اباي • 11 تامىز, 2023

ۇلت رۋحى اسقاقتادى

400 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە اباي كۇنى كەڭىنەن اتاپ ءوتىلىپ جاتىر. مەرەكەگە وراي, قازاقستان ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن «اباي الەمى» اتتى ءىس-شارا ۇيىم­داستىردى.

ۇلت رۋحى اسقاقتادى

ونىڭ اشىلۋ سالتاناتى­نا بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرى مەن ابايتانۋشى عالىم­دار, ەلىمىزدەگى ديپلو­ما­تيا­لىق ەلشىلىكتەر وكىلدەرى قا­تىستى.

– اباي كۇنى – ۇلتتىق رۋ­حى­مىزدىڭ بايراعىن جەلبىرە­تەتىن كۇن. كىرلەگەن جۇ­رەگىمىزدى ابايدى وقىپ تازارتاتىن كۇن. اباي كەمشىلىگىمىزدى سىنادى ەكەن دەپ, ابايدى جەك كورۋگە ەش حاقىمىز جوق. كەرىسىنشە, «سىن تۇزەلمەي, ءمىن تۇزەلمەيدى». اباي رۋحى اسقاقتاي بەرسىن! – دەدى اقىن داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى.

راسىمەن دە, بۇل كۇنى كوكى­رەك كوزىمىزدى وياتىپ, جا­نى­مىز تازارعانداي كۇي كەش­تىك. «سەگىز اياق», «جەلسىز تۇن­دە جا­رىق اي», «تاتيانا ءسوزى» سىن­­دى اباي اندەرىن تىڭ­داپ, جان-جۇرەك شىمىرلاپ, كوڭى­­لىمىز الابۇرتتى. بۇدان ارمەن اباي الەمىنىڭ سان قى­رىن جۇرتشىلىققا تانىتاتىن نەبىر كەرەمەت جيىندار لەگى باستالدى. سونداي-اق قالىڭ وقىرمان نازارىنا «اباي – تۇتاس ءبىر الەم» اتتى كىتاپ كورمەسى ۇسىنىلدى. كورمەگە ابايدىڭ ءار جىلدارى جارىق كورگەن ەڭبەكتەرى, فيلوسوفيالىق پايىمدارى, شەت تىلىنە تارجىمالانعان شى­عار­مالارى, اباي مۇرا­گەر­لەرىنىڭ ەڭبەكتەرى التى ءبولىم بويىنشا جىكتەلىپ قويىلعان. كورمەنىڭ باستى قا­زىناسى – مۇحتار اۋەزوۆتىڭ 1942 جىلى جارىق كورگەن «اباي جولىنىڭ» ءبىرىنشى كىتابى. كىتاپ مۇقاباسىندا اۆتوردىڭ ءوز قولتاڭباسى بار ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.

ادەبي ءىس-شارا اياسىندا «ادامشىلىقتىڭ الدى – ماحاببات, عادىلەت, سەزىم» اتتى حالىقارالىق دوڭگەلەك ۇستەل, «سەن دە ءبىر كىرپىش دۇنيەگە..»  پوەزيا ساعاتى ءوتتى. سونداي-اق ۇستاز, «اعىلشىنشا ءتىل سىن­دىرۋ», «تولىق ادام جانە ءتورت تانۋ» سىندى جوبالاردىڭ اۆ­تورى ەرنات قاشقىنوۆتىڭ «اباي ارقىلى اعىلشىنشا ۇيرەن» اتتى شەبەرلىك ساعاتى بولدى.

«استانادا اعىلشىن تىلى­نەن ساباق بەرىپ جۇرگەنىمدە, التىنشى سىنىپتا وقيتىن وقۋ­شىمنىڭ اتا-اناسى ء«سىز قا­زاق ءتىلىن جاقسى بىلە­سىز. ادە­بيەتتەن, اباي تاعىلى­مى­نان حابارىڭىز بار. بالاما اعىلشىن تىلىمەن قاتار قا­زاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن ۇيرە­تىڭىزشى» دەگەن ۇسىنىس ايتتى. اتا-انانىڭ ءوتىنىشىن جەرگە تاستاي الماي, ۇزاق ويلانىپ ءجۇرىپ, سوڭىندا اباي ارقىلى اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋ يدەياسى ويعا كەلدى. وقۋشىلار اراسىندا تانىمال اباي ولەڭدەرى مەن قارا سوزدەرىن تالداپ الىپ, ونى اعىلشىنشا ۇيرەتۋدىڭ ادىستەمەسىن جاساپ شىعاردىم», دەيدى شىعارماشىل ۇستاز.

ەر­نات قاشقىنوۆتىڭ شە­بەرلىك ساعاتى قاتىسۋشىلارعا ەرەكشە اسەر ەتتى. ساباقتىڭ ءبىر ار­تىقشىلىعى, اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرىپ قويماي, اباي ولەڭ­دەرىنىڭ ماعىناسىن تەرەڭى­رەك ءتۇسىنىپ پايىمداۋعا دە­گەن قىزىعۋشىلىعىمىز ارت­قان­­داي. ۇستازدىڭ ايتۋىنشا, اباي الەمىن تانىپ-ءتۇسى­نىپ, ولەڭ-قارا سوزدەرىنىڭ اعىل­شىن­شا جاتتاپ العان بالا حا­لىق­ارالىق بايگەلەردە دە سول ونەر-ءبىلىمىن ورتاعا سالا الادى, ءبىر سوزبەن ايتقاندا, «اباي الەمىنىڭ ەلشىلەرى» اتانادى دەيدى.

اقىننىڭ تۋعان كۇنىنە وراي الەۋ­مەتتىك جەلىدە ۇيىم­داستىرىلعان «اباي مە­نىڭ جۇرەگىمدە» بەينە-Reels-تار بايقاۋى دا قورى­تىندىلانىپ, جەڭىم­پاز­دار ما­راپاتتالدى. ءىس-شا­را­نىڭ سوڭىن­دا كىتاپحانا قوناقتارى مەن وقىرماندارى «ابايدىڭ سوڭعى كۇن­دەرى» دەرەكتى ءفيلمىن تامشالادى.

اباي كۇنى اباي جۇمباعىن تا­نۋعا دەگەن ۇمتىلىستىڭ باس­تاۋى ما دەرسىڭ. 

 

ايسۇلۋ سەزحان,

اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دىڭ ستۋدەنتى

سوڭعى جاڭالىقتار

يۋنەسكو ماراپاتتاعان مانسۇروۆ

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:10

العاشقى PhD

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:00

ەلەكتر ستانساسى سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن, 07:48

گاللي جاپونياعا ەكسپورتتالادى

ەكسپورت • بۇگىن, 07:45

نوبەلدى 2 رەت العان عالىم

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 07:43

ۇلىلار ءدام تاتقان تاباق

جادىگەر • بۇگىن, 07:37