قۇقىقتىق اكتىلەر تۋرالى
وسى زاڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇقىقتىق اكتىلەرىن ازىرلەۋ, ۇسىنۋ, تالقىلاۋ, قابىلداۋ, تىركەۋ, قولدانىسقا ەنگىزۋ, وزگەرتۋ, تولىقتىرۋ, ولاردىڭ قولدانىسىن توقتاتۋ, توقتاتا تۇرۋ جانە ولاردى جاريالاۋ تارتىبىنە بايلانىستى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيدى.
1-ءبولىم. جالپى ەرەجەلەر
1-تاراۋ. نەگىزگى ەرەجەلەر
1-باپ. وسى زاڭدا پايدالانىلاتىن نەگiزگi ۇعىمدار
وسى زاڭدا مىناداي نەگiزگi ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) ازىرلەۋشى ورگان – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىندا, وسى زاڭدا جانە باسقا دا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردە بەلگىلەنگەن قۇزىرەتىنە سايكەس نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەيتىن مەملەكەتتىك ورگاندار, جەرگىلىكتى وكىلدى جانە اتقارۋشى ورگاندار;
2) ەرەجە – قانداي دا ءبىر مەملەكەتتىك ورگاننىڭ مارتەبەسى مەن وكىلەتتىكتەرىن ايقىندايتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت;
3) جەكە-دارا قولدانىلاتىن قۇقىقتىق اكت – جەكە-دارا ايقىندالعان تۇلعالار توبىنا (جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالارعا) قولدانىلاتىن, ولاردىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىن ىسكە اسىراتىن جانە قۇقىق نورمالارىن قامتىمايتىن, بەلگىلەنگەن نىسانداعى جازباشا رەسمي قۇجات;
4) زاڭ – اسا ماڭىزدى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىندا كوزدەلگەن نەگىزگە الىناتىن قاعيداتتار مەن نورمالاردى بەلگiلەيتiن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكت;
5) زاڭعا تاۋەلدى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر – زاڭنامالىق جانە ساتىسى بويىنشا وزگە دە جوعارى تۇرعان نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردىڭ نەگiزiندە جانە (نەمەسە) ولاردى ورىنداۋ ءۇشىن جانە (نەمەسە) ودان ءارى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن شىعارىلاتىن, زاڭنامالىق اكتىلەر بولىپ تابىلمايتىن وزگە دە نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر;
6) زاڭ جوباسىنىڭ تۇجىرىمداماسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ باستاماسى بويىنشا زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ قاجەتتىگىنىڭ نەگىزدەمەسىن, ونى قابىلداۋ ماقساتتارىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ايقىندايتىن وزگە دە ەرەجەلەردى قامتيتىن قۇجات;
7) زاڭنامالىق اكت – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزەتىن زاڭ, كونستيتۋتسيالىق زاڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭ كۇشi بار جارلىعى, كودەكس, شوعىرلاندىرىلعان زاڭ, زاڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ زاڭ كۇشi بار جارلىعى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتiنiڭ قاۋلىسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ جانە ءماجiلiسiنىڭ قاۋلىلارى;
8) زاڭ ساراپتاماسى – نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن نە قابىلدانعان نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا, ونىڭ ىشىندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل سالاسىنداعى زاڭناماعا سايكەستىگى تۇرعىسىنان تەكسەرۋ;
9) زاڭ تەحنيكاسى – قۇقىقتىق اكتىلەردى رەسىمدەۋ ءتاسىلدەرىنىڭ, تالاپتارى مەن قاعيدالارىنىڭ جيىنتىعى;
10) زاڭ ۇقساستىعى – ۇقساس قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن زاڭداردىڭ نورمالارىن رەتتەلمەگەن قوعامدىق قاتىناستارعا قولدانۋ;
11) كودەكس – وسى زاڭنىڭ 8-بابىندا كوزدەلگەن بiرتەكتەس اسا ماڭىزدى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتiن قۇقىق نورمالارى بiرiكتiرiلگەن جانە جۇيەگە كەلتiرiلگەن زاڭ;
12) كونستيتۋتسيالىق زاڭ – قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسى 62-بابىنىڭ 4-تارماعىندا بەلگiلەنگەن تارتiپپەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىندا كوزدەلگەن ماسەلەلەر بويىنشا قابىلداناتىن زاڭ;
13) قاعيدالار – قانداي دا ءبىر قىزمەت ءتۇرىن ۇيىمداستىرۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبىن ايقىندايتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت;
14) قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرiنiڭ مەملەكەتتiك تiزiلiمi – نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ دەرەكتەمەلەرiن جانە وسى اكتiلەر تۋرالى اقپاراتتىق-انىقتامالىق سيپاتتاعى باسقا دا مالiمەتتەردi قامتيتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرiن مەملەكەتتiك ەسەپكە الۋدىڭ بiرىڭعاي جۇيەسi;
15) قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرiنiڭ ەتالوندىق باقىلاۋ بانكi – قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرiنiڭ مەملەكەتتiك تiزiلiمiنە ولار تۋرالى مالiمەتتەر ەنگiزiلگەن, قاعاز جەتكىزگىشتەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر جيىنتىعى جانە ەلەكتروندىق قۇجات نىسانىنداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ ەلەكتروندىق جۇيەسى;
16) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسى – بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قابىلدانعان نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر جيىنتىعى;
17) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا ءوزگەرiستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگiزەتiن زاڭ – قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسى 62-بابىنىڭ 3-تارماعىندا جانە 91-بابىنىڭ 1-تارماعىندا بەل گiلەنگەن تارتiپپەن قابىلداناتىن زاڭ;
18) قۇقىق نورماسى – رەتتەلەتىن قوعامدىق قاتىناستار شەڭبەرiندە كوپ مارتە قولدانۋعا ارنالعان, جەكە-دارا ايقىندالماعان تۇلعالار توبىنا قولدانىلاتىن, تۇراقتى نەمەسە ۋاقىتشا سيپاتتاعى جالپىعا مiندەتتi مىنەز-ق ۇلىق قاعيداسى;
19) قۇقىقتىق اكت – رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان نە ۋاكىلەتتى ورگاندار قابىلداعان, قۇقىق نورمالارىن نەمەسە جەكە-دارا بيلىك ەتەتىن قۇقىقتىق نۇسقامالاردى قامتيتىن, بەلگiلەنگەن نىسانداعى جازباشا رەسمي قۇجات;
20) قۇقىقتىق مونيتورينگ – وسى زاڭنىڭ 50 جانە 51-باپتارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلاتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنىڭ جاي-كۇيى جانە ونى قولدانۋ پراكتيكاسى تۋرالى اقپاراتتى ۇنەمى باقىلاۋ, جيناۋ, تالداۋ جۇيەسى;
21) قۇقىق ۇقساستىعى – زاڭنامانىڭ ءمانىن, قۇقىقتىڭ جالپى قاعيداتتارىن جانە قۇقىقتىڭ ناقتى سالالارىنىڭ قاعيداتتارىن رەتتەلمەگەن قوعامدىق قاتىناستارعا قولدانۋ;
22) مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەت رەگلامەنتى – مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەت ستاندارتىن ساقتاۋ جونىندەگى تالاپتى بەلگىلەيتىن جانە كورسەتىلەتىن قىزمەتتى بەرۋشىلەردىڭ قىزمەت ەتۋ ءتارتىبىن, ونىڭ ىشىندە وزگە دە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى بەرۋشىلەرمەن, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ءتارتىبىن, سونداي-اق مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ پروتسەسىندە اقپاراتتىق جۇيەلەردى پايدالانۋ ءتارتىبىن ايقىندايتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت;
23) مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەت ستاندارتى – مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋگە قويىلاتىن تالاپتاردى بەلگىلەيتىن, سونداي-اق مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ پروتسەسىنىڭ سيپاتتامالارىن, نىسانىن, مازمۇنى مەن ناتيجەسىن قامتيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت;
24) نورماتيۆتىك ەمەس قۇقىقتىق اكت – قۇقىق نورمالارىن قامتىمايتىن, ۋاكىلەتتى ورگان ءوز قۇزىرەتى شەگىندە شىعارعان (قابىلداعان), جەكە-دارا ايقىندالعان تۇلعالاردىڭ زاڭنامادا بەلگىلەنگەن قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىن ىسكە اسىراتىن نە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىدە قامتىلعان نورمالارعا تۇسىندىرمە بەرەتىن جازباشا رەسمي قۇجات, سونداي-اق مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جۇيەسى سالاسىنداعى قۇقىقتىق اكتىلەر;
25) نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكت – رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان نە ۋاكiلەتتi ورگان قابىلداعان, قۇقىق نورمالارىن بەلگiلەيتiن, وزگەرتەتiن, تولىقتىراتىن, ولاردىڭ قولدانىسىن توقتاتاتىن نەمەسە توقتاتا تۇراتىن, بەلگiلەنگەن نىسانداعى, قاعاز جەتكىزگىشتەگى جازباشا رەسمي قۇجات جانە سونىمەن بىردەي ەلەكتروندىق قۇجات;
26) نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردi كەيiننەن رەسمي جاريالاۋ – قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرiنiڭ ەتالوندىق باقىلاۋ بانكiنە سايكەستiگى تۇرعىسىنان ساراپتامادان وتكەن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردi باسپا باسىلىمىندا جاريالاۋ;
27) نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك ءتىركەۋ ءتىزىلىمى – وسى زاڭنىڭ 7-بابى 2-تارماعىنىڭ 6), 7), 8) جانە 9) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت ورگاندارىندا مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ مەملەكەتتىك تىركەۋ ءنومىرى مەن دەرەكتەمەلەرى قامتىلعان جازباشا تىزبە;
28) نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ دەڭگەيi – نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر ساتىسىندا ءوزiنiڭ زاڭدىق كۇشiنە قاراي الاتىن ورنى;
29) نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ زاڭدىق كۇشى – نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ءتيىستى قوعامدىق قاتىناستارعا قولدانىلۋ مىندەتتىلىگىن, سونداي-اق وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە قاتىستى باسىمدىعىن نەمەسە قوسا باعىنىستىلىعىن ايقىندايتىن سيپاتتاماسى;
30) نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنى رەسمي جاريالاۋ – وسى زاڭدا كوزدەلگەن جاعدايلاردا, نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ تولىق ءماتىنىن جالپىعا بىردەي مالىمەت ءۇشىن ەلەكتروندىق تۇردە قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ ەتالوندىق باقىلاۋ بانكىندە, رەسمي ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا, سونداي-اق مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالاۋ;
31) نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە رەسمي تۇسىندىرمە بەرۋ اكتىسى – وسى زاڭنىڭ 13-تاراۋىندا كورسەتىلگەن تالاپتار مەن شارتتارعا ساي كەلەتىن, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىدە قامتىلعان نورمالارعا تۇسىندىرمە بەرەتىن بەلگىلەنگەن نىسانداعى جازباشا رەسمي قۇجات;
32) نۇسقاۋلىق – قوعامدىق قاتىناستاردىڭ قانداي دا ءبىر سالاسىندا زاڭنامانىڭ قولدانىلۋىن تياناقتايتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت;
33) تەحنيكالىق رەگلامەنت – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەحنيكالىق رەتتەۋ تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس ازىرلەنەتىن جانە قولدانىلاتىن, ونىمگە جانە (نەمەسە) ولاردىڭ ومىرلىك تسيكلى پروتسەستەرىنە قويىلاتىن مىندەتتى تالاپتار بەلگىلەنەتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت;
34) ۋاكiلەتتi ورگان – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىندا, وسى زاڭدا, سونداي-اق وسى مەملەكەتتiك ورگاندار مەن لاۋازىمدى ادامداردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسiن ايقىندايتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگiلەنگەن وزدەرىنىڭ قۇزىرەتiنە سايكەس قۇقىقتىق اكتiلەردى قابىلداۋعا قۇقىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتiك ورگاندارى مەن لاۋازىمدى ادامدارى (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتi, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتi, پارلامەنت پالاتالارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسi, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارعى سوتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكi, ورتالىق اتقارۋشى ورگاندار, جەرگiلiكتi وكiلدi جانە اتقارۋشى ورگاندار, اكىمدەر, وزگە دە مەملەكەتتiك ورگاندار مەن لاۋازىمدى ادامدار);
35) ۋاكىلەتتى ۇيىم – ازىرلەۋشى ورگان ازىرلەگەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتىنە ەنگىزۋگە جاتاتىن زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ جوبالارى بويىنشا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندەگى ماتىندەردىڭ تەڭتۇپنۇسقالىلىعى بولىگىندە عىلىمي لينگۆيستيكالىق ساراپتامانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ايقىندايتىن ۇيىم;
36) شوعىرلاندىرىلعان زاڭ – وسى زاڭنىڭ 9-بابىندا كوزدەلگەن سالالارداعى (اياداعى) سيپاتى جاعىنان كەشەندى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن زاڭ.
2-باپ. وسى زاڭنىڭ قولدانىلۋ اياسى
1. وسى زاڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇقىقتىق اكتىلەرى جۇيەسىن ايقىندايدى, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جانە نورماتيۆتىك ەمەس قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىنىڭ اراجىگىن اجىراتادى.
2. وسى زاڭ:
1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىن قابىلداۋ, وزگەرتۋ, تولىقتىرۋ جانە ونىڭ قولدانىلۋىن توقتاتۋ ءتارتىبىن;
2) قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ نورماتيۆتىك قاۋلىلارىن قابىلداۋ, وزگەرتۋ, تولىقتىرۋ جانە ولاردىڭ قولدانىلۋىن توقتاتۋ ءتارتىبىن;
3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق شارتتارىن جاساسۋ, ورىنداۋ, وزگەرتۋ, تولىقتىرۋ جانە توقتاتۋ ءتارتىبىن;
4) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى زاڭناماسىندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىلمىستىق-پروتسەستىك جانە ازاماتتىق پروتسەستىك زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن جەكە-دارا قولدانىلاتىن قۇقىقتىق اكتىلەردى قابىلداۋ, وزگەرتۋ, تولىقتىرۋ جانە ولاردىڭ قولدانىلۋىن توقتاتۋ ءتارتىبىن رەتتەمەيدى.
3-باپ. قۇقىقتىق اكتىلەرگە قويىلاتىن جالپى تالاپتار. قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تۇرلەرى
1. قۇقىقتىق اكتىلەر مىناداي جالپى تالاپتارعا ساي كەلۋگە:
1) نورماتيۆتىك نەمەسە جەكە-دارا بيلىك ەتەتىن قۇقىقتىق نۇسقامالاردى قامتۋعا;
2) رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا نە وسى زاڭدا جانە وزگە دە زاڭنامالىق اكتىلەردە بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قابىلدانۋعا;
3) ايقىندالماعان تۇلعالار توبىنا نەمەسە جەكە-دارا ايقىندالعان تۇلعالارعا ارنالۋعا;
4) قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەۋگە باعىتتالۋعا;
5) جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالاردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىنىڭ تۋىنداۋىنا, ولاردى وزگەرتۋگە, تولىقتىرۋعا نەمەسە توقتاتۋعا باعىتتالۋعا ءتيىس.
2. قۇقىقتىق اكتىلەر مىناداي تۇرلەرگە:
1) نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە;
2) نورماتيۆتىك ەمەس قۇقىقتىق اكتىلەرگە بولىنەدى.
2-تاراۋ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسى
4-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنىڭ جۇيەسى, ونىڭ تۇتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋ
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنىڭ جۇيەسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, وعان سايكەس كەلەتىن زاڭنامالىق اكتىلەر, وزگە دە نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر, ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسiنiڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ نورماتيۆتiك قاۋلىلارى قۇرايدى.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسى جۇيەسىنىڭ تۇتاستىعى:
1) نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى قابىلداۋ, ولارعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىندا, زاڭنامالىق جانە وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردە بەلگىلەنگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ءتارتىبىن ساقتاۋ;
2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىندا جانە وسى زاڭدا بەكىتىلگەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ساتىسىن ساقتاۋ;
3) ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنا, بوستاندىقتارى مەن ءمىندەتتەرىنە قاتىستى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى رەسمي جاريالاۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى.
5-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ نورماتيۆتىك قاۋلىلارى
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ نورماتيۆتىك قاۋلىلارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا عانا نەگىزدەلەدى جانە بارلىق وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ولارعا قايشى كەلە المايدى.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ نورماتيۆتىك قاۋلىلارى ولاردى قابىلداۋعا نەگىز بولعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسى نورمالارىنىڭ زاڭدىق كۇشىنە يە بولادى.
3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ نورماتيۆتىك قاۋلىسىندا سوت پراكتيكاسى ماسەلەلەرى بويىنشا تۇسىندىرمەلەر قامتىلادى.
6-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق شارتتارى
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق شارتتارىن جاساسۋ, ورىنداۋ, وزگەرتۋ, تولىقتىرۋ جانە توقتاتۋ ءتارتىبى ارنايى زاڭمەن ايقىندالادى.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتار ونىڭ زاڭدارى الدىندا باسىم بولادى جانە حالىقارالىق شارتتا ونى قولدانۋ ءۇشىن زاڭ شىعارۋ تالاپ ەتىلەتىن جاعدايدان باسقا رەتتەردە تىكەلەي قولدانىلادى.
2-ءبولىم. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر
3-تاراۋ. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر تۋرالى جالپى ەرەجەلەر
7-باپ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ نەگiزگi جانە تۋىندى تۇرلەرi
1. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر نەگiزگi جانە تۋىندى بولىپ بولiنەدi.
2. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ نەگiزگi تۇرلەرiنە مىنالار جاتادى:
1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭدارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكستەرى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شوعىرلاندىرىلعان زاڭدارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى;
2) قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭ كۇشi بار جارلىقتارى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ زاڭ كۇشi بار جارلىقتارى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ وزگە دە نورماتيۆتiك قۇقىقتىق جارلىقتارى;
3) قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتiنىڭ جانە ونىڭ پالاتالارىنىڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق قاۋلىلارى;
4) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق قاۋلىلارى;
5) قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسiنiڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ نورماتيۆتىك قاۋلىلارى;
6) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ جانە وزگە دە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق قاۋلىلارى;
7) قازاقستان رەسپۋبليكاسى مينيسترلەرىنىڭ جانە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وزگە دە باسشىلارىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق بۇيرىقتارى;
8) ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۆەدومستۆولارى باسشىلارىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق بۇيرىقتارى;
9) ءماسليحاتتاردىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق شەشىمدەرى, اكىمدىكتەردىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق قاۋلىلارى, اكىمدەردىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق شەشىمدەرى جانە تەكسەرۋ كوميسسيالارىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق قاۋلىلارى.
3. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ تۋىندى تۇرلەرiنە مىنالار جاتادى:
1) ەرەجە;
2) تەحنيكالىق رەگلامەنت;
3) مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەت ستاندارتى;
4) مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەت رەگلامەنتى;
5) قاعيدالار;
6) نۇسقاۋلىق.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭنامالىق اكتىلەرىندە تۋىندى تۇردەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ وزگە دە نىساندارى كوزدەلۋى مۇمكىن.
4. تۋىندى تۇردەگى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر نەگiزگi تۇردەگi نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر ارقىلى قابىلدانادى نەمەسە بەكiتiلەدi جانە ولارمەن بiرتۇتاستىقتى قۇرايدى.
5. ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى, سونداي-اق جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن قارجىلاندىرىلاتىن, اكىم ۋاكىلەتتىك بەرگەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر شىعارۋعا قۇقىلى ەمەس.
6. ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى قۇرىلىمىنا وسى ۆەدومستۆو كىرەتىن مەملەكەتتىك ورگاننىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىندە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق بۇيرىقتاردى بەكىتۋ جونىندە تىكەلەي قۇزىرەت بولعان كەزدە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق بۇيرىقتاردى قابىلدايدى جانە ولار ادام مەن ازاماتتىڭ قۇقىقتارىن جانە بوستاندىقتارىن قوزعاي المايدى.
8-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكستەرiمەن رەتتەلەتiن قوعامدىق قاتىناستار
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكستەرi مىناداي:
1) بيۋدجەتتiك;
2) ازاماتتىق;
3) ازاماتتىق پروتسەستىك;
4) نەكە-وتباسى;
5) ەكولوگيالىق;
6) سۋ;
7) جەر;
8) ورمان;
9) سالىق;
10) كەدەن;
11) ەڭبەك;
12) قىلمىستىق جازالاردى ورىنداۋعا بايلانىستى;
13) اكiمشiلiك جاۋاپتىلىققا تارتۋعا بايلانىستى;
14) قىلمىستىق جاۋاپتىلىققا تارتۋعا بايلانىستى;
15) قىلمىستىق-پروتسەستىك;
16) دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى;
17) كاسىپكەرلىك سالاسىنداعى;
18) جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىنداعى بىرتەكتەس اسا ماڭىزدى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەۋ ماقساتىندا قابىلدانادى.
9-باپ. شوعىرلاندىرىلعان زاڭدارمەن رەتتەلەتىن قاتىناستار
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شوعىرلاندىرىلعان زاڭدارى زاڭنامانىڭ قۇرىلىمىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا قابىلدانادى جانە:
1) مەملەكەتتىك م ۇلىك;
2) جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارۋ;
3) ءبىلىم جانە عىلىم;
4) ازاماتتىق قورعاۋ;
5) تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى;
6) قارجى نارىعى مەن قارجىلىق ۇيىمداردى رەتتەۋ, باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ;
7) كولىك;
8) رۇقساتتار جانە حابارلامالار;
9) وڭالتۋ جانە بانكروتتىق;
10) ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس سالاسىنداعى (اياسىنداعى) ءوزىنىڭ سيپاتى جاعىنان كەشەندى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن زاڭداردى بىرىكتىرەدى.
10-باپ. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ساتىسى
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ جوعارى زاڭدىق كۇشى بار.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىن قوسپاعاندا, وزگە نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ زاڭدىق كۇشiنiڭ اراقاتىناسى مىناداي تومەندەي بەرەتiن دەڭگەيلەرگە سايكەس بولادى:
1) كونستيتۋتسياعا وزگەرiستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگiزەتiن زاڭدار;
2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭدارى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭ كۇشi بار جارلىقتارى;
3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكستەرi;
4) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شوعىرلاندىرىلعان زاڭدارى, زاڭدارى, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ زاڭ كۇشi بار جارلىقتارى;
5) قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتiنىڭ جانە ونىڭ پالاتالارىنىڭ نورماتيۆتiك قاۋلىلارى;
6) قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق جارلىقتارى;
7) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق قاۋلىلارى;
8) قازاقستان رەسپۋبليكاسى مينيسترلەرiنىڭ جانە ورتالىق مەملەكەتتiك ورگانداردىڭ وزگە دە باسشىلارىنىڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق بۇيرىقتارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ جانە وزگە دە ورتالىق مەملەكەتتiك ورگانداردىڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق قاۋلىلارى;
9) ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۆەدومستۆولارى باسشىلارىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق بۇيرىقتارى;
10) ءماسليحاتتاردىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق شەشىمدەرى, اكىمدىكتەردىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق قاۋلىلارى, اكىمدەردىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق شەشىمدەرى جانە تەكسەرۋ كوميسسيالارىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق قاۋلىلارى.
3. تومەن تۇرعان دەڭگەيدەگi نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ ارقايسىسى جوعارى تۇرعان دەڭگەيلەردەگi نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرگە قايشى كەلمەۋگە تيiس.
4. تۋىندى تۇردەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتىلەر ساتىسىنداعى ورنى نەگىزگى تۇردەگى اكتىنىڭ دەڭگەيىمەن ايقىندالادى.
5. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ نورماتيۆتiك قاۋلىلارى وسى باپتا بەلگىلەنگەن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر ساتىسىنان تىس تۇرادى.
11-باپ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ تiكەلەي قولدانىلۋى
1. ەگەر نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ وزدەرiندە نەمەسە ولاردى قولدانىسقا ەنگiزۋ تۋرالى اكتiلەردە وزگەشە ەسكەرتىلمەسە, بارلىق نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر تiكەلەي قولدانىلادى.
2. قولدانىسقا ەنگىزىلگەن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردi قولدانۋ ءۇشiن قانداي دا بولسىن قوسىمشا نۇسقاۋلار تالاپ ەتiلمەيدi.
3. ەگەر نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ وزiندە ونىڭ قانداي دا بiر قۇقىق نورماسى قوسىمشا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكت نەگiزiندە قولدانىلاتىندىعى كورسەتiلسە, وندا بۇل نورما نەگiزگi جانە قوسىمشا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiگە سايكەس قولدانىلادى.
قوسىمشا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكت قابىلدانعانعا دەيiن تيiستi قاتىناستاردى رەتتەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر قولدانىلادى.
12-باپ. ءارتۇرلi نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ قۇقىق نورمالارىنىڭ قايشىلىقتارى
1. ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ نورمالارىندا قايشىلىقتار بولعان كەزدە نەعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدەگى اكتىنىڭ نورمالارى قولدانىلادى.
2. زاڭدار نورمالارىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكستەرىنىڭ نورمالارىمەن الشاقتىعى بولعان جاعدايلاردا, ولار كودەكستەرگە ءتيىستى وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەننەن كەيىن عانا قولدانىلۋى مۇمكىن.
3. ءبىر دەڭگەيدەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ نورمالارىندا قايشىلىقتار بولعان كەزدە قولدانىسقا كەشىرەك ەنگىزىلگەن اكت نورمالارى قولدانىلادى.
13-باپ. زاڭ ۇقساستىعى مەن قۇقىق ۇقساستىعىن پايدالانۋ ءتارتىبى
1. ناقتى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن قۇقىق نورمالارى بولماعان كەزدە زاڭ ۇقساستىعى نەمەسە قۇقىق ۇقساستىعى قولدانىلۋى مۇمكىن.
2. ناقتى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن قۇقىق نورمالارى بولماعان جاعدايدا, زاڭ ۇقساستىعى قولدانىلادى.
3. وسى باپتىڭ 2-تارماعىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردا زاڭ ۇقساستىعىن پايدالانۋ مۇمكىن بولماعان كەزدە قۇقىق ۇقساستىعى پايدالانىلادى.
4. زاڭ ۇقساستىعى مەن قۇقىق ۇقساستىعىن قولدانۋ پروتسەسىندە جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعالاردىڭ جاڭا مىندەتتەرىن بەلگىلەۋگە نەمەسە قۇقىقتارىن شەكتەۋگە جول بەرىلمەيدى.
زاڭنامانىڭ ناقتى سالالارىمەن رەتتەلەتىن قاتىناستاردا زاڭ ۇقساستىعى مەن قۇقىق ۇقساستىعىن قولدانۋ مۇمكىندىگى ءتيىستى زاڭنامالىق اكتىلەرمەن ايقىندالادى.
14-باپ. مەرزىمدەردى ەسەپتەۋ
1. زاڭنامادا بەلگىلەنگەن مەرزiم كۇنتiزبەلiك كۇنمەن نەمەسە باستالۋى ءسوزسiز بولاتىن وقيعا كورسەتiلە وتىرىپ ايقىندالادى. مەرزiم جىلدارمەن, توقساندارمەن, ايلارمەن, اپتالارمەن, كۇندەرمەن (تاۋلىكتەرمەن) نەمەسە ساعاتتارمەن ەسەپتەلەتiن ۋاقىت كەزەڭi رەتiندە دە بەلگiلەنۋi مۇمكiن.
2. جىلدارمەن ەسەپتەلەتiن مەرزiم ونىڭ باستالۋى ايقىندالعان كۇنتiزبەلiك كۇننەن نەمەسە وقيعا باستالعان كۇننەن (تاۋلىكتەن) باستالادى جانە مەرزiمنiڭ سوڭعى جىلىنىڭ تيiستi ايى مەن كۇنiندە اياقتالادى. ەگەر مەرزiمنiڭ اياقتالۋى تيiستi كۇن سانى جوق ايعا تۋرا كەلسە, وندا مەرزiم وسى ايدىڭ سوڭعى كۇنiندە (سوڭعى تاۋلىگىندە) اياقتالادى.
ايلارمەن ەسەپتەلەتiن مەرزiم ونىڭ باستالۋى ايقىندالعان كۇنتiزبەلiك كۇننەن نەمەسە وقيعا باستالعان كۇننەن (تاۋلىكتەن) باستالادى جانە مەرزiمنiڭ سوڭعى ايىنىڭ تيiستi كۇنiندە (كۇنى) اياقتالادى. ەگەر مەرزiمنiڭ اياقتالۋى تيiستi كۇن سانى جوق ايعا تۋرا كەلسە, وندا مەرزiم وسى ايدىڭ سوڭعى كۇنiندە (سوڭعى تاۋلىگىندە) اياقتالادى.
اپتالارمەن ەسەپتەلەتiن مەرزiم ونىڭ باستالۋى ايقىندالعان كۇنتiزبەلiك كۇننەن نەمەسە وقيعا باستالعان كۇننەن (تاۋلىكتەن) باستالادى جانە مەرزiمنiڭ سوڭعى اپتاسىنىڭ تيiستi كۇنiندە ء(تيىستى تاۋلىگىندە) اياقتالادى.
كۇندەرمەن (تاۋلىكتەرمەن) ەسەپتەلەتiن مەرزiم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىندا كورسەتىلگەن وقيعا باستالعان كۇننەن باستالاتىن كونستيتۋتسيالىق مەرزىمدەردى قوسپاعاندا, ونىڭ باستالۋى ايقىندالعان كۇنتiزبەلiك كۇننەن نەمەسە وقيعا باستالعان كۇننەن (تاۋلىكتەن) باستالادى جانە بەلگىلەنگەن كەزەڭنىڭ سوڭعى كۇنiندە (تاۋلىگىندە) اياقتالادى.
ساعاتتارمەن ەسەپتەلەتiن مەرزiم ونىڭ باستالۋى ايقىندالعان وقيعا باستالعان مينۋتتان باستالادى جانە بەلگىلەنگەن كەزەڭنىڭ سوڭعى مينۋتىندا اياقتالادى.
3. ۋاقىت كەزەڭىمەن ايقىندالاتىن مەرزىمنىڭ ءوتۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىندا كورسەتىلگەن وقيعا باستالعان كۇننەن باستالاتىن كونستيتۋتسيالىق مەرزىمدەردى قوسپاعاندا, ونىڭ باستالۋى ايقىندالعان كۇنتىزبەلىك كۇننەن نەمەسە وقيعا باستالعاننان كەيىنگى كەلەسى كۇنى باستالادى.
ەگەر مەرزىمنىڭ سوڭعى كۇنى جۇمىس كۇنى بولماسا, مەرزىمنىڭ اياقتالۋ كۇنى سول كۇننەن كەيىنگى تاياۋداعى كەلەسi جۇمىس كۇنى بولىپ ەسەپتەلەدى.
4-تاراۋ. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋدى جوسپارلاۋ
15-باپ. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋ جوسپارلارى
1. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ جوبالارىن دايىنداۋ جوسپارلارى بiر جىلعا جاسالاتىن اعىمداعى جانە نەعۇرلىم ۇزاق مەرزiمگە جاسالاتىن پەرسپەكتيۆالىق بولىپ بولiنەدi.
پەرسپەكتيۆالىق جوسپارلاردا نەعۇرلىم ماڭىزدى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردi, سونداي-اق ولاردى دايىنداۋ بiر جىلدان استام مەرزiمگە جوسپارلاناتىن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردi ازiرلەۋ كوزدەلەدi.
2. دايىنداۋ جوسپارلارىندا:
1) نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ دەڭگەيiن, نىسانىن جانە رەتتەۋ نىساناسىن كورسەتەتىن اتاۋى;
2) دايىنداۋ مەرزiمدەرi;
3) جوبانى ازiرلەۋگە جاۋاپتى ورگاندار مەن ۇيىمدار كورسەتiلەدi.
3. ەگەر وسى زاڭدا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باسقا دا زاڭناماسىندا وزگەشە كوزدەلمەسە, نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردi دايىنداۋ جوسپارلارىن تيiستi اكتiلەردi قابىلداۋعا قۇزىرەتتi ۋاكىلەتتى ورگاندار جاساپ, بەكiتە الادى.
4. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋ جوسپارلارىن جاساعان كەزدە مەملەكەتتىك جانە وزگە دە ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ, ونىڭ ىشىندە عىلىمي ۇيىمداردىڭ ۇسىنىستارى, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جانە وزگە دە مۇددەلى تۇلعالاردىڭ قۇقىقتىق مونيتورينگ قورىتىندىلارى بويىنشا دايىندالعان ۇسىنىستارى ەسكەرىلەدى.
5. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋ جوسپارلارىن جاسايتىن جانە بەكiتەتiن ۋاكىلەتتى ورگاندار جوسپارلارعا وسى اكتiلەردiڭ دايىندالۋىن كورسەتەتiن باسقا كورسەتكiشتەردى دە ەنگiزە الادى.
6. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى شىعاراتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋدى جوسپارلاۋ ءتارتىبى مەن نىساندارىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ايقىندايدى.
16-باپ. زاڭنامالىق اكتiلەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋدى جوسپارلاۋ
1. زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋدى پەرسپەكتيۆالىق جوسپارلاۋ زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنىڭ تۇجىرىمدامالىق جوسپارى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
2. زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنىڭ تۇجىرىمدامالىق جوسپارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ كەزەكتى سايلانىمى كەزەڭىنە قابىلدانادى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ سەسسيالارى بولىنىسىندە زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن (قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جانە ونىڭ پالاتالارىنىڭ قاۋلىلارىن قوسپاعاندا) دايىنداۋ سولاردىڭ شەڭبەرىندە بولجاناتىن زاڭناما سالالارىن (اياسىن) كورسەتەدى.
3. زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنىڭ تۇجىرىمدامالىق جوسپارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى پالاتالارىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ شوعىرلاندىرىلعان ۇسىنىستارى نەگىزىندە جاسالادى.
4. زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنىڭ تۇجىرىمدامالىق جوسپارىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگى ازىرلەيدى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى پالاتالارىنىڭ توراعالارىمەن كەلىسۋگە ەنگىزەدى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى بەكىتەدى.
5. زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنىڭ تۇجىرىمدامالىق جوسپارىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ءبىر جىلعا جاسالاتىن زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ اعىمداعى جوسپارلارىن بەكىتەدى.
6. زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ اعىمداعى جوسپارلارىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگى ازىرلەيدى جانە ولار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىمەن كەلىسىلەدى.
7. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ اعىمداعى جوسپارلارى:
1) ازىرلەنۋى الداعى جىلى بولجاناتىن, ونىڭ دەڭگەيىن, نىسانىن جانە رەتتەۋ نىساناسىن كورسەتەتىن زاڭ جوباسىنىڭ اتاۋىن;
2) زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتىنە ۇسىنۋ مەرزىمدەرىن;
3) زاڭ جوباسىن ازىرلەۋگە جاۋاپتى ورگاندار مەن ۇيىمداردى قامتۋعا ءتيىس.
8. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتى قابىلدايتىن زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋدى جوسپارلاۋ ءتارتىبى مەن نىساندارىن پارلامەنت جانە ونىڭ پالاتالارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسى 61-بابىنىڭ 3-تارماعىندا بەلگىلەنگەن ءوز قۇزىرەتتەرىنە سايكەس ايقىندايدى.
9. وسى باپتىڭ تالاپتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى دەپۋتاتتارىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسى تارتىبىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ماجىلىسىنە ەنگىزىلەتىن زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋعا قولدانىلمايدى.
5-تاراۋ. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋ جانە رەسىمدەۋ
17-باپ. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن ازىرلەۋشىلەر
1. پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, ۇكىمەت, وزگە دە مەملەكەتتىك ورگاندار – قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسى نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسىنا نەگىزدەلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا, ولارمەن كەلىسۋ بويىنشا – ۇيىمدار مەن ازاماتتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسى تارتىبىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ماجىلىسىنە ەنگىزىلەتىن زاڭنامالىق اكتىلەر جوبالارىنىڭ ازىرلەۋشىلەرى بولا الادى.
پارلامەنت دەپۋتاتتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى دەپۋتاتتارىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسى تارتىبىمەن دايىندالاتىن زاڭنامالىق اكتىلەر جوبالارىنىڭ ازىرلەۋشىلەرى بولىپ تابىلادى.
ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسى تارتىبىمەن دايىندالاتىن زاڭنامالىق اكتىلەر جوبالارىنىڭ ازىرلەۋشىلەرى بولىپ تابىلادى.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسى تارتىبىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ماجىلىسىنە ەنگىزىلەتىن زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋ تۋرالى ۇسىنىستاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ قاراۋىنا ونىڭ اكىمشىلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى, ورتالىق مەملەكەتتىك, جەرگىلىكتى اتقارۋشى جانە وكىلدى ورگاندار, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارى, سونداي-اق ۇيىمدار مەن ازاماتتار ەنگىزە الادى.
3. وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن, ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا وزگەشە بەلگىلەنبەسە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن وزدەرىنىڭ قۇزىرەتىنە سايكەس مەملەكەتتىك ورگاندار ءوز باستاماسىمەن نەمەسە جوعارى تۇرعان مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جانە لاۋازىمدى ادامداردىڭ تاپسىرمالارى بويىنشا ازىرلەيدى.
4. وزگە دە ورگاندار, ۇيىمدار مەن ازاماتتار نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەۋ جونىندە ۇسىنىستار ەنگىزۋگە نەمەسە مۇنداي اكتىلەردىڭ باستاماشىلىق جوبالارىن ازىرلەۋشى ورگانداردىڭ قاراۋىنا بەرۋگە قۇقىلى. ازىرلەۋشى ورگاندار ولاردى وزدەرى ازىرلەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارى ءۇشىن نەگىز رەتىندە قابىلداۋى نەمەسە ولاردىڭ ودان ءارى ازىرلەنۋىن جانە جوبالاردىڭ قابىلدانۋىن ورىنسىز دەپ تانۋى مۇمكىن.
18-باپ. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋ ءتارتىبى
1. ازىرلەۋشى ورگان جوبانى دايىنداۋ جونىندەگى جۇمىس توبىن قۇرادى نەمەسە ونى دايىنداۋدى ءوز بولىمشەلەرىنە تاپسىرادى.
ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا وزگەشە بەلگiلەنبەسە, ازىرلەۋشى ورگان نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن دايىنداۋدى وزiنە ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ورگاندار مەن ۇيىمدارعا تاپسىرا الادى نەمەسە بولiنگەن بيۋدجەت قاراجاتى مەن گرانتتاردى وسى ماقساتتارعا پايدالانا وتىرىپ, ونى دايىنداۋعا شارتتىق نەگiزدە ماماندارعا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا, جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ بىرلەستىكتەرىنە, عىلىمي مەكەمەلەرگە, جەكەلەگەن عالىمدارعا جانە ۇجىمدارعا, ونىڭ iشiندە شەتەلدiكتەرگە, ءتيىستى سالالارداعى ساراپشىلارعا تاپسىرا الادى.
ۋاكiلەتتi ورگان نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ بالاما جوبالارىن دايىنداۋدى بiرنەشە مەملەكەتتiك ورگاندار مەن ۇيىمدارعا تاپسىرۋعا نەمەسە ولاردى ازiرلەۋدi شارتتىق نەگiزدە, ونىڭ iشiندە كونكۋرس بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا, بiرنەشە عىلىمي مەكەمەلەرگە نەمەسە عالىمدارعا تاپسىرۋعا قۇقىلى.
نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن دايىنداۋعا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن دايىنداۋعا جاۋاپتى ازىرلەۋشى ورگاننىڭ زاڭ بولىمشەسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋى مىندەتتى.
جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ مۇددەلەرىن قوزعايتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەۋگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانە جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ اككرەديتتەلگەن بىرلەستىكتەرى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋى مىندەتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتتارى زاڭ جوباسىن دايىنداۋ جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ جۇمىسىنا كەز كەلگەن ساتىدا قاتىسۋعا قۇقىلى.
2. ۋاكىلەتتى ورگان زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ باستالعانعا دەيىن ونىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەيدى.
وسى تالاپ زاڭ جوبالارىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسى تارتىبىمەن ازىرلەۋ جاعدايلارىنا قولدانىلمايدى.
زاڭ جوبالارى تۇجىرىمدامالارىن قاراۋ ءتارتىبى جانە ولارعا قويىلاتىن تالاپتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى بەكىتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارىندا زاڭ جوبالاۋ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ قاعيدالارىمەن ايقىندالادى.
جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ مۇددەلەرىن قوزعايتىن زاڭ جوباسىنىڭ تۇجىرىمداماسى وسى زاڭنىڭ 19-بابىندا كوزدەلگەن تارتىپپەن ساراپتامالىق قورىتىندى الۋ ءۇشىن جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ اككرەديتتەلگەن بىرلەستىكتەرىنە جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا جىبەرىلۋگە ءتيىس.
3. زاڭداردىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق جارلىقتارىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق قاۋلىلارىنىڭ جوبالارىن جانە باسقا دا ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ جوبالارىن دايىنداۋعا ءارتۇرلى ءبىلىم سالالارىنىڭ ماماندارى, عىلىمي مەكەمەلەر مەن عىلىمي قىزمەتكەرلەر, قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى تارتىلۋى مۇمكىن.
4. ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ ءبىر دەڭگەيدەگى زاڭعا تاۋەلدى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ جوبالارىن بىرنەشە ۋاكىلەتتى ورگان ازىرلەۋى, ال قاجەت بولعاندا – قابىلداۋى مۇمكىن.
بىرنەشە ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ زاڭعا تاۋەلدى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ جوبالارىن ولار وسى زاڭدا كوزدەلگەن تارتىپپەن بىرلەسىپ ازىرلەيدى جانە ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ باسشىلارى قول قوياتىن بىرلەسكەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر تۇرىندە قابىلدايدى.
بىرلەسكەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تۋىندى تۇرلەرى تۋىندى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنى قابىلداعان ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ نەگىزگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرى ارقىلى بەكىتىلىپ, وندا تۋىندى اكتىنى قابىلداۋعا ارقاۋ بولعان نەگىزگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر كورسەتىلەدى.
5. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسى تارتىبىمەن زاڭنامالىق اكتىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋ تاپسىرىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگى نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە مەملەكەتتىك ورگاندارى, ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نەمەسە ونىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى وزگەشە مەرزىم بەلگىلەمەسە, زاڭنامالىق اكتىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋدى ءبىر اي مەرزىمدە جۇزەگە اسىرادى.
6. وسى زاڭنىڭ 7-بابى 2-تارماعىنىڭ 3), 5), 6), 7), 8) جانە 9) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى قوسپاعاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسى تارتىبىمەن ازىرلەنگەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارى بويىنشا زاڭ ساراپتاماسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگى جۇرگىزەدى.
7. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭنامالىق اكتىسىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق جارلىعىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق قاۋلىسىنىڭ دايىندالىپ جاتقان جوباسىنىڭ قۇقىق نورمالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ءبىر دەڭگەيدەگى نەمەسە تومەن تۇرعان دەڭگەيدەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ قاجەت بولسا, وندا نەگىزگى تۇردەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىمەن ءبىر مەزگىلدە كورسەتىلگەن وزگەرىستەرى جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلارى بار اكتىلەردىڭ جوبالارى دايىندالۋعا نەمەسە ءتيىستى ورگاندارعا وسىنداي اكتىلەردى دايىنداۋ تۋرالى تاپسىرمالار بەرىلۋگە ءتيىس.
8. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ نورماتيۆتىك قاۋلىلارىن قوسپاعاندا, زاڭ جوبالارى تۇجىرىمدامالارىنىڭ جانە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ ازىرلەنگەن جوبالارى تۇسىندىرمە جازبالارىمەن جانە ولارعا سالىستىرما كەستەلەرىمەن (زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن جاعدايلاردا) بىرگە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارعا كەلىسۋگە جىبەرىلگەنگە دەيىن اشىق نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ ينتەرنەت-پورتالىنا كوپشىلىك تالقىلاۋى ءۇشىن ورنالاستىرىلادى.
اشىق نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ ينتەرنەت-پورتالىنا زاڭ جوبالارى تۇجىرىمدامالارىنىڭ جوبالارى مەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن ورنالاستىرۋ جانە ولاردى كوپشىلىك تالقىلاۋى ءتارتىبىن اقپاراتتاندىرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىمەن كەلىسۋ بويى
سوڭعى جاڭالىقتار
قازاقستاننىڭ رۋاندا رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىسى تاعايىندالدى
تاعايىنداۋ • بۇگىن, 16:17
پرەزيدەنت: بارشا وليمپيادا چەمپيوندارىنىڭ اتى الەم سپورتىنىڭ جىلناماسىنا جازىلادى
سپورت • بۇگىن, 16:04
وقۋشىلاردى جالعان تىركەۋ: 2 966 مەكتەپتە زاڭبۇزۋشىلىق انىقتالدى
ءبىلىم • بۇگىن, 15:58
ميحايل شايدوروۆ: مەن وليمپيادا التىنىمەن شەكتەلمەيمىن
سپورت • بۇگىن, 15:45
ۆيتسە-پرەمەر قاراعاندى وبلىسىنداعى بوگەتتەر مەن سۋ قويمالارىن تەكسەردى
ۇكىمەت • بۇگىن, 15:42
پرەزيدەنت ميحايل شايدوروۆتى ءىى دارەجەلى «بارىس» وردەنىمەن ماراپاتتادى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 15:23
ساۋالناما: رەسپوندەنتتەردىڭ 86,5%-ى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولدايدى
قوعام • بۇگىن, 15:07
قاراعاندى وبلىسىندا سۋ-30سم جويعىش ۇشاعى اپاتقا ۇشىرادى
وقيعا • بۇگىن, 14:28
جامبىلدىق پوليتسەيلەر قۇستارعا ۇيا سالىپ بەردى
ايماقتار • بۇگىن, 14:13
باتىس قازاقستاندا جول جوندەۋگە بولىنگەن 56,5 ملن تەڭگە جىمقىرىلعان
قوعام • بۇگىن, 14:00
ەو اقش-تىڭ تاريف ساياساتىن قابىل المايتىنىن مالىمدەدى
الەم • بۇگىن, 13:48
قازاقستاندا ەڭ ءىرى دەرەكتەر ورتالىعى قۇرىلادى
ۇكىمەت • بۇگىن, 13:34
مەملەكەت باسشىسى Power International Holding باسشىلىعىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 13:13
«ستراندجا كۋبوگى»: بۇگىن 7 بوكسشىمىز شارشى الاڭعا شىعادى
بوكس • بۇگىن, 13:11
