ءانى وزىنە ارنالعانىن دوسىم بىلمەي ءوتتى...
– بۇل əن 1991 جىلى جازىلعان. Əۋەلى اۋەنى دايىن بولدى. انگە ءسوز ءماتىنىن ىزدەدىم. ۇيدەن قاراپ ەدىم, رەتى كەلمەدى. كىتاپ دۇكەنىنە تارتتىم. بىرنەشە ولەڭ كىتاپتارىن اقتارىپ, كەنەت ءمادينا كوبەەۆانىڭ جىر جيناعىنا كوزىم ءتۇستى. دايىن ماتىنگە تاپ كەلدىم. بۋىنى, ماعىناسى انگە سايكەس, كوكەيىمە قونا كەتتى. ال ەندى ءاندى ايتقىزاتىن ورىنداۋشى ىزدەيىن.تانىس ءانشى كوڭىلدەن شىقپاي, تانىمال انشىگە قولىمىز جەتپەي جۇرگەن كەز ەدى, – دەيدى كومپوزيتور البەرت الماعامبەتوۆ.
«دوسىما» ءانىم العاش دۇنيەگە كەلگەن كىشكەنتاي تۋىندىم ەدى. سول ءاندى ايتقان شəكىرتىم ءمۇسىلىم Əمزە – بۇگىندە الماتىداعى فيلارمونيانىڭ سيمفونيالىق وركەسترىندە ءارى ايگىلى «وتىرار سازى» وركەسترىندە ديريجەر. جالپى, سول كەزەڭدەگى بارلىق ءانىمدى بىرگە ايتاتىنبىز. مەن پيانينو مەن گيتارادا, ول دومبىرامەن سۇيەمەلدەپ دەگەندەي.
كەيىننەن «وتەدى ءومىر دوڭگەلەپ. ءجونى بولەك, جول بولەك. مەيىرىمگە جانىم شولدەيدى, دوس جوق كوڭىل ءبىر بولەك» دەپ كەلەتىن بۇل ءəندى باقتيار تايلاقباەۆ ۇناتىپ رەپەرتۋارىنا قوسىپ الدى. 1993 جىلى الماتىعا كەلىپ وپەرا تەاترىنداعى دىبىس ستۋدياسىندا ەرمەك دەگەن دىبىس رەجيسسەرى باقتياردىڭ ورىنداۋىندا ءəندى تاسپاعا باستى. ءالى ەسىمدە, تەڭگەنىڭ جاڭا شىققان كەزى, قار قالىڭ تۇسكەن قاراشا ايى بولاتىن. ءوز الىمشە ارانجيروۆكاسىن جاسادىم. جازىپ العان سوڭ, الماتىداعى جەلتوقسان كوشەسىندەگى قازاق راديوسىنا تارتتىق. ونداعىلار تىڭداپ, ۇناتىپ, ءان قورىنا قوسىپ ەدى. كەيىنىرەك تەلەۆيدەنيەنىڭ كونتسەرتتىك باعدارلاماسىندا ورىندالىپ, ۇلكەن ەفيرگە شىقتى.
1994 جىلى «قازاقستان» تەلەارناسىندا ۇزدىك əندەر نوميناتسياسىمەن كونتسەرت تىزىمىنە ىلىكتى. جيىرما جىلداي باقتياردىڭ رەپەرتۋارىندا ءجۇر, ەل اراسىندا تانىمال بولعان əندەرىمنىڭ ءبىرى. كەيىننەن حالىق ۇناتقان, تانىمال انشىلەر قولقالاپ العان بىرنەشە اندەر دۇنيەگە كەلسە دە, ءبارىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان «دوسىما» – جانىما جاقىن ءان. ءسوزىن جازعان اقىن – ءمادينا كوبەەۆا تاراز قالاسىنداعى وبلىستىق تەلەارنادا قىزمەت اتقارادى ەكەن. ول كىسىنى جاقىندا عانا تاپتىم, دەيدى البەرت الماعانبەتوۆ.
وسىلايشا, كومپوزيتوردىڭ ايتۋىمەن تارازدىڭ تالانتتى تۇرعىنى ءمادينا كوبەەۆا اپامىزدى ءبىز دە تاپتىق. ءوزىن ىزدەگەن, ولەڭىن ىزدەگەن «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» بارىنا بالاداي قۋاندى.
– ستۋدەنت كۇنىمدە ساۋلە اتتى دوسىم بار بولاتىن. جاس كۇنىڭدە دوس-جاران كوپ بولادى, بىراق ول وزگەلەردەن ەرەكشە ەدى. مەن دەسە جانىن بەرەتىن جاقسى دوستىڭ ءبىرى بولدى. ول دا قازمۋ-ءدىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە وقىدى. وكىنىشكە قاراي, ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەن سوڭ, جولىمىز ەكى ايىرىلدى. مەن تۇرمىس قۇرىپ, كەتىپ قالدىم. وسىدان كەيىن ەكى رەت كەزدەستىك تە, ومىردە قايتا جولىعا المادىق. مەن بارعاندا ول جوق, ول ىزدەپ كەلسە مەن جوق بولىپ, ايتەۋىر, كەزدەسۋدىڭ ءساتى تۇسپەدى. وسىلاي جۇرگەندە ون جىل زىر ەتىپ وتە شىقتى. سودان ءبىر كۇنى ساۋلەنى ساعىنىپ, سۋرەتىن تاۋىپ الىپ قاراپ وتىرسام, بىرگە تۇسكەن ەكى سۋرەتىمىز عانا بار ەكەن. سودان جانىم جىلاعانداي بولىپ, ۇيىنە ءبىر ىزدەپ بارعانىم, اناسىنىڭ عانا بولعانى ەسىمە ءتۇسىپ, ساعىنىشتان جابىققانداي بولدىم. ءبارىن ەسىمە الىپ وتىرىپ, «دوسىما» ءانى تۋدى. مەنىڭ اقىندىعىم بىلاي, كەلىپ قالعان ءاندى سول ساتتە جازباسام, ۇستاي الماي قالامىن.
بۇل ولەڭ 1988 جىلى گازەتتە جاريالاندى. وسى ولەڭىممەن ساۋلەگە دەگەن ساعىنىشىمدى باسقانداي بولىپ ءجۇردىم. ءبىر كۇنى قاراپ وتىرسام, وسى ءاندى تەلەديداردان باقتيار تايلاقباەۆ ايتىپ تۇر. ەستىپ, ابدەن جىلاپ الدىم. سول كەزدەگى كوڭىل-كۇيىمدى كومپوزيتوردىڭ ءدوپ باسقانىنا ريزا بولدىم. جانە ءان باقتياردىڭ ورىنداۋىندا ءساتتى شىقتى. ونىڭ ۇستىنە ول كەزدە دوستىق تۋرالى اندەر وتە از بولاتىن. ءسوزى مەن ءانى ۇيلەسكەنىنە قۋاندىم.
مۇنان كەيىن دە بىرنەشە جىل ءوتتى. مەن دوسىمنىڭ سالەمىن الدىم. سودان ساۋلەنى ىزدەپ بارسام, وكىنىشكە قاراي, ساۋلە قايتىس بولىپ كەتىپتى.
ساۋلە مەنىڭ «دوسىما» ءانىن وزىنە ارنالعانىن بىلمەي ومىردەن وتكەنىنە وكىنەمىن. ءبىر ىزدەپ بارعانىمدا, بۇرىنعى مەكەنجايىنان تابا الماي, ءوز مەكەنجايىمدى جازىپ, حات قالدىرىپ كەتكەن بولاتىنمىن. كەيىن ول ۇيدە تۇراتىن كىسىلەر ساۋلەنىڭ وندا تۇرمايتىنىن ايتىپ, حاتىمدى وزىمە كەرى سالىپ جىبەرىپتى. ءاننىڭ قالاي تۋعانى ءوز ىشىمدە قالدى, – دەپ جۋرناليستيكانىڭ بارلىق ساتىلارىن وتكەن ارىپتەسىمىز ءمادينا كوبەەۆا سىر شەرتەدى.
ءمادينا كوبەەۆا ءسوزىن جازعان, ياعني ءانشى ايجان نۇرماعامبەتوۆانىڭ ورىنداۋىنداعى «تۋعان جەر», ءبىر كەزدەگى قىدىرالى بولمانوۆ ايتقان «بالاپانىما», كوپ جىلدار بويى تاتيانا مارتىنەنكونىڭ اۋزىنان تۇسپەگەن «جۇرەك سىرى» سىندى اندەردى تىڭدارمان بىلەدى.
ال قازاقستاننىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن ءارتىسى, بەلگىلى ءانشى باقتيار تايلاقباەۆ قازىر «قازاق اۋەندەرى» اق «گۇلدەر» ءانسامبلى فيليالىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ءارى ديرەكتورى رەتىندە ونەردەگى قىزمەتىن جالعاستىرۋدا.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
سايتتاعى بەينەتىركەمەدەن «دوسىما» ءانىن باقتيار تايلاقباەۆتىڭ ورىنداۋىندا تىڭداي الاسىزدار.
https://youtu.be/2M2gPe2ohBI
