نەگىزگى ەرەجەلەرى ماقۇلداندى

كەشە پرەمەر-مينيستر ك.ءماسىموۆتىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەس­تىڭ وتىرىسى ءوتتى. شاراعا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ج.ءتۇي­مەباەۆ, مادەنيەت ءمينيسترى م.قۇل-مۇحاممەد, كەڭەس مۇشەلەرى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. وتىرىستا مادەنيەت مينيسترلىگى ازىرلەگەن تىلدەردى قولدانۋ مەن دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىل­دارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جوباسى تالقىلاندى. بۇل ءىس-شارا وتكەن كەڭەس وتى­رىسىنىڭ جالعاسى بولدى. سەبەبى, كەڭەستىڭ الدىڭعى وتىرىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم سالاسىن جەتىلدىرۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەم­لەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جوباسى تالقىلانعان بولاتىن. جوعارىدا اتالعان ەكى سترا­تەگيالىق قۇجات جاستارعا تىكەلەي قاتىستى جانە ولاردىڭ بولاشاق­تارىن ايقىندايدى. سونىمەن قاتار, مەملەكەت پەن قوعام ءۇشىن مەملەكەتتىڭ باعدارلامالىق قۇجات­تارىن جاساۋ مەن جۇزەگە اسىرۋدا جاستاردىڭ قاتىسۋى مەن ۇلەسى ماڭىزدى. كەڭەستىڭ وتىرىسىندا قارال­عان تىلدەردى قولدانۋ مەن دامى­تۋ­دىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنال­عان مەملەكەتتىك باعدارلاما­سى­نىڭ جوباسى الەمدىك تاجىريبەدەگى ءتىل ساياساتى سالاسىنىڭ تالداۋىنا نەگىز­دەلگەن جانە ءتىل پروبلەما­لارىمەن اينالىساتىن ساراپشى قوعامداستىقتىڭ پىكىرلەرى مەن ۇسىنىستارى نەگىزىندە ازىرلەنگەن. تىلدەردى قولدانۋ مەن دامىتۋ­دىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنال­عان مەملەكەتتىك باعدارلا­ماسى­نىڭ جوباسىندا كورسەتىلگەن­دەي, قۇجات­تىڭ نەگىزگى ماقساتى قازاق­ستاندا تۇراتىن بارلىق ەتنوستار تىلدەرى­نىڭ ساقتالۋى جاعدايىندا ۇلت بىرلىگىن نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى رەتىندە مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ كەڭ اۋقىمدى قىزمەتىن قامتاماسىز ەتەتىن ۇيلەسىمدى تىلدىك ساياسات بولىپ تابىلادى. مادەنيەت ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتىڭ پايىم­داۋىن­شا, اتالعان باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ­دىڭ ناتيجەسىندە مەملە­كەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەن قازاقستان­دىقتاردىڭ ۇلەسىن 95 %-عا دەيىن, ورىس ءتىلىن جانە اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرگەن قازاقستاندىق­تاردىڭ ۇلەسىن سايكەسىنشە 90%-عا جانە 20%-عا دەيىن ۇل­عاي­تۋعا مۇمكىندىك بار. تىلدەردى قولدانۋ مەن دامى­تۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنال­عان مەملەكەتتىك باعدارلا­ما­سىنىڭ جوباسىندا كورسەتىل­گەن­دەي, باعدار­لامانى ىسكە اسىرۋ 3 كەزەڭدە ىسكە اسىرىلاتىن بولادى. ءبىرىنشى كە­زەڭ­دە (2011-2013 جىلدار) تىلدەردى ودان ءارى قولدانۋ مەن دامىتۋدىڭ نورما­تيۆتىك-قۇقىقتىق جانە ءادىسنا­مالىق بازاسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان ءىس-شارالار كەشەنىن وتكىزۋ, ال ەكىنشى كەزەڭ شەڭ­بەرىندە (2014-2016 جىلدار) مەم­لەكەتتىك ءتىلدى وقىپ-ۇيرەنۋ جانە قولدانۋ سالاسىندا, سونداي-اق تىلدىك ءار­الۋان­دىقتى ساقتاۋدا جاڭا تەحنو­لوگيالار مەن ءتاسىل­دەردى ەنگىزۋ بويىنشا پراكتيكا­لىق ءىس-شارالار كەشەنىن ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. باعدارلا­ما­نىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىندە (2017-2020 جىلدار) باسقا تىلدەردىڭ قولدانىلۋىن ودان ءارى ساقتاي وتىرىپ, قوعام ءومىرىنىڭ بارلىق سالاسىنداعى مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن سۇرانىس دارەجەسىنە, ونىڭ تيىسىنشە قولدانىلۋ ساپاسىنا جانە مەڭگەرىلۋ دەڭگەيىنە جۇيەلى مونيتورينگ جۇرگىزۋ كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار, ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ دامۋى تۋرالى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى جانسەيىت ءتۇي­مەباەۆ بايانداما جاسادى. “مەم­لەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋدىڭ ينفرا­قۇرىلىمى ايتارلىقتاي كەڭەي­تىل­گەن (قازاق ءتىلدى بالالار باق­شا­­لارىنىڭ سانى 940-قا جەتتى, ول 2001 جىلمەن سالىستىرعاندا 68% جوعارى, 3811 مەكتەپتە مەملەكەت­تىك تىلدە وقىپ جاتقان وقۋ­شىلاردىڭ سانى جارتى ميل­ليوننان اسادى). سونداي اق, مي­نيستردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, مەم­لەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ماسەلەلەرى قازاقستان رەسپۋبلي­كا­­سى­نىڭ ءبىلىم سالاسىن جەتىل­دىرۋ­دىڭ 2011-2020 جىلدارعا ار­نال­عان مەم­لەكەتتىك باعدارلاما­سىنىڭ جوبا-سىندا كورىنىس تاپقان. ونىڭ ايتۋىنشا, بارلىق قازاق­ستان­دىق ازاماتتارعا قازاق ءتىلىن تولىق مەڭگەرتۋ ءۇشىن مەم­لەكەتتىك ءتىلدى وقىتاتىن ۇزدىكسىز جۇيە قۇرى­لاتىن بولادى: “ول ءتىل­دەردى مەڭگەرۋدىڭ الەمدىك ستان­دارت­تارى نەگىزىندە “بالالار باق­شاسى – مەكتەپ, كاسىپتىك ليتسەي, كوللەدج – جوعارى وقۋ ورنى” بولادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەس وتىرى­سىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كەڭەس مۇشەلەرى تىلدەردى قولدانۋ مەن دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىل­دار­­عا ارنالعان مەملەكەتتىك باع­دار­لا­ماسى جوباسىنىڭ نەگىزگى ەرە­جە­لەرىن ماقۇلداپ, باعدار­لا­ما­نىڭ ىسكە اسۋىنا ساتتىلىك تىلەدى. ءابدىراحمان قىدىربەك.