اباي • 14 تامىز, 2023

كەمەڭگەرگە ارنالعان كەش

275 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

اباي كۇنىنە وراي قاراعاندىنىڭ ورتالىق ساياباعىندا «ادامزاتتىڭ ابايى» اتتى ادەبي-سازدى كەش ءوتتى. كەمەڭگەرگە ارنالعان مادەني كەشتە ايماقتاعى اقىندار مەن انشىلەر, كوركەمسوزدى شەبەر وقيتىندار ونەر كورسەتتى. كەيىنگى ۋاقىتتا ورتالىقتاعى ساياباق ساحناسىندا وسىنداي رۋحاني شارالار ءجيى ءوتىپ جاتىر.

كەمەڭگەرگە ارنالعان كەش

ءدال وسى كۇنى جىلعالارىنان كوپتەن بەرى جاڭبىر سۋى اقپاعان قاراعاندىدا نوسەر جاۋىن قۇيدى. ۇلى اقىننىڭ تۋ­عان كۇنىندە تابيعات-انانىڭ سىيى وسى بولدى. اسپاننان نۇر قۇيىلدى, جەر­دە جىر وقىلدى. دالا ساحناسىنا جينال­عان­ جۇرت جاڭبىردىڭ استىندا قالسا دا, كەش­تى ابدەن تاماشالاپ بارىپ تارقاستى.  

كەشتىڭ شىمىلدىعىن اقىن, جازۋ­شىلار وداعى وبلىستىق في­لي­الى­نىڭ توراعاسى جانات جاڭقاش­ ۇلى اشتى. تۇرعىنداردى مەرەكەمەن قۇت­تىقتاپ, حاكىمگە ارناعان ولەڭىن وقىدى.

«اباي – ادامزاتتىڭ اقىنى. اباي – الاشتىڭ ءۇنى. شىعارمالارىندا قازاق­تىڭ بار مۇڭىن, قايعىسىن ايتىپ كەتكەن. حاكىمنىڭ تۋىندىلارىنا ءۇڭىلىپ, قازاقتىڭ ۇلى حالىق  ەكەنىنە كوزىڭ جەتەدى. قازاقتىڭ ءسوز ونەرىن شىڭعا شى­عارعان ۇلى تۇلعا. بارشاڭىزدى حا­كىمنىڭ تۋعان كۇنىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن», دەدى ول.

ودان كەيىن ءداستۇرلى ءاننىڭ دۇلدۇل­دە­رى سايان بودەسوۆ, قۋاندىق توكەنوۆ باستاعان انشىلەر اباي اندەرىن ورىن­دادى. تالانتتى ءانشى ارايلىم جۇكە­نو­ۆا دا ەسترادالىق جانردا «كوزىمنىڭ قاراسىن» شىرقادى. سۇلتان داۋلەتحان, ەرىك نارىن, ەلميرا سايلاۋ, سال­تانات قايىربەك سىندى اقىندار ءوز شىعارماشىلىعىنان ولەڭ وقىدى.

 «اباي دۇنيەگە كەلگەن كۇن – قازاق پوەزياسى مەن تۇتاس ادەبيەتىنىڭ ءھام دۇنيەتانىمىنىڭ مەرەكەسى. سول مەرەكە كۇنى قاراعاندى ورتالىق ساياباعىندا نوسەرلەپ جاڭبىر قۇيدى, دۇركىرەپ ءان مەن جىر توگىلدى. ولەڭ وقىپ قايتىپ بارا جاتقاندا, ولەڭىڭ تۋرالى جىلى لەبىز ەستۋ, ءتىپتى, عاجاپ. ءداستۇرلى تۇردە ءوتىپ كەلە جاتقان, دالامىزدى دۋمانعا بولەيتىن وسىنداي يگى ءىس-شاراعا قاتىسقانىما قۋانىشتىمىن», دەدى سالتانات قايىربەك.

ۇلى ويشىلدىڭ قاراسوزدەرى دە ۇمىت قالمادى. رەسپۋبليكالىق, وبلىس­تىق, قالالىق بايقاۋلاردا جۇلدە الىپ جۇرگەن بەكتاس جۇمان مەن ءمادي بيجان حاكىمنىڭ قاراسوزدەرىن شەبەر وقىدى. «ساحناعا سۇرانىپ, ابايدىڭ ولەڭىن جاتقا وقىعان كورەرمەندەر دە بولدى. بۇل ادەبي-سازدى كەشتىڭ ءوز ماقساتىنا جەتكەندىگىن كورسەتتى», دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار.

يگى ءىس-شارانى جازۋشىلار وداعىنىڭ قاراعاندى وبلىستىق فيليا­لى قالالىق اكىمدىكتىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىردى. جاز بويى ورتالىق ساياباقتا «قاراعاندى – قارا ولەڭ» اتتى ادەبي-سازدى كەشتەر ءوتىپ ءجۇر. بۇل كەش بۇرىنعى كەشتەردەن وزگەرەك, ارينە.

 

قاسىمحان عالىم,

«Egemen Qazaqstan»

قاراعاندى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار