىسامەت قازاقباەۆتىڭ سانالى عۇمىرى, ازاماتتىق, قايرات­كەرلىك جولى – بۇگىنگە, بولاشاق ۇرپاققا ۇلگى-ونەگە.

اباي • 04 ماۋسىم, 2023

اباي ۇيىنە جۇرگىزىلگەن ءتىنتۋ

ۇلى ابايدىڭ ءومىربايانىن زەرتتەپ, تولىقتىرىپ جازۋ جۇمىسى جەتەر ورىسىنە جەتىپ بولماعانى بەلگىلى. وسى جىلى ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, كەيىنگى زەرتتەۋشىلەردىڭ ەسىنە سالىپ وتەر ءبىر جايت – اقىننىڭ ۇيىنە جۇرگىزىلگەن ءتىنتۋ.

تۇلعا • 01 ماۋسىم, 2023

عيبراتتى عۇمىردىڭ يەسى ەدى...

كەي كەزدە الدىمىزدا جۇرگەن ابزال اعالاردى ويلاعاندا «جۇرگەن سوڭ باۋىرىندا كۇندە كورىپ, تاۋلاردىڭ بيىكتىگى بايقالمايدى» دەگەن ولەڭ جولدارى ەسكە تۇسەدى. وسىنداي زيالى اعانىڭ ءبىرى – كوپجاسار ءنارىباي ۇلى ەدى.

قوعام • 01 ماۋسىم, 2023

جاعىمسىز ادەت – جانعا تۇسكەن دەرت

«ادام – اقىلىمەن قىمباتتى, ۇرپاعىمەن سىمباتتى» دەگەن ءسوز بار. ءبىز كەلەشەگىنەن ءۇمىت كۇتىپ وتىرعان جاس ۇرپاقتىڭ باسىم بولىگى بۇگىندە رۋحاني تۇرعىدا جۇتاڭدانىپ, بوس ءىس پەن ارزان كۇلكىگە كوپ اۋەستەنەدى. سونىڭ ءبىر مىسالى رەتىندە ولاردىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردى دۇرىس قولدانباۋىن, ونىڭ پايداسىز, زياندى جاقتارىنا كوبىرەك بوي الدىرىپ جاتاتىنىن ايتۋعا بولادى.

زەردە • 01 ماۋسىم, 2023

ەرەن ەرلىك

انا ءتىلىنىڭ باسىنان قاشان قيقۋ كەتكەن؟ انا ءتىلىنىڭ باسىنا بوداندىق قامىتىن كيگەن ساتتەن بۇلت ۇيىرىلە كەتەدى. انا ءتىلى تاۋەلسىزدىككە ۇمتىلعان ساتتەن ونىڭ باسىنا ۇيىرىلگەن بۇلت قويۋلانا تۇسەدى, قارلى جاڭبىر بولىپ ءتونىپ, اياعى بورانعا ۇلاسىپ ايازداي قاريدى. ويتكەنى انا ءتىلى – سول ۇلتتىڭ, سول ۇلىستىڭ ۇلى رۋحى, جانى مەن ارى.

ياندەكس.مەتريكا