شالعايداعى جاڭاقالا اۋدانىنىڭ سەكسەن جىلدىعى اتالىپ ءوتىپ جاتقان كەز ەدى. وسى داتاعا بايلانىستى اۋدان كوركەمونەرپازدارى تاماشا كونتسەرت قويدى. ورىندالعان مۋزىكالىق نومىرلەر, شىرقالعان اسەم اندەر مەن تارتىلعان كۇيلەر, مىڭ بۇرالعان بيلەر ەل ءىشى جاس تالانتتارعا كەندە ەمەس ەكەنىن ايقىن تانىتىپ تۇردى. مادەنيەت ۇيىنە جينالعان قالىڭ قاۋىم ولاردىڭ ونەرلەرىنە ءسۇيسىنىپ دۇركىن-دۇركىن قول شاپالاقتاپ وتىردى.
ءبىر كەزدە كونتسەرتتى جۇرگىزۋشى: “كومپوزيتورى لاتيف حاميدي. “بۇلبۇل”. ورىندايتىن سامال جانتىلەۋوۆا” دەپ حابارلادى. ساحناعا قىردىڭ قىزعالداعىنداي قۇلپىرعان قىز شىعىپ كەلە جاتتى. اپىرماي, ول “بۇلبۇلدى” اياعىنا دەيىن جەتكىزىپ ايتا الار ما ەكەن؟ ونى ورىنداۋعا قالاي باتىلى جەتتى. بۇل ساحناعا العاش شىعىپ ءجۇرگەن ورىمدەي جاس ءانشى تۇگىل, مەنمىن دەگەن كاسىبي دەڭگەيى تولىسقان ساقا انشىلەردىڭ ءداتى بارا بەرمەيتىن قايتالانباس ءان تۋىندىسى ەمەس پە؟
ويدان وي تۋادى. ءالى ەسىمدە. سوناۋ سەكسەنىنشى جىلداردىڭ باس كەزى. ول كەزدە كازمۋ-دىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە وقيتىنمىن. ورالدا وبلىستىق گازەتتە ءتاجىريبەدەن ءوتىپ جۇرگەن كەزىمىز. ءبىر كۇنى ونەر ساپارىمەن وبلىس ورتالىعىنا جوعارىدا اتالعان “بۇلبۇل” ءانىنىڭ اۆتورى لاتيف حاميدي مەن حالىق ءارتىسى بيبىگۇل تولەگەنوۆا كەلدى. سول كۇنگى كەزدەسۋدە قازاقتىڭ تاماشا ءانشىسى بيبىگۇل “بۇلبۇلدى” تامىلجىتا ورىندادى. جيىلعان جۇرت ورىندارىنان تىك تۇرىپ قول سوقتى.
سوندا لاتەكەڭ تولقي تۇرىپ بىلاي دەپ ەدى: مەن, ارينە, “بۇلبۇلدى” بيبىگۇلگە, ونىڭ داۋىسىنا ارناپ جازدىم دەپ ايتا المايمىن. ءبارىبىر بۇل ءان بيبىگۇلگە ارنالعانداي كورىنەدى. ويتكەنى, “بۇلبۇلدى” تۇڭعىش ورىنداعان, تۇساۋىن كەسكەن بيبىگۇل. وزىنە عانا ءتان مانەرمەن شىرقاۋ شەگىنە جەتكىزىپ ورىندايتىن دا بيبىگۇل...
ءيا, لاتيف ءحاميديدىڭ “بۇلب ۇلىن” ساحناعا شىعارۋعا ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ تاۋەكەلى جەتە بەرمەيدى. بۇل وتە سيرەك كەزدەسەتىن جوعارى داۋىسپەن شىرقالاتىن ءان. ونى ۆوكال تىلىندە كولوراتۋرالىق سوپرانو دەپ اتايتىنى بەلگىلى. مىنە, وسىنداي ورەسى بيىك ءاندى جاس ءانشى سامال جانتىلەۋوۆا قۇلاتپاي, ءوز بيىگىنەن تومەندەتپەي, ءسانىن كەتىرمەي, ءارىن بۇزباي الىپ شىقتى. ءاننىڭ شىرقاۋ شەگى – “بۇلبۇلدىڭ” سايراعانىن سالاتىن قۇس. وسى سىني ساتتە دە سامالدىڭ قۇلىن داۋىسى مەن اسەم اۋەزى كوككە ەمىن-ەركىن شارىقتاپ ورلەي بەردى.
كونتسەرتتەن سوڭ سامالمەن ءتىل قاتىسۋدىڭ دا ءساتى ءتۇستى. ءانشى بولۋ بالا كەزىنەن بەرگى ارمانى ەكەن. ءتورتىنشى سىنىپتان باستاپ رەسپۋبليكا كولەمىندە وتكىزىلىپ جۇرگەن ء“انشى بالاپان” كونكۋرسىنا قاتىسىپ بىرنەشە رەت جۇلدەگەر اتانىپتى. مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ ماحامبەت وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى ساز جانە بي بولىمىنە ءتۇسىپ ونى وتكەن جىلى ويداعىداي اياقتاپ شىعىپتى. وعان ۆوكالدان قازاقستاننىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن ءارتىسى قاناتقالي قوجاقوۆپەن, ەسىمى اقجايىق وڭىرىنە بەلگىلى ونەر يەسى اقمارال احمەتوۆا ءدارىس بەرىپتى.
سامالدىڭ سالعان ءانىن تىڭداعاننان كەيىن وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنا قاراستى جاستار شىعارماشىلىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, حالىق ءارتىسى, پروفەسسور بەكەن جىلىسباەۆ شاكىرتى, ۆوكالشى-مامان سىرىم امانعاليەۆكە ءبىر ءوتىنىش ايتۋعا تۋرا كەلگەنى: جاڭاقالا اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە ادىسكەر بولىپ ىستەيتىن ءانشى قىز بار ەكەن. ءبىز مۋزىكادان ءبىردەمە تۇسىنسەك ونىڭ ۇلكەن بولاشاعى بار سەكىلدى. داۋىسىن تىڭداپ كورىڭىسشى, دەدىك. سىرەكەڭ سوزگە كەلگەن جوق. وبلىس ورتالىعىنا شاقىرتىڭىز دەدى ول. مۇنداعى مۋزىكا ماماندارىنا سامال ءۇش-ءتورت ءان ورىنداپ بەردى.
– ماتەريال بار, – دەدى ول س.جانتىلەۋوۆانىڭ ءانىن تىڭداعاننان كەيىن.
– ماتەريال دەگەن نە؟
– تابيعي, شىنايى, قۇلاققا جاعىمدى داۋىسىمەن اسەم اۋەزى بار دارىنعا قاراتا ايتىلاتىن ۆوكال تىلىندەگى باعا بۇل, دەپ ءتۇسىندىردى. – بۇل, ەڭ باستىسى. قالعانى سامالدىڭ ءوز قولىندا. دۇرىس باعىتتاي بىلسە تۇبىندە ودان جاقسى ءانشى شىعادى دەپ ويلايمىن. مەنىڭ ويىمشا, ازىرگە ونىڭ رەپەرتۋارى جۇتاڭداۋ سەكىلدى. سونى بايىتۋ مەن كوبەيتۋ جاعىنا ءمان بەرگەنى ءجون. رەپەرتۋاردى ءتۇرلەندىرۋدىڭ ءجونى وسى ەكەن دەپ كەز كەلگەن ءاندى تالعامسىز تۇردە ايتا بەرۋگە بولمايدى. ءوزىنىڭ داۋىسىمەن حاراكتەرىنە, تابيعاتىنا ساي كەلەتىن اندەردى تاڭداي بىلسە, سامالدىڭ ۇلكەن ساحناعا شىعۋىنا تولىق مۇمكىندىگى بار.
شالعاي اۋداندا تۇراتىن جاس ءانشى سامال امانعاليقىزى ءجونىندەگى تولعانىسىمىزدى كاسىبي مۋزىكا مامانىنىڭ وسى ءبىر باعاسىمەن تۇيىندەگەندى ءجون كورەمىز.
تەمىر قۇسايىن,
باتىس قازاقستان وبلىسى,
جاڭاقالا اۋدانى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن رافحات حالەلوۆ.
ءبىر كەزدە كونتسەرتتى جۇرگىزۋشى: “كومپوزيتورى لاتيف حاميدي. “بۇلبۇل”. ورىندايتىن سامال جانتىلەۋوۆا” دەپ حابارلادى. ساحناعا قىردىڭ قىزعالداعىنداي قۇلپىرعان قىز شىعىپ كەلە جاتتى. اپىرماي, ول “بۇلبۇلدى” اياعىنا دەيىن جەتكىزىپ ايتا الار ما ەكەن؟ ونى ورىنداۋعا قالاي باتىلى جەتتى. بۇل ساحناعا العاش شىعىپ ءجۇرگەن ورىمدەي جاس ءانشى تۇگىل, مەنمىن دەگەن كاسىبي دەڭگەيى تولىسقان ساقا انشىلەردىڭ ءداتى بارا بەرمەيتىن قايتالانباس ءان تۋىندىسى ەمەس پە؟
ويدان وي تۋادى. ءالى ەسىمدە. سوناۋ سەكسەنىنشى جىلداردىڭ باس كەزى. ول كەزدە كازمۋ-دىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە وقيتىنمىن. ورالدا وبلىستىق گازەتتە ءتاجىريبەدەن ءوتىپ جۇرگەن كەزىمىز. ءبىر كۇنى ونەر ساپارىمەن وبلىس ورتالىعىنا جوعارىدا اتالعان “بۇلبۇل” ءانىنىڭ اۆتورى لاتيف حاميدي مەن حالىق ءارتىسى بيبىگۇل تولەگەنوۆا كەلدى. سول كۇنگى كەزدەسۋدە قازاقتىڭ تاماشا ءانشىسى بيبىگۇل “بۇلبۇلدى” تامىلجىتا ورىندادى. جيىلعان جۇرت ورىندارىنان تىك تۇرىپ قول سوقتى.
سوندا لاتەكەڭ تولقي تۇرىپ بىلاي دەپ ەدى: مەن, ارينە, “بۇلبۇلدى” بيبىگۇلگە, ونىڭ داۋىسىنا ارناپ جازدىم دەپ ايتا المايمىن. ءبارىبىر بۇل ءان بيبىگۇلگە ارنالعانداي كورىنەدى. ويتكەنى, “بۇلبۇلدى” تۇڭعىش ورىنداعان, تۇساۋىن كەسكەن بيبىگۇل. وزىنە عانا ءتان مانەرمەن شىرقاۋ شەگىنە جەتكىزىپ ورىندايتىن دا بيبىگۇل...
ءيا, لاتيف ءحاميديدىڭ “بۇلب ۇلىن” ساحناعا شىعارۋعا ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ تاۋەكەلى جەتە بەرمەيدى. بۇل وتە سيرەك كەزدەسەتىن جوعارى داۋىسپەن شىرقالاتىن ءان. ونى ۆوكال تىلىندە كولوراتۋرالىق سوپرانو دەپ اتايتىنى بەلگىلى. مىنە, وسىنداي ورەسى بيىك ءاندى جاس ءانشى سامال جانتىلەۋوۆا قۇلاتپاي, ءوز بيىگىنەن تومەندەتپەي, ءسانىن كەتىرمەي, ءارىن بۇزباي الىپ شىقتى. ءاننىڭ شىرقاۋ شەگى – “بۇلبۇلدىڭ” سايراعانىن سالاتىن قۇس. وسى سىني ساتتە دە سامالدىڭ قۇلىن داۋىسى مەن اسەم اۋەزى كوككە ەمىن-ەركىن شارىقتاپ ورلەي بەردى.
كونتسەرتتەن سوڭ سامالمەن ءتىل قاتىسۋدىڭ دا ءساتى ءتۇستى. ءانشى بولۋ بالا كەزىنەن بەرگى ارمانى ەكەن. ءتورتىنشى سىنىپتان باستاپ رەسپۋبليكا كولەمىندە وتكىزىلىپ جۇرگەن ء“انشى بالاپان” كونكۋرسىنا قاتىسىپ بىرنەشە رەت جۇلدەگەر اتانىپتى. مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ ماحامبەت وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى ساز جانە بي بولىمىنە ءتۇسىپ ونى وتكەن جىلى ويداعىداي اياقتاپ شىعىپتى. وعان ۆوكالدان قازاقستاننىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن ءارتىسى قاناتقالي قوجاقوۆپەن, ەسىمى اقجايىق وڭىرىنە بەلگىلى ونەر يەسى اقمارال احمەتوۆا ءدارىس بەرىپتى.
سامالدىڭ سالعان ءانىن تىڭداعاننان كەيىن وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنا قاراستى جاستار شىعارماشىلىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, حالىق ءارتىسى, پروفەسسور بەكەن جىلىسباەۆ شاكىرتى, ۆوكالشى-مامان سىرىم امانعاليەۆكە ءبىر ءوتىنىش ايتۋعا تۋرا كەلگەنى: جاڭاقالا اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە ادىسكەر بولىپ ىستەيتىن ءانشى قىز بار ەكەن. ءبىز مۋزىكادان ءبىردەمە تۇسىنسەك ونىڭ ۇلكەن بولاشاعى بار سەكىلدى. داۋىسىن تىڭداپ كورىڭىسشى, دەدىك. سىرەكەڭ سوزگە كەلگەن جوق. وبلىس ورتالىعىنا شاقىرتىڭىز دەدى ول. مۇنداعى مۋزىكا ماماندارىنا سامال ءۇش-ءتورت ءان ورىنداپ بەردى.
– ماتەريال بار, – دەدى ول س.جانتىلەۋوۆانىڭ ءانىن تىڭداعاننان كەيىن.
– ماتەريال دەگەن نە؟
– تابيعي, شىنايى, قۇلاققا جاعىمدى داۋىسىمەن اسەم اۋەزى بار دارىنعا قاراتا ايتىلاتىن ۆوكال تىلىندەگى باعا بۇل, دەپ ءتۇسىندىردى. – بۇل, ەڭ باستىسى. قالعانى سامالدىڭ ءوز قولىندا. دۇرىس باعىتتاي بىلسە تۇبىندە ودان جاقسى ءانشى شىعادى دەپ ويلايمىن. مەنىڭ ويىمشا, ازىرگە ونىڭ رەپەرتۋارى جۇتاڭداۋ سەكىلدى. سونى بايىتۋ مەن كوبەيتۋ جاعىنا ءمان بەرگەنى ءجون. رەپەرتۋاردى ءتۇرلەندىرۋدىڭ ءجونى وسى ەكەن دەپ كەز كەلگەن ءاندى تالعامسىز تۇردە ايتا بەرۋگە بولمايدى. ءوزىنىڭ داۋىسىمەن حاراكتەرىنە, تابيعاتىنا ساي كەلەتىن اندەردى تاڭداي بىلسە, سامالدىڭ ۇلكەن ساحناعا شىعۋىنا تولىق مۇمكىندىگى بار.
شالعاي اۋداندا تۇراتىن جاس ءانشى سامال امانعاليقىزى ءجونىندەگى تولعانىسىمىزدى كاسىبي مۋزىكا مامانىنىڭ وسى ءبىر باعاسىمەن تۇيىندەگەندى ءجون كورەمىز.
تەمىر قۇسايىن,
باتىس قازاقستان وبلىسى,
جاڭاقالا اۋدانى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن رافحات حالەلوۆ.
