باقىتجان تۇرسىن ۇلى ءوزىنىڭ تىنىمسىز ەڭبەگى, ەرەكشە العىرلىعى مەن قاجىر-قايراتى, وي-سانا قازىناسىنىڭ كوكجيەگى مەن ستراتەگيالىق كورەگەندىگىنىڭ ارقاسىندا قاراپايىم اۋىل بالاسىنان مەملەكەت دەڭگەيىندەگى قايراتكەر دارەجەسىنە كوتەرىلدى. اكادەميك ب.جۇماعۇلوۆتىڭ ءتول تۋىندىسىنىڭ ءبىرى – ەل ەگەمەندىگىمەن بىرگە اشىلعان ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەميا. بۇگىنگى تاڭدا اكادەميا وتاندىق ينجەنەرلىك ويلار شتابىنا, تەحنيكا مەن تەحنولوگيا سالاسىندا يدەيالار مەن شەشىمدەردى تۋدىراتىن ورتالىققا, حالىقارالىق قاۋىمداستىققا بەدەلدى عىلىمي بىرلەستىككە اينالدى. بۇل ەلى ءۇشىن تۋعان اردا ازاماتتىڭ اسا كورنەكتى عالىم, ارداقتى اكادەميكتىڭ جارقىن جەڭىستەرىنىڭ ءبىر پاراسى عانا.
باقىتجان تۇرسىن ۇلى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى بولعان جىلدارى وتاندىق عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ بايىرعى قاراشاڭىراعىنىڭ كەلبەتى تولىق وزگەرىپ, كوپتەگەن اۋقىمدى دا كەلەلى ىستەر اتقارىلدى. بۇگiنگiنiڭ تiلiمeن aيتسaق, باقىتجان تۇرسىن ۇلىن «دaعدaرىستىق مeنeدجeر» دeپ aتaۋعa تولىق نeگiز بaر. ويتكەنى ونىڭ قولتاڭباسى قالعان ءاربىر جۇمىس ناتيجە بەرىپ, ءورىسىن كەڭەيتە تۇسەتىن. ەڭ باستىسى, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءۇش جىلعا ارنالعان تۇبەگەيلى جاڭاشىلدىق باستامالارعا تولى دامۋ ستراتەگياسى 2,5 جىلدا مەرزىمىنەن بۇرىن ورىندالدى. قىزمەتتەس بولعان كەزەڭدەردە ول كىسىنىڭ تۇلعالىق قاسيەتتەرىن تانىپ-ءبىلۋ, تۇيسىنۋگە مول مۇمكىندىك تۋدى.
ءبىلىم مەن عىلىمدى قوس قاناتىنا اينالدىرعان باقىتجان تۇرسىن ۇلى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى بولعان كەزەڭدە, ياعني 2010-2013 جىلدارى, وسىناۋ ەل بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزدى سالانى وركەنيەتتى مەملەكەتتەر ولشەمىمەن شەندەستىرۋ باعىتىندا وزەكتى وزگەرىستەردى جۇزەگە اسىردى. عالىمدار مەن ۇستازدار قاۋىمى, بۇكىل ەل يگىلىگىن كورىپ كەلە جاتقان ۇلان-عايىر جۇمىستاردىڭ بىرقاتارىن ورتاعا سالا كەتۋدى ورىندى دەپ بىلەمىن. ءمينيستردىڭ باسشىلىعىمەن 2010 جىلعى 7 جەلتوقساندا قابىلدانعان تۇڭعىش 10 جىلدىق جوبا ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ەلىمىزدەگى ءبىلىم سالاسىنىڭ دامۋىنداعى جاڭا كەزەڭى مەن باعىتتارىن ايقىنداپ بەردى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ەۋروپالىق ءبىلىم كەڭىستىگىنە ينتەگراتسيالانۋدى جەدەلدەتۋ ماقساتىندا جوعارى وقۋ ورىندارىنا اكادەميالىق ەركىندىك پەن اۆتونوميا بەرۋ, زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن قۇرۋ, ءبىلىم الۋشىلاردىڭ سىرتقى اكادەميالىق ۇتقىرلىعىن قارجىلاندىرۋ سىندى جاڭاشىل باستامالار قىسقا ۋاقىتتا ءوزىنىڭ قيسىندى شەشىمىن تاپتى. مۇنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ بۇگىنگى ۇيرەنشىكتى ورتامىز, وبەكتيۆتى ناقتىلىعىمىز.
ەل دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق مىندەتتەرىن قامتيتىن باعدارلامانىڭ جوباسىن جەتىلدىرۋ بارىسىندا باقىتجان تۇرسىن ۇلىنىڭ نەگىزگى پوزيتسيالار (12 جىلدىق ورتا مەكتەپكە كوشۋ, ۇبت-نى جەتىلدىرۋ, ساپانى باقىلاۋ ۆەرتيكالىن ەنگىزۋ, ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسىن قۇرۋ, ت.ب.) بويىنشا سارالانعان ۇسىنىستارىن مەملەكەت باسشىسىنا بايانداپ, ءوز كوزقاراستارىن ۇكىمەت وتىرىستارىندا تاباندىلىقپەن قورعاعانىنا قانىقپىز.
بۇكىل سانالى عۇمىرىن وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا ارناعان ەرەكشە قاسيەت يەسى رەتىندە مينيستر العاشقى كۇندەردەن باستاپ «عىلىم تۋرالى» جاڭا زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ جۇمىستارىن اياقتاۋعا كۇش سالدى. ەل عىلىمىندا سوڭعى 50 جىل ىشىندە بولماعان تۇبەگەيلى وزگەرىستەرگە تولى جاڭا زاڭ 2011 جىلعى 18 اقپاندا قابىلداندى. ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت زەرتتەۋلەردى قارجىلاندىرۋدىڭ (بازالىق, گرانتتىق, باعدارلامالىق-نىسانالى) كوپارنالى جۇيەسى, ۇلتتىق عىلىمي كەڭەستەر, جاڭا عىلىمي اتاقتار اينالىمعا ەنگىزىلىپ, عىلىمي جاريالانىمداردىڭ حالىقارالىق جۇيەسىنىڭ (WoS, Scopus, ت.ب.) ەسىگى ايقارا اشىلۋى – جاڭا تەتىكتەردىڭ جەمىسى.
باقىتجان تۇرسىن ۇلى پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ءارى سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ مۇشەسى رەتىندە ەلىمىزدەگى ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا باعىتتالعان كوپتەگەن زاڭنىڭ ساپالى قابىلدانۋىنا كەنەن تاجىريبەسى, كەمەل پايىمى مەن ءورىسى كەڭ ويى, سۇڭعىلا ساياساتكەرلىگىمەن بارىنشا اتسالىستى. بۇل تۇرعىدا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اكادەميالىق جانە باسقارۋشىلىق دەربەستىگىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىنىڭ, تۇڭعىش «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭنىڭ قابىلدانۋىندا, ء«بىلىم تۋرالى» جانە «عىلىم تۋرالى» زاڭدارىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدە ەڭبەگى زور. ويتكەنى قويىلعان مەجەنى مارە سىزىعىنا دەيىن ۇزدىك ءتامامداۋ – تۇرسىن ۇلىنا ءتان قاسيەت.
سەناتتا وتكەن پارلامەنتتىك تىڭداۋلاردا اتا زاڭىمىزعا, قولدانىستاعى «تىلدەر تۋرالى» زاڭعا قايشى كەلمەيتىن ارنايى «انا ءتىلى تۋرالى» زاڭ, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى دامىتۋ ماقساتىندا «وتباسى ينستيتۋتى تۋرالى» زاڭ, ءبىلىم جانە عىلىم كودەكسىن قابىلداۋ تۋرالى ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني قۇندىلىقتارىنا قاتىستى تىڭ ۇسىنىستار ايتىپ, بايىپتى باستامالار كوتەرگەنى جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنا ارنالعان وقۋلىقتاردى قازاق تىلىنە اۋدارۋ جۇمىستارىنا قارجى ءبولۋ, مادەني-تاريحي ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالاردى قابىلداۋ, ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا باعىتتالعان ساۋالدارىن ۇكىمەتكە جولداعانى بارشاعا ايان.
زامان اعىمىن ءدال بولجاۋ, كۇردەلى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ سارا جولىن ءساتتى تابا ءبىلۋ – بويىنا تابيعاتتىڭ بەرگەن تارتۋى. دەمەك ەلىمىزدىڭ عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياساتى اۋقىمىنداعى جاڭا مىندەتتەرىن شەشۋ ىسىنە داڭعايىر وي يەسى ءوزىنىڭ قوماقتى ولجاسىن ءالى دە سالا بەرمەك.
باقىتجان تۇرسىن ۇلى سىر وڭىرىندەگى ىرگەلى جوعارى وقۋ ورنى – قورقىت اتا ۋنيۆەرسيتەتىمەن ۇزاق جىلدان بەرى تىعىز ارىپتەستىك بايلانىستا. ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ جاناشىر قامقورشىسىنىڭ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قۇرمەتتى پروفەسسورى ەكەنى ۇجىم ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. تۇرپaتى بولeك تۇلعaعa aزaمaت دeسeڭ دe جaرaسaدى, قaزaنaت دeسeڭ دe جaرaسaدى. قaيرaتكeر بولمaق – قىزمeتتeن eمeس. قaيرaتكeرلiك – eل-جۇرت, مeملeكeت دeگeن iرگeلi ويدaن. قازاق ەلىنىڭ عىلىمى مەن ءبىلىمى جولىندا ايانباي تەر توگىپ كەلە جاتقان باقىتجان تۇرسىن ۇلىنا جەتپىس جاسىندا قاجىماس قايرات پەن جاڭا شىعارماشىلىق تابىستار, مىقتى دەنساۋلىق, وتباسىنا باق-بەرەكە مەن قۋانىشقا تولى ساتتەر تىلەيمىز!
بەيبىتكۇل كاريموۆا,
قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى – رەكتور
