Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
20500 ماتەريال تابىلدى

تۇلعا • 26 شىلدە, 2023

اسپان پەرزەنتى

– توقتار اعا, امەريكالىق استروناۆت دجون گلەنن 77 جاسىندا عارىشقا ەكىنشى رەت ۇشىپ, الەمدىك رەكورد جاڭعىرتتى! ەندەشە, سىزدە دە ءالى دە ءبىر تاۋەكەل بار عوي... – دەپ ازىلدەسەم, ول كىسى ادەتتەگىدەي:– ەندى نە ىستەپ جۇرسىڭدەر, دايىندالىڭدار, قيمىلداڭدار, قاراجات جيناڭدار... مەن ارقاشان دا دايىنمىن! – دەپ جارقىلداي كۇلەدى. وزىنە عانا ءتان كۇلكى. حالىققا تانىس سول شۋاقتى دا جايدارى كۇلكى. «گولليۆۋد جۇلدىزدارىنىڭ كۇلكىسى» توقتار اعامنىڭ جان جادىراتاتىن ءبىر عانا جىميعانىنىڭ جانىندا ارقان ەسە الار ما ەكەن؟ («ەر توقتار» كىتابىنان)

مادەنيەت • 26 شىلدە, 2023

مەملەكەتشىلدىك پەن ۇلتتىق بىرەگەيلىك

بۇگىندە ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق-مەملەكەتتىك قۇرىلىسىنىڭ باعىتى ايقىندالدى. مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قابىلدانعان باعدارلامالار تاريحقا دەگەن جاڭا دا ادىلەتتى كوزقاراستى قالىپتاستىردى. ۇلتتىق-مەملەكەتتىك يدەولوگيانىڭ باسىم باعىتتارى الەمدەگى جانە وڭىردەگى ءتۇرلى سىن-قاتەرگە بايلانىستى قايتا پىسىقتالىپ جاتىر. قوعامدا مەملەكەتتىك تاريح پەن يدەولوگيانى بەلسەندى ناسيحاتتاۋ ءىسى جولعا قويىلىپ كەلەدى.

تۇلعا • 26 شىلدە, 2023

دارالىق پەن دانالىق

ەسىم-سويى ەلگە تانىمال ەرەن تۇلعالاردىڭ قاتارىنا وتاندىق حيميا عىلىمى مەن ءبىلىمىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن عىلىم جانە تەحنيكا قايراتكەرى, اكادەميك ق.ساتباەۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋ­رەاتى زەينوللا مولداحمەتوۆ لايىقتى ەنەدى.

جاستار • 26 شىلدە, 2023

جاستار جولى: ازاماتتىق. بىرەگەيلىك. جاسامپازدىق

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2022 جىلى 14 قاراشادا «جاڭا ادامدار» قوزعالىسىنىڭ بەلسەندى وكىلدەرىمەن كەزدەسۋدە: «قازاقستان ازاماتتارىنىڭ, اسىرەسە جاستاردىڭ ەڭبەكقورلىق قاعيداتىن ۇستانۋى ماڭىزدى. قازىر زامان باسقا, ياعني ماڭىزدى شەشىمدەردىڭ ۋاقىتى, سەرپىلىس جاسايتىن ءسات. ءبىز ماماندار ىرىكتەلەتىن, سايكەسىنشە ۋاقىت وتە كەلە مەملەكەتتى باسقارۋ جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالاي الاتىن وتە قابىلەتتى ادامدار شىعاتىن اشىق قوعامعا قاراي قادام باسىپ كەلەمىز. ەلىمىزگە بەلسەندى, ءبىلىمدى, كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ جاستار كەرەك. ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاستاردىڭ قولىندا», دەپ وزەكتى وي تاستاعان ەدى.

قوعام • 26 شىلدە, 2023

وركەندەۋ يندەكسى

جاھاننىڭ وركەندەۋ بارىسى كەيىنگى ءۇش جىل قاتارىنان توقىراپ تۇر. ونىڭ باستى سەبەبى – دۇنيەجۇزى ەلدەرىندە دەموكراتيالىق ۇدەرىستەردىڭ ناشارلاۋى. بۇل تۋرالى بريتاندىق تاۋەلسىز Legatum ينستيتۋتى 2023 جىلعى وركەندەۋ يندەكسىندە (Prosperity Index 2023) جاريالادى. الەمنىڭ 167 مەملەكەتىن جانە 99 پايىز حالقىن قامتيتىن اتالعان يندەكس 2006 جىلدان بەرى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. قازاقستان 2013 جىلعى 84-ورىننان كوتەرىلىپ, 2023 جىلعى يندەكستە 69-ورىنعا جايعاستى.

قوعام • 26 شىلدە, 2023

ورمانشىنىڭ قۇزىرەتى نەگە تومەن؟

شىلدەنىڭ باسىنداعى ءتورت كۇن دەمالىس كەزىندە ورمان القابىنداعى بەيباستاق ارەكەتتەردىڭ كۋاسى بولدىق. تولىقتىرىپ ايتار بولساق, «وتىرار ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ جونىندەگى» مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ قاراتاۋ بولىمشەسىنىڭ اۋماعىنا ەكى كولىكپەن كىرگەن ادامداردىڭ شوقپارلى اتا بەيىتى تۇسىنداعى ۇشوزەن اڭعارىنان تىيىم سالىنعان ادىسپەن بالىق اۋلاپ جاتقانى تۋرالى مالىمەت ءتۇستى.

دەنساۋلىق • 26 شىلدە, 2023

«بالا جولداسىنا» بەيجاي قارامايىق

ەل اۋزىندا بالا جولداسىنىڭ تىلسىم قۇپياعا تولى جاراتىلىسى تۋرالى اڭگىمە كوپ. تۇركى جۇرتى «بالا جولداسىنىڭ» قاسيەتىن ەرتە كەزدەن بىلگەن. ونى سونىمەن قاتار «بالانىڭ يەسى, ەسى, جادى» دەپ اتاعان. سەبەبى بالانىڭ جولداسى بالا ەسەيگەن كەزدە ونىڭ رۋحاني سەرىگى بولادى ەكەن. سول سەبەپتى وعان بەيجاي قارا­ماعان. اياعى اۋىر كەلىندەردى بويىندا ەمشىلىك قاسيەتى بار اپا-اجەلەرگە عانا بوساندىرۋعا رۇقسات بەرىپ, شارانانىڭ كىندىگىن كەستىرگەن. ال بالانىڭ جول­داسىن كومگەن. ال بۇگىندە قازاقتىڭ قۇرساق تاربيەسى مادەنيەتىن, بوساندىرۋ ءراسىمىن بىلمەيتىن كەزدەيسوق ادامدار پەرزەنتحانادا جۇمىس ىستەپ ءجۇر.

ادەبيەت • 26 شىلدە, 2023

مۇحتار اۋەزوۆ ءماتىنىنىڭ استارىنا بويلاۋ

تانىمال قالامگەر, تالانتتى ادەبيەت سىنشىسى, حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, ادەبيەتشى ءامىرحان مەڭدەكەنىڭ «جالعىزدىق, سەنى قايتەيىن...» (الماتى: «قاينار» باسپاسى, 2022 – 384 بەت) دەگەن كولەمدى ەڭبەگىندەگى م.اۋەزوۆتىڭ شىعارمالارى تۋرالى جازىلعان ءۇش ماقالاسى قازىرگى مۇحتارتانۋداعى وزەكتى ماسەلەلەرگە, كۇردەلى تاقىرىپتارعا ارنالعان.

قوعام • 26 شىلدە, 2023

جۇرتشىلىق ءوتىنىشى باقىلاۋعا الىنادى

سەنات دەپۋتاتى سۇلتان دۇيسەمبينوۆ الماتى وبلىسىنىڭ ەڭبەكشىقازاق اۋدانىندا بولدى.

قوعام • 26 شىلدە, 2023

«ارلى ادام – ەڭ كۇشتى ادام»

تاياۋدا كيەلى تۇركىستاندا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا مەملەكەت باسشىسى «ادىلەتتى قازاقستاندى ادال ادامدار قۇرادى» دەدى. بۇل ۇلتتىق ساياساتتىڭ جاڭا باعىتىنىڭ ارقاۋى مەن نەگىزگى تىرەگىن كورسەتەدى.

ياندەكس.مەتريكا