Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
24560 ماتەريال تابىلدى

قازاقستان • 01 اقپان, 2022

بيلىك پەن بايلىق

– قازىرگى بايلاردىڭ بۇرىنعى بايلاردان ايىرماشىلىعى نەدە؟– بۇرىنعى بايلار رۋلى ءبىر ەلدى اسىرايتىن, باعاتىن, جىرتىعى بولسا – جامايتىن. قازىرگى بايلار ء«وزىم, ءوزىم» دەپ تەك ءوز باسىنىڭ بايىعانىن ويلايدى, باسقانى سەزىنبەيدى.(اۆتوبۋستاعى ەكەۋدىڭ اڭگىمەسىنەن)

قازاقستان • 01 اقپان, 2022

ەل بولامىن دەسەڭ ىرگەلى...

...عۇلاما تاريحتىڭ تارام-تارام سۇرلەۋىنە كوز جۇگىرتسەڭىز, قازاق دەگەن حالىقتىڭ سوناۋ كونەدەن باستاۋ العان ءومىر سوقپاعى, باسىنان وتكەرگەن نەبىر «تار جول, تايعاق كەشۋلەرى», زامانا سارىنى تايعا تاڭبا باسقانداي سايراپ جاتىر. تالاي-تالاي اسۋلاردان كوكتەي ءوتىپ, سان-الۋان ەلدەردى جۇگىندىرىپ, الەمنىڭ تەڭ جارتىسىن وزىنە قاراتقان قاھارمان ەلدىڭ اتويلاعان ىزدەرى جاتىر. اقىلمەن, كورەگەندىكپەن, قايسارلىقپەن بولاشاققا جول سالىپ داۋىرلەگەن سول كەزەڭدى كوشپەندىلەر ءداۋىرى, كوشپەندىلەر وركەنيەتى دەيدى ەكەن. ونى دا ەلىمىز تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن وسى كەزدەرى عانا جۇتىنا وقىپ, سانامىزعا ءسىڭىرىپ جاتىرمىز. تاريحشىلارىمىز, زەرتتەۋشى عالىمدارىمىز, ارحەولوگتەرىمىز تالاي دۇنيەنىڭ ءتۇيىنىن شەشىپ, توت باسىپ, كومەسكىلەنىپ جاتقان جادىگەر-قازىنامىزدى تاۋىپ, شىم-شىمداپ بولسا دا ەل ىرزىعىنا اينالدىرۋدا. مۇنىڭ ءوزى – عاسىرلار تۇڭعيىعىندا قالىپ, ابدەن شيەلەنىسىپ قالعان «وراما ءجىپتى» ءبىر-بىرلەپ تارقاتۋمەن بىردەي نارسە.

رۋحانيات • 01 اقپان, 2022

كوز كورگەندەر مەن باستان كەشكەندەر

كەڭەستىك قۋعىن-سۇرگىندى ءبىزدىڭ اۋلەت تە مولىنان باس­تان كەشىردى. اتا-بابامىز باي بولعانى ءۇشىن عانا ءبىزدى قان شەڭگەل وكىمەت اياۋسىز قۋعىنعا ۇشىراتتى. الدىمەن قايىن جۇرتىم تۋرالى ايتاتىن بولسام, اتام ورازبايدى «باي-قۇلاق» دەپ ات قويىپ, مال-مۇلكىن تارتىپ الىپ, ءوزىن تۇمەن وبلىسىنا قاشۋعا ءماجبۇر قىلادى. ول جاققا الدىمەن اعاسى قاسىم قاشىپ بارعان ەكەن. اتامىز يت تۇمسىعى باتپايتىن تايگانىڭ ىشىندە كۇركە جاساپ كۇن كورىپ, جاقىن ماڭداعى ورىس «سەلەندەرىنىڭ» مالىن باعۋعا جالدانىپ جان ساقتاپ وتىرعان وسى اعاسىن پانالايدى. ازدى-كوپتى وتىرعان سوڭ اۋىلدا قالعان وتباسىنا حابارىن جەتكىزەدى. ەلدە كۇنكورىس قيىنداپ, «بايدىڭ قۇيىرشىعى» دەگەن قىسىم كوبەيگەن سوڭ ايەلى دامەتكەن 5-6 جاستاعى بالاسى سەيىتتى (مەنىڭ كۇيەۋىم – اۆت.) جەتەلەپ تۇمەن جاققا جاياۋ جەتەدى. قانشاما قيىندىق كورىپ, جول بويى ازاپ پەن قورلىقتى باستان كەشەدى. جۇرە الماي قالعان بالاسىن جولدا ات-اربالىلار كەزدەسسە سالىپ جىبەرىپ, الداعى جول ايرىققا تاستاپ كەتىڭدەر دەيدى ەكەن. اشتىق پەن سۋىق ءبىر جاعىنان قىسىپ, «بالامنان ايىرىلىپ قالدىم با؟» دەگەن قاۋىپ ەكىنشى جاعىنان سورلاتىپ, جولايرىققا جەتكەندە جولدىڭ جيەگىندە وتىرعان بالاسىن كورىپ ولگەنى تىرىلگەندەي قۋاناتىن كورىنەدى.

تاريح • 01 اقپان, 2022

ستيۆ گارريسون: مانشۇكتىڭ باتىرلىعى امەريكالىقتاردىڭ جۇرەگىن تەبىرەنتتى

شىعىس قىزدارىنىڭ اراسىندا العاش بولىپ, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتانعان قازاق قىزىنىڭ ەسىمى بۇل كۇندە اڭىزعا اينالدى. بيىل قاھارمان قىزدىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولعالى وتىر.مانشۇك مامەتوۆا (شىن ەسىمى ءمانسيا) 1922 جىلى 2 قازاندا ورال وبلىسى بوكەي ورداسىندا دۇنيەگە كەلگەن. اناسىنىڭ ەركەلەتىپ قويعان اتى – مونشاق.

قازاقستان • 01 اقپان, 2022

سۋبسيديا دەگەن ءبىر سارساڭ

سۋبسيديا ەرەجەلەرىنىڭ ءجيى قۇبىلۋى وتاندىق شارۋا­لار­دىڭ دىڭ­كەسىن قۇرتىپ بولدى. قۇجات جيناۋ­مەن الەك بولىپ, ودان قال­دى كۇنى-ءتۇنى عالامتورعا بايلانعان فەرمەرلەر ءتيىستى قارا­جا­تىنا ۋاقتىلى قول جەتكىزە الماي ءجۇر. جاقىندا مەملەكەت باسشىسى ءوز ما­لىمدەمەسىندە بۇل ماسەلەگە ەرەكشە توقتالىپ, دەمەۋ­قار­جى­نىڭ دىتتەگەن جەرگە جەتۋىن نازاردا ۇستاۋدى تاپسىرعان ەدى. ايت­پەسە, ەلىمىزدىڭ كەيبىر وڭىرىندە اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى سى­باي­لاس جەمقورلىقتىڭ قۇرىعىنا ىلىگىپ, مەملەكەت قارجىسىن تالان-تاراجعا ءتۇسىرىپ كەلگەنى اشكەرە بولعان-دى.

ءبىلىم • 01 اقپان, 2022

ۋنيۆەرسيتەتتەرىمىزدىڭ الەمدەگى ورىندارى

اقپارات پەن تەحنولوگيا ۇستەمدىك ەتكەن قازىرگى زاماندا الدىڭعى ورىندا عىلىم تۇراتىنى تۇسىنىكتى جاعداي. دەمەك عىلىم مەملەكەتكە ءوز پايداسىن تيگىزۋ ءۇشىن بۇل سالامەن جۇيەلى تۇردە اينالىسۋى قاجەت. ال وسى ماسەلەدە ءبىلىم بەرۋ وشاقتارى, ونىڭ ىشىندە جوعارى وقۋ ورىندارى باستى ماڭىزعا يە ەكەنى ايدان انىق. بۇل رەتتە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى ستاندارتتاردىڭ جانە قازاقستان جوو-لارىنىڭ الەمدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن سالىستىرعانداعى دەڭگەيى قانداي دەگەن ساۋال تۋادى.

قوعام • 01 اقپان, 2022

الەۋمەتتىك ماسەلەنى شەشۋ – باستى باعىت

جىل باسىندا بولعان قايعىلى وقيعالار ەلىمىزگە تەرەڭ, جۇيەلى جانە شىنايى وزگەرىستەر قاجەت ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. مەملەكەت باسشىسى پارلامەنت ماجىلىسىندە جاڭا ۇكىمەت پەن قازاقستان حالقىنىڭ الدا تۇرعان مىندەتتەرى تۋرالى بايانداما­سىندا بۇگىنگى تاڭدا قوعامدى الاڭداتىپ وتىرعان, ءاربىر قازاق­ستاندىقتىڭ كوكەيىندەگى وزەكتى ماسەلەلەرگە توقتالىپ, ونى تولىق, جان-جاقتى تالداپ, الدا تۇرعان مىندەتتەردى انىقتاپ, ونىڭ شەشۋ جولدارىن ايتتى.

تاريح • 31 قاڭتار, 2022

ءبىرىمجانوۆتان قالعان ءبىر بەلگى

كەيىنگى جىلدارى الاش ارىستارىنىڭ مۇرالارى ءجيى-ءجيى تابىلىپ, ۇلتتىق عىلىمي ميراسىمىز اياسىنىڭ كەڭەيۋىنە جول اشىپ جاتقانى بار. جاڭادان تابىلعان شىعارمالار ساناتى­نا الاش قايراتكەرلەرىنىڭ تۇرمەدە, ايداۋدا جۇرگەن كەز­دە جازعان ەڭبەكتەرى قوسىلدى.

ادەبيەت • 31 قاڭتار, 2022

وشاعىڭدى تاپتاساڭ, وتى وشەدى...

تاريح • 31 قاڭتار, 2022

نىعمەت نۇرماقوۆ جانە گۋباتكوم توراعالارى

مىنا ءبىر فوتوعا قارايىقشى. ءبىر قاراعاندا مۇنداعى قازاقتىڭ مارعاسقالارى ارقا-جارقا بولىپ وتىرعانداي كورىنەدى.

ياندەكس.مەتريكا