Banner
Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
3933 ماتەريال تابىلدى

عىلىم • 15 مامىر, 2024

قۇزىرەتى قۇلدىراعان گيدرولوگيا

ەلىمىزدىڭ 10 وبلىسىندا سۋ تاس­قىنى ءجۇرىپ, حالىق ءبىراز ابىگەرگە ءتۇستى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ باس بولىپ, ور­تا­لىق اتقارۋشى بيلىك جانە جەرگىلىكتى اكىمدەر قولدان قەلگەن بارلىق مۇمكىندىگىن تابيعاتتىڭ توسىن مىنەزىن اۋىزدىقتاۋعا جۇمسادى. باستىسى, بارلىق ەلدى مەكەندە تۇرعىندار مەن باسقا وبلىستاردان كەلگەن ەرىكتىلەر ەرەن ەڭبەك ۇلگىسىن كورسەتە ءبىلدى. اپات ەڭسەرىلگەننەن كەيىن بۇعان كىم كىنالى دەگەن سۇراق تۋىپ جاتىر, وعان ساراپشىلار ءارتۇرلى ءۋاج كەلتىرەدى. ءوز تاراپىمنان تاسقىن سۋ اپاتىن دەر كەزىندە بولجاي الماعان جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا جەتكىزە الماعان باستى فاكتور گيدرولوگيا سالاسىنىڭ توقىراۋى دەر ەدىم.

ساراپتاما • 15 مامىر, 2024

ورنىقتى باسەكەگە قابىلەتتىلىك

ورنىقتى دامۋ ماسەلەسى – تاۋاردى جەتكىزۋدىڭ حالىقارالىق تىزبەگى وزگەرىپ, ايماقتىق قاقتىعىستار مەن سانكتسيا سال­­دا­رىنىڭ الەمدىك ەكونوميكاعا اسەرى ادامزاتتىڭ كۇن­دە­لىكتى ومىرىندە سەزىلىپ جاتقان بۇگىنگىدەي ۋاقىتتا وزەك­تى تاقىرىپتىڭ ءبىرى. وسىعان وراي وقىرمان نازارىنا «جاھاندىق ورنىقتى باسەكەگە قابىلەتتىلىك يندەكسىن» ۇسى­­نامىز.

تۇلعا • 15 مامىر, 2024

ءوندىرىس سالاسىن ورگە سۇيرەگەن

ەلدەگى ماشينا جاساۋ مەكتەبى وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى قالىپتاسىپ, عىلىمي نەگىزى نىعايا باستادى. قازاق ينجەنەر-مەحانيكتەرى اۋىر ونەركاسىپ پەن تاۋ-كەن وندىرىسىندەگى تەحنيكالاردى جەتىلدىرۋگە بەلسەنە ارالاستى. ونىڭ باستاۋىندا تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور سەرعازى جيەنقۇلوۆ تۇردى.

عىلىم • 15 مامىر, 2024

قاسيەتتى توپىراققا قىزمەت

حالقىمىز ء«بىلىم – ينەمەن قۇدىق قازعانداي» دەيدى. ءحى–حىى عاسىردا ءومىر سۇرگەن عۇلامالار ءجۇسىپ بالاساعۇن, ماحمۇت قاشقاري, ت.ب. ەڭبەكتەرىن سول كەزدەگى تۋعان جۇرتىنا جاقىن تىلمەن جازۋداعى ماقساتى – وزدەرى جاقسى مەڭگەرگەن اراب ءتىلىن سىيلاي وتىرىپ, تۇركى عىلىمي ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ەدى. بىردە اكادەميك-ماتەماتيك مۇحتارباي وتەلباەۆ جيىلعان زيالى قاۋىم الدىندا: «مەنىڭ عالىمدىعىم دا, پروفەسسورلىعىم دا قازاقتىعىمنان ساداعا. الدىمەن قازاقپىن, مۇسىلمانمىن, سونان كەيىن عالىممىن. اتا-بابامنىڭ ارۋاعىن سىيلاماسام, مىڭداعان جىل ءومىر سۇرگەن انا تىلىمدە سويلەمەسەم, اتا سالتىمدى ساقتاماسام, مەن ەشكىم ەمەسپىن», دەپ وي ايتقانى جادىمىزدا.

باسىلىم • 15 مامىر, 2024

قازاقتىڭ اتا تەگى تۋرالى كىتاپ قىتاي تىلىندە شىقتى

ەلىمىزدىڭ انتروپولوگ عالىمدارى – ۇعا اكادەميگى, بولونيا عىلىم اكادە­ميا­سى­نىڭ كوررەس­­پون­دەنت-مۇشەسى ورازاق سماعۇلوۆ جانە م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭ­تۇس­تىك قازاقستان ۋني­ۆەر­سيتەتى ارحەولو­گيا جانە انترو­پولو­گيا­لىق زەرتتەۋلەر عىلى­مي ورتالىعى­ فيزي­كا­لىق انتروپولوگيا زەرت­حاناسىنىڭ اعا عىلىمي قىز­مەتكەرى ايناگۇل سماعۇلوۆا الماتى­نىڭ «Arna» باسپاسى­نان «قازاق حالقى جانە اتا تەگى» اتتى كىتاپ(2020) شىعارعان ەدى.

تاريح • 13 مامىر, 2024

ەر-انا ەرەكشە قۇرمەتتەلىپ ەدى

كەشەگى كەڭەس وداعى كەزىندە مال شارۋاشىلىعىنداعى تاماشا تا­­بىسىمەن اتى دۇرىلدەپ شىق­­قان, جەمىستى دە جەڭىستى ىستە­رىنە ەل سۇيسىنگەن ەكى مارتە ەڭ­بەك ەرى جازىلبەك قۋانىشباەۆ بارشا قازاق ايرىقشا ماق­تان تۇت­قان تۇلعانىڭ ءبىرى. شۋ وزەنىنىڭ جاعاسىنا دەيىن جايى­لىپ جات­قان مويىنقۇمنىڭ قۇمدى بەل-بەلەستەرى مەن حان­­تاۋى­نىڭ وتى مول كوك شال­عىن, كوكوراي بوكتەرىندە مىڭ­عىرتىپ قاراكول قويىن وسىرگەن شوپان اتانىڭ سوڭىنان ەرگەن شاكىرت­تەرى, جۇمىسىن جاقسى جالعاس­تىر­عان ءىزباسار­لارى دا كوپ بولعان.

تاعزىم • 11 مامىر, 2024

«اتى ونىڭ ەدى ابدوللا...»

«جاس اقىن ابدوللا جۇماعاليەۆ باتىرلىق تۋرالى جازۋدى ءسۇيۋشى ەدى. ونىڭ گەرويلارى تاماشا ەرلىكتەر جاساۋعا ۇمتىلاتىن. سوعىس اقىننىڭ ءوزىن دە شىعارمالارىنداعى گەرويلارى سياقتى باتىر, تاباندى سولدات ەتىپ شىعاردى». «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ 1943 جىلعى 13 قاڭتار نومىرىندەگى وسىلاي باستالاتىن شاعىن ماقالا اقىننىڭ مايدانداعى ەرلىگىن ەلىنە ايگىلەگەن ەدى. جەرلەستەرىنە, قالامداس جولداستارىنا عانا ەمەس, ەرجۇرەكتىك وقيعا بۇدان ەكى كۇن بۇرىن «پراۆدا» گازەتى ارقىلى بۇكىل وداققا ءمالىم بولعان-دى.

ساياسات • 11 مامىر, 2024

ايبەك دادەباي: پرەزيدەنتتىڭ ناقتى جوسپارى – قازاقستاندى وزىق ەلگە اينالدىرۋ

قازاقستان پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ايبەك دادەباي «Jibek Joly» تەلەارناسىنا سۇحبات بەردى. سۇحبات بارىسىندا ول ەل وڭىرلەرىندەگى سۋ تاس­قى­نىنان كەيىن تۇرعىندارعا جان-جاقتى كومەك, تابيعي اپاتتارعا توسقاۋىل قويۋ, شەتەلدەن قايتارىلعان اكتيۆتەر, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ دامۋى, كادر ماسەلەسىنە قاتىستى قويىلعان سۇراقتارعا پىكىر ءبىلدىردى. «Egemen Qazaqstan» گازەتى وقىرمان نازارىنا وسى سۇحباتتىڭ جازباشا نۇسقاسىن ۇسىنادى.

تاعزىم • 10 مامىر, 2024

مەنىڭ اكەم...

سۇراپىل سوعىس تالاي اۋلەتتىڭ تىرەگىنە اينالعان ازامات­تاردىڭ ءومىرىن قيدى عوي. مايدان دالاسىنان جەتكەن قارا قاعازدان جانى سىزداعان وتباسىلاردىڭ سانى قانشاما... اتالارىمىز بەن اكەلەرىمىز وتان ءۇشىن وتقا ءتۇسىپ, مايدان شەبىندە جانكەشتىلىككە تولى ەرلىك ۇلگىسىن كورسەتتى.

پىكىر • 10 مامىر, 2024

ساعىنعان ەلىن اڭسايدى

قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى – ەلىمىزدە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ءتۇرلى مادەنيەتتەر مەن ۇلتتار اراسىنداعى بەيبىتشىلىك پەن ۇيلەسىمدى ەسكە سالاتىن كۇن. بۇل كۇن بىزگە الۋانتۇرلىلىك كۇشتىڭ جانە شابىت كوزى بولا الاتىنىن, ءبولىنۋدىڭ ەمەس, بىرىگۋدىڭ ۇلگى-ونەگەسىن كورسەتەدى. مەرەكەنىڭ ماڭىزى ۇلتتىق شەكارالاردان اسىپ, دۇنيەجۇزىندەگى قازاقتاردىڭ دا جۇرەگىنە جەتەتىنى ءسوزسىز.

ياندەكس.مەتريكا