باسىلىم • 08 ناۋرىز, 2024
«ايقىن»: اقپارات ايدىنىندا – 20 جىل
كەزىندە اقپارات كەڭىستىگىنە جاڭا لەپ, تىڭ سەرپىنمەن قوسىلعان باسىلىم «ايقىن» گازەتىنىڭ شىعا باستاعانىنا 20 جىل تولدى. بۇگىندە بۇكىل ەل كولەمىنە تارالاتىن, وزىندىك بەت-بەدەلى بار قوعامدىق-ساياسي گازەتتىڭ العاشقى سانى 2004 جىلدىڭ 6 ناۋرىزىندا جارىق كوردى.
تانىم • 08 ناۋرىز, 2024
الەمدەگى تۇڭعىش پروگرامميست ايەل
اۆگۋستا ادا كينگ لاۆلەيس – «پروگراممالاۋ اناسى» جانە العاشقى ماشينا الگوريتمىنىڭ اۆتورى رەتىندە تاريحقا ەنگەن ايەل. ءتىپتى حالىقارالىق باعدارلاماۋشىلار كۇنىن ادانىڭ تۋعان كۇنىنە بايلانىستى بەكىتكەن. ول ءوز ارىپتەسى چارلز بەببيدجدىڭ ەسەپتەۋ ماشيناسىنا ارناپ العاش باعدارلاما جازعاندىقتان, الەمدەگى تۇڭعىش پروگرامميست اتاندى.
تاريح • 07 ناۋرىز, 2024
جازۋشىنىڭ شىعارماشىلىق قازىناسى
كورنەكتى اقىن, جازۋشى, دراماتۋرگ, پۋبليتسيست, پەداگوگ, پسيحولوگ, سىنشى, اۋدارماشى, قازاق ادەبيەتىن قالىپتاستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى 1889 جىلى 8 ناۋرىزدا سەمەي گۋبەرنياسىنا قاراستى كەرەكۋ ۋەزىنىڭ قىزىلتاۋ بولىسىنداعى №1 اۋلىندا (قازىرگى پاۆلودار وبلىسىنىڭ باياناۋىل اۋدانىنداعى جۇسىپبەك ايماۋىت اتىنداعى اۋىل) دۇنيەگە كەلگەن. جەرگىلىكتى ادامداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اكەسىنىڭ ازان شاقىرىپ قويعان اتى ويماۋىت ەكەن. جازۋشىنىڭ ءوزى: «مەن سيىر جىلىنىڭ اياعىندا (1890 جىلدار) قىزىلتاۋدىڭ باۋرىنداعى قارانىڭ ادىرى دەگەن جەردە داندەباي اۋلىندا تۋسام كەرەك. رۋىم سۇيىندىك, سونىڭ ىشىندە ك ۇلىك. ايدابول مەن ك ۇلىك ءبىر تۋىسادى. اقىن سۇلتانماحمۇت تورايعىر ۇلى – ايدابولدان. ەكەۋمىز سەگىزىنشى اتادان قوسىلامىز. قازاقتىڭ فولكلورشى ءپۋبليتسيسى, شەجىرەشى اقىنى ءماشھۇر-ءجۇسىپ كوپەي ۇلىمەن جەتىنشى اتادان قوسىلامىز. كەرەكۋ ۋەزى, سەمەي گۋبەرنياسى», دەيدى.
ءبىلىم • 07 ناۋرىز, 2024
«التى الاشتىڭ باسى قوسىلسا, ءتور – مۇعالىمدىكى» دەپ ماعجان جۇماباەۆ ايتقانداي, قازاق ۇعىمىندا ۇستازدىڭ ورنى بولەك. بۇگىندە مارتەبەلى ماماندىق يەلەرىنە جۇكتەلەتىن جاۋاپكەرشىلىك جۇگى اۋىر. اسىرەسە مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ جۇمىسى قيىن. ءار وقۋشىنىڭ جۇرەگىنە جول تاۋىپ, اتا-انالاردىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ, تۇتاس ۇجىمدى باسقارۋ وڭاي ەمەس.
ادەبيەت • 07 ناۋرىز, 2024
تار جول, تايعاق كەشۋدەن تايسالماعان تۇلعا اقىن, ءىرى مەملەكەت قايراتكەرى ساكەن سەيفۋلليننىڭ بيىل 130 جىلدىعى. 28 جاسىندا قازاق وكىمەتىن باسقارعان جاڭا باعىتتاعى ادەبي ءداستۇردىڭ نەگىزىن سالعان اقىننىڭ ءومىرى نەبارى 44 جاسىندا «ۇلكەن تەررور» ساياساتىمەن قيىلدى.
پىكىر • 07 ناۋرىز, 2024
مەملەكەت باسشىسى «جاڭا قازاقستان: جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولى» اتتى جولداۋىندا: «ازاماتتاردىڭ وكىلدى بيلىككە دەگەن سەنىمىن نىعايتۋ ءۇشىن ماسليحاتتارعا باسا ءمان بەرگەن ءجون. مىقتى ءماسليحاتتار وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋعا جانە ايماقتارداعى تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋعا اسەر ەتە الادى», دەگەن ەدى.
جادىگەر • 07 ناۋرىز, 2024
«ادەبيەت تانىتقىشتىڭ» جوعالعان بەتتەرى تابىلدى
«ادەبيەت تانىتقىش». بۇل – كۇللى الاش بالاسىنا تانىس اتاۋ. ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ كەسەك ەڭبەگى. عالىمنىڭ سۇبەلى دۇنيەسى 1926 جىلى تاشكەنتتە جارىق كورگەن. قازاق ادەبيەتتانۋىنداعى ىرگەلى دە ءىزاشار وسى عىلىمي تۋىندى تۋرالى الاشتانۋشى, احمەتتانۋشى عالىمدار ءجيى جازعان. اسىرەسە ا.بايتۇرسىن ۇلى اقتالعاننان بەرگى 36 جىلدا ۇلت ۇستازىنىڭ ۇشان-تەڭىز مۇراسىنا دەن قويۋشىلار لەگى كوبەيگەنى بەلگىلى.
تۇلعا • 06 ناۋرىز, 2024
بەلگىلى ادەبيەتتانۋشى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, ەسكى اندەردىڭ ناسيحاتشىسى حالىقارالىق ش.ايتماتوۆ اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى قۇنىپيا قوجاحمەت ۇلى الپىسباەۆ اللانىڭ جازۋىمەن ءپاني جالعاننىڭ ەسىگىن جاۋىپ, باقيعا بەت تۇزەگەنىنە قىرىق كۇنگە جۋىقتادى.
پىكىر • 06 ناۋرىز, 2024
كەيىنگى كۇندەرى قالا كوشەلەرىندە ۆەلوجولدار سالۋ ءجيى ءسوز بولىپ جاتىر. سول ءۇشىن كوشەلەردەگى جولدى تارىلتىپ, ونسىز دا قىسىلىپ, قىمتىرىلعان كولىكتەردىڭ جولىن قىسا تۇسپەك. ونىڭ ۇستىنە ساموكات مىنگەن جاياۋ جۇرگىنشىلەر كوبەيە تۇسكەن. ولارعا دا جول كەرەك, ارينە. بۇل رەتتە ونسىز دا تار كوشەنى تاعى دا قىسا ءتۇسۋ قانشالىقتى قيسىندى؟
تۇلعا • 06 ناۋرىز, 2024
قانىش ساتباەۆ جانە ەل ونەركاسىبى
قازاقستانداعى عىلىمي جەتىستىكتەردىڭ كوپشىلىگى, اسىرەسە ءبىزدىڭ جەرىمىزدەگى عاسىرلار بويى تۇنىپ جاتقان مول قازبا بايلىقتاردى زەرتتەپ, يگەرۋ الەمگە ايگىلى تۇلعا – قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى قانىش ساتباەۆتىڭ ەسىمىمەن, ەڭبەگىمەن تىكەلەي بايلانىستى.