كەشە استانادا پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى (قسزي) «قازاقستانداعى پارلامەنتتىك سايلاۋ: نەگىزگى قورىتىندىلار مەن پىكىرلەر» تاقىرىبىنداعى ساراپتامالىق باياندامانى تانىستىرۋ ماقساتىندا ارنايى بريفينگ وتكىزدى.
باسقوسۋعا قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ەرلان قارين, قسزي الەۋمەتتىك-ساياسي زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى الۋا جولدىبالينا, اقش بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ وكىلى, «Jamestown Foundation» زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى دجەيكوب زەنن جانە ساياساتتانۋشى مارات شيبۇتوۆ قاتىستى.
ءبىرىنشى كەزەكتە ءسوز العان ەرلان قارين «قازاقستانداعى پارلامەنتتىك سايلاۋ: نەگىزگى قورىتىندىلار مەن پىكىرلەر» تاقىرىبىنداعى ساراپتامالىق باياندامادا بيىلعى عانا ەمەس, وتكەن جىلدارداعى سايلاۋ زاڭناماسى مەن سايلاۋلارعا سالىستىرمالى تالداۋ جاسالعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى بايانداما ارقىلى حالىق قازاقستانداعى پارلامەنتتىك سايلاۋدى ۇيىمداستىرىپ, وتكىزۋ تاريحىمەن تانىسىپ, قورىتىندى جاساي الادى.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا ە.قارين «قازاقستانداعى پارلامەنتتىك سايلاۋ: نەگىزگى قورىتىندىلار مەن پىكىرلەر» تاقىرىبىنداعى ساراپتامالىق باياندامانىڭ جاقىن كۇندەرى قسزي-ءدىڭ سايتىندا جاريالاناتىنىن ءمالىم ەتتى.
ساياساتتانۋشى مارات شيبۇتوۆ باياندامادا پارلامەنتتىك سايلاۋ تۇرعىسىنداعى بارلىق اقپاراتتار قامتىلعانىن ءسوز ەتتى. سونداي-اق, ول ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ سايلاۋ جونىندەگى ناقتى مالىمەتتەرى مەن تۇزەتۋلەرى دە باياندامادا كورىنىس تاباتىنىن ايتتى.
قسزي الەۋمەتتىك-ساياسي زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى الۋا جولدىبالينا ءوز كەزەگىندە سايلاۋ ناۋقانىنداعى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى بارىسىنداعى ساياسي پارتيالاردىڭ ءىس-قيمىلى جونىندە كەڭىرەك تالداۋ جاسادى.
«ۇگىت-ناسيحات بولىنگەن ارالىقتا بارلىق پارتيالارعا ءوزدەرىنىڭ ماقسات-مىندەتتەرىن, سايلاۋالدى باعدارلامالارىن ناسيحاتتاۋعا تەڭدەي مۇمكىندىك بەرىلدى. ولار وزدەرىنىڭ بۇل مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا پايدالانۋعا تىرىستى. پارتيالاردىڭ رەسپۋبليكالىق باسىلىمداردا ناسيحاتتالۋىندا ايتارلىقتاي ايىرماشىلىقتار بولعان جوق. سونىمەن قاتار, بۇل سايلاۋ ناۋقانىندا بارلىق پارتيالار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ىشىندەگى تەلەارنالارعا كوبىرەك جۇگىندى. ناقتىلاي ايتقاندا, پارتيالار تەلەارنالاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا قولدانۋعا تىرىستى», – دەدى ا.جولدىبالينا.
سونىمەن بىرگە, سپيكەر وڭىرلەردەگى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى كەزىندە پارتيالار جەرگىلىكتى تەلەارنالاردان كەيىن ايماقتىق باسىلىمدارعا كوبىرەك نازار اۋدارعانىن ءسوز ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, پارتيالاردىڭ بەلسەندىلەرى وڭىرلەردەگى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى كەزىندە ايماقتىق باسىلىمداردىڭ مۇمكىندىكتەرىن قاجەتىنشە پايدالانا بىلگەن.
ودان ءارى ا.جولدىبالينا ساياسي پارتيالار سايتتارىنىڭ دا سايلاۋ ناۋقانىنداعى جۇمىستارىن اتاپ ءوتتى.
«پارتيالاردىڭ سايتتارىنداعى ماتەريالداردىڭ جاريالانۋى ءوز دەڭگەيىندە ۇيىمداستىرىلدى. اسىرەسە, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ سايتىن قاراعاندار سانى مەيلىنشە باسىم بولدى. سول سياقتى, «اق جول» جانە «اۋىل» پارتيالارىنىڭ دا سايتتارى جاقسى جۇمىس اتقاردى. ولار كۇندەلىكتى شارالار جونىندەگى تولىق مالىمەتتەر مەن بەينە كورسەتىلىمدەردى جاريالاۋدا كىدىرىس جاساعان جوق. ال باسقا پارتيالار بۇل باعىتتا بىرقاتار كەمشىلىكتەرگە بوي الدىردى. ناقتىلاي ايتقاندا, قكحپ, جسدپ, «بىرلىك» پارتيالارى وزدەرى وتكىزگەن شارالار جونىندە مالىمەت بەرگەنىمەن, ونىڭ سۋرەتتەرىن, بەينە تۇسىرىلىمدەرىن ءوز سايتتارىنا ورنالاستىرۋعا مۇددەلىلىك تانىتپاعانداي. الداعى ۋاقىتتا بارلىق پارتيالار ءوز سايتتارىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن مەيلىنشە تولىق پايدالانۋعا تىرىسقانى ءجون», – دەدى سپيكەر.
بۇعان قوسا, ساراپشى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى كەزىندە ينتەرنەت پورتالداردىڭ رولىنە توقتالا كەلىپ, ولاردىڭ سايلاۋ جونىندەگى ارنايى ايدارلارىنا كوپشىلىكتىڭ باسا نازار اۋدارعانىن جەتكىزدى.
سونىمەن قاتار, ا.جولدىبالينا الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ ءرولى دە وزىندىك ماڭىزعا يە بولعانىن اتاپ ءوتتى.
«سايلاۋداعى ۇگىت-ناسيحات شارالارىندا پارتيالار الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن ورىندى قولدانا ءبىلدى. اسىرەسە, ساياسي ۇيىمدار «Facebook» جەلىسىنە باسا نازار اۋداردى. جالپى, الەۋمەتتىك جەلىلەردى قكحپ, جسدپ, «اق جول» جانە «بىرلىك» پارتيالارى كەڭىرەك پايدالاندى. ال «اۋىل» پارتياسى ينستاگرام جەلىسىنە كوبىرەك كوڭىل ءبولدى», – دەدى ول. بۇدان بولەك, ساراپشى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ۇگىت-ناسيحات شارالارىن جۇرگىزۋدەگى تاجىريبەسىنىڭ مولدىعىن, اقپاراتتىق كەڭىستىكتى يگەرۋدەگى ەرەكشە ءىس-قيمىلدارىن ءوز سوزىنە ارقاۋ ەتتى.
ال اقش بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ وكىلى, «Jamestown Foundation» زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى دجەيكوب زەنن ءوز كەزەگىندە قازاقستانداعى پارلامەنتتىك سايلاۋدىڭ ءادىل ءارى حالىقارالىق تالاپتارعا ساي وتكەنىن جەتكىزدى.
«مەن سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە استانا جانە اتىراۋ قالالارىندا بولدىم. سايلاۋ بارىسىندا قانداي دا ءبىر كەلەڭسىزدىككە, زاڭ بۇزۋشىلىققا كۋا بولعان جوقپىن. حالىق بۇل ساياسي ناۋقاندا بەلسەندىلىك كورسەتتى. بۇل قازاقستان حالقىنىڭ ىنتىماعىن, ءوز ەلىنە دەگەن قۇرمەتىن بىلدىرەدى. جالپى, سايلاۋ ناۋقانى بارىسىندا, داۋىس بەرۋ كۇنى بارلىق بايقاۋشىلارعا جوعارى دەڭگەيدە جاعداي جاسالدى. بۇدان ءبىز قازاقستاننىڭ سايلاۋدىڭ ءادىل, تازا وتۋىنە مۇددەلىلىك تانىتقانىن اڭعارامىز. بۇل سايلاۋ سىزدەردىڭ مەملەكەتتەرىڭىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى ەكەنىن تۇسىنەمىن», – دەدى دجەيكوب زەنن. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, ەلىمىزدە وتكەن پارلامەنتتىك سايلاۋ قازاقستاننىڭ دامۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان».
كەشە استانادا پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى (قسزي) «قازاقستانداعى پارلامەنتتىك سايلاۋ: نەگىزگى قورىتىندىلار مەن پىكىرلەر» تاقىرىبىنداعى ساراپتامالىق باياندامانى تانىستىرۋ ماقساتىندا ارنايى بريفينگ وتكىزدى.
باسقوسۋعا قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ەرلان قارين, قسزي الەۋمەتتىك-ساياسي زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى الۋا جولدىبالينا, اقش بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ وكىلى, «Jamestown Foundation» زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى دجەيكوب زەنن جانە ساياساتتانۋشى مارات شيبۇتوۆ قاتىستى.
ءبىرىنشى كەزەكتە ءسوز العان ەرلان قارين «قازاقستانداعى پارلامەنتتىك سايلاۋ: نەگىزگى قورىتىندىلار مەن پىكىرلەر» تاقىرىبىنداعى ساراپتامالىق باياندامادا بيىلعى عانا ەمەس, وتكەن جىلدارداعى سايلاۋ زاڭناماسى مەن سايلاۋلارعا سالىستىرمالى تالداۋ جاسالعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى بايانداما ارقىلى حالىق قازاقستانداعى پارلامەنتتىك سايلاۋدى ۇيىمداستىرىپ, وتكىزۋ تاريحىمەن تانىسىپ, قورىتىندى جاساي الادى.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا ە.قارين «قازاقستانداعى پارلامەنتتىك سايلاۋ: نەگىزگى قورىتىندىلار مەن پىكىرلەر» تاقىرىبىنداعى ساراپتامالىق باياندامانىڭ جاقىن كۇندەرى قسزي-ءدىڭ سايتىندا جاريالاناتىنىن ءمالىم ەتتى.
ساياساتتانۋشى مارات شيبۇتوۆ باياندامادا پارلامەنتتىك سايلاۋ تۇرعىسىنداعى بارلىق اقپاراتتار قامتىلعانىن ءسوز ەتتى. سونداي-اق, ول ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ سايلاۋ جونىندەگى ناقتى مالىمەتتەرى مەن تۇزەتۋلەرى دە باياندامادا كورىنىس تاباتىنىن ايتتى.
قسزي الەۋمەتتىك-ساياسي زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى الۋا جولدىبالينا ءوز كەزەگىندە سايلاۋ ناۋقانىنداعى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى بارىسىنداعى ساياسي پارتيالاردىڭ ءىس-قيمىلى جونىندە كەڭىرەك تالداۋ جاسادى.
«ۇگىت-ناسيحات بولىنگەن ارالىقتا بارلىق پارتيالارعا ءوزدەرىنىڭ ماقسات-مىندەتتەرىن, سايلاۋالدى باعدارلامالارىن ناسيحاتتاۋعا تەڭدەي مۇمكىندىك بەرىلدى. ولار وزدەرىنىڭ بۇل مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا پايدالانۋعا تىرىستى. پارتيالاردىڭ رەسپۋبليكالىق باسىلىمداردا ناسيحاتتالۋىندا ايتارلىقتاي ايىرماشىلىقتار بولعان جوق. سونىمەن قاتار, بۇل سايلاۋ ناۋقانىندا بارلىق پارتيالار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ىشىندەگى تەلەارنالارعا كوبىرەك جۇگىندى. ناقتىلاي ايتقاندا, پارتيالار تەلەارنالاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا قولدانۋعا تىرىستى», – دەدى ا.جولدىبالينا.
سونىمەن بىرگە, سپيكەر وڭىرلەردەگى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى كەزىندە پارتيالار جەرگىلىكتى تەلەارنالاردان كەيىن ايماقتىق باسىلىمدارعا كوبىرەك نازار اۋدارعانىن ءسوز ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, پارتيالاردىڭ بەلسەندىلەرى وڭىرلەردەگى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى كەزىندە ايماقتىق باسىلىمداردىڭ مۇمكىندىكتەرىن قاجەتىنشە پايدالانا بىلگەن.
ودان ءارى ا.جولدىبالينا ساياسي پارتيالار سايتتارىنىڭ دا سايلاۋ ناۋقانىنداعى جۇمىستارىن اتاپ ءوتتى.
«پارتيالاردىڭ سايتتارىنداعى ماتەريالداردىڭ جاريالانۋى ءوز دەڭگەيىندە ۇيىمداستىرىلدى. اسىرەسە, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ سايتىن قاراعاندار سانى مەيلىنشە باسىم بولدى. سول سياقتى, «اق جول» جانە «اۋىل» پارتيالارىنىڭ دا سايتتارى جاقسى جۇمىس اتقاردى. ولار كۇندەلىكتى شارالار جونىندەگى تولىق مالىمەتتەر مەن بەينە كورسەتىلىمدەردى جاريالاۋدا كىدىرىس جاساعان جوق. ال باسقا پارتيالار بۇل باعىتتا بىرقاتار كەمشىلىكتەرگە بوي الدىردى. ناقتىلاي ايتقاندا, قكحپ, جسدپ, «بىرلىك» پارتيالارى وزدەرى وتكىزگەن شارالار جونىندە مالىمەت بەرگەنىمەن, ونىڭ سۋرەتتەرىن, بەينە تۇسىرىلىمدەرىن ءوز سايتتارىنا ورنالاستىرۋعا مۇددەلىلىك تانىتپاعانداي. الداعى ۋاقىتتا بارلىق پارتيالار ءوز سايتتارىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن مەيلىنشە تولىق پايدالانۋعا تىرىسقانى ءجون», – دەدى سپيكەر.
بۇعان قوسا, ساراپشى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى كەزىندە ينتەرنەت پورتالداردىڭ رولىنە توقتالا كەلىپ, ولاردىڭ سايلاۋ جونىندەگى ارنايى ايدارلارىنا كوپشىلىكتىڭ باسا نازار اۋدارعانىن جەتكىزدى.
سونىمەن قاتار, ا.جولدىبالينا الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ ءرولى دە وزىندىك ماڭىزعا يە بولعانىن اتاپ ءوتتى.
«سايلاۋداعى ۇگىت-ناسيحات شارالارىندا پارتيالار الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن ورىندى قولدانا ءبىلدى. اسىرەسە, ساياسي ۇيىمدار «Facebook» جەلىسىنە باسا نازار اۋداردى. جالپى, الەۋمەتتىك جەلىلەردى قكحپ, جسدپ, «اق جول» جانە «بىرلىك» پارتيالارى كەڭىرەك پايدالاندى. ال «اۋىل» پارتياسى ينستاگرام جەلىسىنە كوبىرەك كوڭىل ءبولدى», – دەدى ول. بۇدان بولەك, ساراپشى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ۇگىت-ناسيحات شارالارىن جۇرگىزۋدەگى تاجىريبەسىنىڭ مولدىعىن, اقپاراتتىق كەڭىستىكتى يگەرۋدەگى ەرەكشە ءىس-قيمىلدارىن ءوز سوزىنە ارقاۋ ەتتى.
ال اقش بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ وكىلى, «Jamestown Foundation» زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى دجەيكوب زەنن ءوز كەزەگىندە قازاقستانداعى پارلامەنتتىك سايلاۋدىڭ ءادىل ءارى حالىقارالىق تالاپتارعا ساي وتكەنىن جەتكىزدى.
«مەن سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە استانا جانە اتىراۋ قالالارىندا بولدىم. سايلاۋ بارىسىندا قانداي دا ءبىر كەلەڭسىزدىككە, زاڭ بۇزۋشىلىققا كۋا بولعان جوقپىن. حالىق بۇل ساياسي ناۋقاندا بەلسەندىلىك كورسەتتى. بۇل قازاقستان حالقىنىڭ ىنتىماعىن, ءوز ەلىنە دەگەن قۇرمەتىن بىلدىرەدى. جالپى, سايلاۋ ناۋقانى بارىسىندا, داۋىس بەرۋ كۇنى بارلىق بايقاۋشىلارعا جوعارى دەڭگەيدە جاعداي جاسالدى. بۇدان ءبىز قازاقستاننىڭ سايلاۋدىڭ ءادىل, تازا وتۋىنە مۇددەلىلىك تانىتقانىن اڭعارامىز. بۇل سايلاۋ سىزدەردىڭ مەملەكەتتەرىڭىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى ەكەنىن تۇسىنەمىن», – دەدى دجەيكوب زەنن. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, ەلىمىزدە وتكەن پارلامەنتتىك سايلاۋ قازاقستاننىڭ دامۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان».
سوڭعى جاڭالىقتار
8 ميلليون تەڭگەگە قانداي جاڭا كولىكتەر الۋعا بولادى؟
قوعام • كەشە
قىتايدان اكەلىنگەن كولىكتەردى جۇرگىزۋ شارتتارى قانداي؟
لوگيستيكا • كەشە
باۋىرجان ءالي قارسىلاسىن 57 سەكۋندتا قۇلاتتى
بوكس • كەشە
قازاقستاندا يپوتەكانى وتەۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى كۇشىنە ەندى
يپوتەكا • كەشە
الماتىدا سۋ ۇستىندەگى باق پەن EXPO ورتالىعى سالىنادى
الماتى • كەشە
اسكەرگە شاقىرتۋ العان كەزدە نە ىستەۋ كەرەك؟
اسكەر • كەشە
تەگىن 10 سوتىق جەردى قالاي الۋعا بولادى؟
قوعام • كەشە
تاەكۆوندوشىلار ءتورتىنشى جۇلدەگە قول جەتكىزدى
سپورت • كەشە
