حالقىنىڭ ءاردايىم جادىندا

بۇكىل سانالى عۇمىرىن حالقىنا ارناعان, كول-كوسىر كەمەل شىعارمالار تۋدىرعان, كەڭەستىك ءداۋىردىڭ وزىندە ورتالىق كوميتەتتە, مادەنيەت مينيسترلىگىندە, جازۋشىلار وداعىندا جانە ت. ب. مەكەمەلەردىڭ باسشىلىعىندا ءجۇرىپ ەلدىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن جوقتاعان, تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە قازاقستان پارلامەنتاريزمىن قالىپتاستىرۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ ەلباسىنىڭ سەنىمدى سەرىگى دارەجەسىنە كوتەرىلگەن, ءابىش اعامىز دۇنيەدەن وزعالى, مىنە, 100 كۇن دە وتە شىقتى.. ۇلى مۇحتار اۋەزوۆ قايتىس بولعاندا, قادىر اقىن «ۇلكەن ەكەن عوي قاشاندا, كىشكەنە ەلدىڭ قايعىسى» دەپ تولعاعانداي, اياۋلى پەرزەنتىن حالقىمىز كۇڭىرەنە ءجۇرىپ, ءوزى قاز-قاز قادامىنا ءسۇيى­نىپ, قولتىعىنان دەمەگەن ازات ەلىنىڭ جۇرەگى – استانا قالاسى ما­ڭىنداعى يگى جاقسىلار ماڭگىلىك بايىز تابار ۇلتتىق پانتەوندا, جەرلەۋ سالتاناتىن ايتا قالار­لىقتاي ەتىپ, جەر بەسىككە بولەدى. ۇلتقا باياعى بابالارىمىزداي ءبىر­لىككە, ەلدىككە شاقىرىپ اقسا­قال­دىق ءسوز ارنار, قاتەپتى قارا نارداي تۇلعالار قاتارى تاعىدا كەمىدى. ول سوناۋ قياندا جات­قان ماڭ­عىستاۋدىڭ وڭدى اۋلىندا دۇنيەگە كەلىپ, سارىارقانىڭ ءتو­رىندە ەلىنە ابىز اتانىپ, ارتىنا ۇلتتى ءسۇيۋ مەن, ۇلتقا قىزمەت ەتۋ­دىڭ ۇرپاققا ۇلگى بولار ونەگەسىن اماناتتاپ ومىردەن ءوتتى. نەبىر دۇلدۇلدەر, ۇزەڭگىلەس ءجۇر­گەن مەملەكەت قايراتكەرلەرى, دۋالى سوزدەرىمەن ەلىن اۋزىنا قا­راتقان ەل جاقسىلارى جەرىنە جەت­كىزە جۇباتۋ سوزدەرىن ايتتى. ايتىلىپ, جازىلىپ جاتقانداي ءابىش كەكىلباي ۇلى ەكى تۋمايتىن تۇلعا عوي. وسى رەتتە بۇل قازانىڭ ءابىش اعانىڭ تۋىپ-وسكەن التىن بەسىگى – ماڭعىستاۋلىقتارعا دا وتە اۋىر تيگەنىن ايتىپ كەتكەن ارتىق بولماس. ءوزىنىڭ كوپتەگەن شى­عارمالارىندا بەت-بەدەرىن تاماشا تەڭەۋلەرمەن سۋرەتتەپ, «كوزىڭ باردا ماڭعىستاۋدى كورىپ قال» دەپ جىرلاعان ابىشىمەن ماڭ­عىستاۋ جۇرتى ماقتاناتىن ەدى... ءابىش اعامىز 1956 جىلى ماڭ­عىستاۋدان مەكتەپ ءبىتىرىپ, سودان 9 ادامدىق موتورلى قايىقپەن كاسپيدى كوكتەي ءوتىپ گۋرەۆكە كەلىپ, وسى جەردەن پويىزعا وتى­رىپ, ءبىلىم ىزدەپ الماتىعا ءاۋ­پىرىمدەپ جەتكەنىن جازعانى بار ەدى. تالاي اسىلدارىمىزدىڭ ءىزى قالعان, المانىڭ ءدامىن وسىندا العاش تاتقان ابەكەڭ الماتىنى ەرەكشە ءسۇيىپ ءوتتى. وسى شاھاردان ۋنيۆەرسيتەت ءبىتىردى, عۇلاما م.اۋە­زوۆتىڭ ءدارىسىن تىڭدادى, دا­­رىنىن شىڭداپ, تالاي الەمگە ءاي­گىلى شى­عارمالارىن تۋدىردى, قىرىق جىل­داي ارۋ كەنتتىڭ ساف اۋاسىن ءسى­مىردى, بىلايشا ايتقاندا الماتى ابەكەڭنىڭ جاھاندىق كەڭىستىككە سامعاۋىنا تۇعىر بولعان ناعىز جيدەلىبايسىن دەسە دە بولادى. كە­زىندە ءبۇ­كىل كەڭەس وداعىنىڭ, شەتەل وقىر­ماندارىنىڭ نازارىنا ءىلىن­گەن «حانشاداريا حيكاياسى», «دالا باللادالارى», «اڭىزدىڭ اقىرى», «شىڭىراۋ» اتتى جانە ت.ب. وشپەس شىعارمالارى مەن كو­لەمدى رومان-ديلوگيالارى وسى قا­لادا دۇنيەگە كەلدى. الماتىدا اتاق پەن ابىرويعا بولەندى. وسىنىڭ ءبارىن ەسكەرە كەلىپ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىر­جان بايبەك باۋىرىمىز, ءابىش اعانىڭ قىرقىن سانالى عۇمىرىنىڭ كوپ بولىگىن وتكىزگەن اياۋلى شاھاردا وتكىزدى. ابەكەڭ الدىنداعى ىنىلىك, پەر­زەنتتىك, مۇسىلماندىق, اتا-بابا داستۇرىنە دەگەن وسىناۋ شىنايى ءىلتيپات, توسىننان ومىردەن وزعان الىبىمىزدىڭ مەرەيىن ارت­تىرعان, كەمەڭگەر تۇلعاعا دەگەن قاستەرلى قۇرمەت دەپ قابىلداندى. الاقاندارىندا ابەكەڭ جۇرەگىنىڭ جىلۋى, ماڭدايلارىندا ەرنىنىڭ ىستىق تابى قالعان, الماتىلىق زيا­لى ورتا ارداقتىسىن ەسكە ءتۇ­سىرىپ, جينالعان جۇرتشىلىق ءدان ريزا بولدى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ اق تاڭى ات­قان ەلەڭ-الاڭ شاعىنان, ءومىرىنىڭ سوڭعى كۇنىنە دەيىن ەلباسىمەن بىرگە ۇلتتى ۇيىتىپ, جۇرتىن ۇلى ىستەرگە جۇمىلدىرىپ, حالقىنا قالتقىسىز ەڭبەك ەتكەن اسىل ازاماتىمىزدى, ەل ەسىندە ماڭگىلىك ەستە قالدىرۋ شارالارى دا, ىلگەرىدە, قولعا الىناتىنىنا سەنەمىز. ەل اعالارىنىڭ ۇيعارۋىمەن, ەلىنىڭ قالاۋىمەن ءابىش كەكىلباي­ ۇلىنىڭ كەزەكتى ءجۇز كۇندىك ەسكە الۋ, قۇران باعىشتاۋ ءراسىمى تالبەسىگى تەربەلگەن ءوزىنىڭ اتامەكەنى – ماڭعىستاۋدا وتكەلى وتىر. «مىڭ جىل بىرگە تولعاتسا دا مىڭ قازاق, تۋىلمايتىن ءوتتى ءومىر­دەن ءبىر قازاق» – دەپ, ابەكەڭنىڭ اقىن ءىنىسى سابىر اداي ايتقانداي, ءابىش اعانىڭ قالدىرعان مول مۇ­راسى, ايتقان اسىل سوزدەرى, ويشىل بەينەسى حالقىنىڭ جادىندا ماڭگى ۇمىتىلمايدى. ءابىش اعاعا ەندى ءوز ۇلتىمەن ماڭگىلىك بىرگە بولۋ باقىتى بۇيىرعانى انىق. «ءول­مەيتۇعىن ارتىندا ءسوز قال­دىرعان», ونىڭ ەسىمى قازاق سوزىمەن بىرگە عاسىرلارعا كوشە بەرەدى. زەينوللا الشىمباەۆ, قوعام قايراتكەرى, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى.