ساياسات • 19 قىركۇيەك, 2023

بەيبىتشىلىك اياسىنداعى جاھاندىق قوزعالىس

273 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن اپتادا ءيزرايلدىڭ بەدەلدى باسىلىمى – «The Jerusalem Post»-قا پرە­زيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «Religious leaders can help bring about world peace – opinion» اتتى ماقا­لاسى جا­ريالاندى. ماقالادا حا­لىق­­ارا­لىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسى داعدا­رىس پەن بەل­گىسىزدىك كەزەڭىن باستان وتكە­رىپ جا­ت­قان بۇگىنگىدەي گەوساياسي جاعداي­دا بەي­بىت­شى­لىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتا­ماسىز ەتۋگە قاتىستى ىرگەلى ماسەلەلەر كوتەرىلگەن.

بەيبىتشىلىك اياسىنداعى  جاھاندىق قوزعالىس

 

مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, حا­لىق­­ارالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ جاڭا جۇيەسىن قالىپ­تاستىرۋ ءۇشىن بەيبىتشىلىككە شاقىراتىن جاڭا جاھاندىق قوزعالىس قاجەت. بۇل رەتتە رۋحاني جانە ءدىني كوشباسشىلاردىڭ ءرولى زور.

قازىرگى تاڭدا الەم حالقىنىڭ شامامەن 85 پايىزى ءوزىن بەلگىلى ءبىر دىنمەن بايلانىستىرادى. سوندىقتان ءدىن كوشباسشىلارى حالىق­ارا­لىق ۇدەرىستەرگە ايتارلىقتاي ىقپالىن ەس­كەرە وتىرىپ, جاھان جۇرتىن الاڭداتقان وزەكتى پروبلەمالاردى شەشۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارۋى كەرەك.

جالپى, الەمدىك دىندەر ادام ءومىرىنىڭ قۇندىلىعى, مەيىرىمدىلىك, ءوزارا جاۋاپكەرشىلىك پەن قولداۋ, زورلىق-زومبىلىق پەن ارازدىققا قارسى تۇرۋ سياقتى نەگىزگى قاعيدالاردى دارىپ­تەيدى. پرەزيدەنتىمىزدىڭ ماقالاسىندا ايتىل­عانداي, ءدال وسى قاعيدالار جاڭا الەمدىك جۇيەگە نەگىز بولا الادى.

ءدىن قايراتكەرلەرى قاقتىعىستاردى ازايتۋعا, قازىر الەمدە كەڭ تارالعان جەك كورۋ مەن دۇشپاندىق يدەولوگياسىنىڭ الدىن الۋعا دا ىقپال ەتە الاتىنى انىق. سونى­مەن قاتار ماقالادا تەحنولوگيالىق دامۋ­دىڭ مورالدىق جانە ادامگەرشىلىك جاعى تۋرالى ماڭىزدى ويلار ايتىلادى. شىن مانىندە, تسيفرلىق جانە تەحنولوگيالىق دامۋ گۋمانيزم مەن ەتيكاعا تابان تىرەمەسە, ونىڭ قاراما-قايشى سالدارى بولۋى ابدەن مۇمكىن. سوندىقتان بۇل رەتتە دە رۋحاني كوش­باس­شى­لار­دىڭ باعىت-باعدارى قاجەت.

ەلىمىزدە الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر لي­دەر­­­لەرىنىڭ سەزى 20 جىل بويى تۇراقتى تۇردە وت­كى­­زى­­لىپ كەلە جاتقانى بەلگىلى. قازىرگى تاڭدا دۇ­نيەجۇزىندە دىنارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديا­لوگ­تى نىعايتۋدا بۇل باستاما ماڭىزدى ءرول اتقارادى.

سول سەبەپتى, بىلتىر قىركۇيەك ايىندا استانادا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن VII سەزد ماڭىز­­دى حالىقارالىق وقيعا رەتىندە قابىل­دان­دى. سەزگە ريم پاپاسى فرانتسيسك, ءال-ازھار­دىڭ جوعارعى يمامى شەيح احمەد ات-تايەب, ءيزرايلدىڭ جوعارعى راۆۆيندەرى جانە الەم­نىڭ باسقا دا كوپتەگەن رۋحاني جەتەكشىلەرى قاتىستى.

فورۋمعا قاتىسۋشىلار ەكى كۇن بويى ادام­­زاتتىڭ جاھاندىق پروبلەمالارىن شەشۋ جولىندا دىندەردىڭ جاسامپاز الەۋەتىن پايدالانۋ ماسەلەسىن تالقىلادى. سونداي-اق جالپىادامزاتتىق جانە رۋحاني قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن جاڭا الەمدىك جۇيەنىڭ بەدەرى بەلگىلەندى. سەزد بارىسىندا ايتىلعان بارلىق نەگىزگى يدەيالار مەن ۇسىنىستار فورۋمنىڭ قورى­تىندى دەكلاراتسياسىنا ەنگىزىلدى.

كەلەسى ايدا استانادا سەزد حاتشىلىعىنىڭ وتىرىسى وتەدى. وندا VII سەزدىڭ يدەيالارى مەن قورىتىندى قۇجاتىن دارىپتەۋ ماسەلەلەرى جانە الداعى ون جىلعا ارنالعان دىنارالىق فورۋمدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى قارالادى.

وتىرىس كەزىندە الەمدىك دىندەردىڭ وكىلدەرى ەل پرەزيدەنتىنىڭ ماقالاسىندا كوتەرىلگەن ماڭىزدى ماسەلەلەردى دە تالقىلايتىنى ءسوزسىز.

جالپى, ۋاقىت وتكەن سايىن دىنارالىق ديالوگ پەن جالپىادامزاتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپ­تەۋدە ەلىمىزدىڭ بىرەگەي ءرولىنىڭ ماڭى­زى ارتىپ كەلەدى. وسىلايشا, قازاقستان حالىق­ارا­لىق قوعامداستىقتىڭ الدىندا تۇرعان قازىر­گى كۇردەلى پروبلەمالار مەن سىن-قاتەر­لەر­دى ەڭسەرۋگە ءوزىنىڭ ەلەۋلى ۇلەسىن قوسىپ وتىر.

 

ماۋلەن اشىمباەۆ,

پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى – الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار