اسسامبلەياعا ارتىلار ءۇمىت مول

قازاقستان حال­قى اسسام­بلەياسى جىلى بولىپ جاريالانعان 2015 جىل «ماڭگىلىك ەلدىڭ» وتكەنىن تارازىلاۋمەن بىرگە بولاشاعىن باعدارلايتىن, جاڭا قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى قالىپتاستىرۋعا باستايتىن  شەشۋشى قادامدار جىلى بولعالى وتىر. جاڭا قازاق­ستاندىق پاتريوتيزم تۋرالى ايت­قاندا ءبىز  –  2014 جىلعى جولداۋدا جاريالانعان  «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسىنان تۋىندايتىن مىندەتتەردى الدىمەن ايتامىز.  ال ۇلتتىق يدەيا – جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزم دەسەك, سول ۇلتتىق يدەيانىڭ تۇعىرى – ۇلتتىق ءتىل ەكەندىگى انىق. وسى كەزگە دەيىنگى ءبىز قولدانعان مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىن ىسكە اسىرۋ مەحانيزمى  ۋاقىت تالابىنا تولىق ساي بولماي وتىرعانى راس. قازاق ءتىلىنىڭ قازاقستاندىق قوعامدا سۇرانىسى مەن قاجەتتىلىگى ءالى دە بولسا تالاپقا ساي دەي الماساق كەرەك. عىلىمي نەگىزدەلگەن, تۇراقتى دا جۇيەلى ىستەن الدىن الا ۇيىمداستىرۋ مەن ەسەپ بەرۋ سيپا­تىنداعى ناۋقاندىق شارالار باسىم بولىپ وتىر. بۇل شارالارعا تۇراقتى ناتيجەگە باعىتتالعان  جۇمىس دەگەننەن گورى بەلگى قويۋ ءۇشىن عانا وتكىزىلەتىن شارالار دەگەن سيپاتتاماعا جاقىن كەلەتىن سەكىلدى. ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىك ءتىل – بارلىق وركەنيەتتى ەلدەردەگى سياقتى كونستيتۋتسيالىق مارتە­بەسىنە ساي قولدانىلۋىنا قول جەتكىزۋ,  قۋاتتى ۇلتتىق يدەو­لوگيانىڭ نەگىزى بولاتىن مەم­لەكەتتىك ءتىل يدەولوگياسىن قالىپ­تاستىرۋ, ياعني بۇل مەملەكەت پەن قوعام­نىڭ ءتىل ساياساتىنا قاتىستى   باستى ماقساتى ەكەنىن ايتقانىمىز ءجون.  ءاربىر قازاقستان ازاماتى  بۇل ءىستى: «ءوزىمنىڭ ءىسىم, مەملەكەتتىك ءتىل – مەنىڭ ءتىلىم!»  دەپ قابىلداعاندا عانا  وتانىمىزداعى ءتىل ماسەلەسىندە تۇبەگەيلى وزگەرىستەر بولاتىنى ايان. سونىمەن بىرگە, 20 جىلدىق تاريحىندا ەل, ۇلت تۇتاستىعىنىڭ سيمۆولىنا اينالعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جاڭا كەزەڭدە جاڭا قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى قالىپتاستىرۋ ىسىمەن قاتار, ءتىل تىرەگىنە اينالسا دەگەن تىلەك بار. سوندىقتان دا  اسسامبلەيا جىلىندا اسسامبلەيا مۇشەلەرى «مەملەكەتتىك ءتىل – مەنىڭ ءتىلىم» اكتسياسىن,   ەلىمىزدە مەملەكەتتىك ءتىلدى جاپپاي مەڭگەرۋ, قولدانۋ ءۇردىسىن  ناقتى ىسپەن قولعا الىپ,  وزگە وتانداستارىمىزعا ۇلگى بولسا دەگەن ءوتىنىشىمدى دە ايتا كەتۋدى پارىز سانايمىن. ويتكەنى, ءبىز ءۇشىن جاڭا قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ باستى بەلگىلەرىنىڭ ءبىرى – قازاق ءتىلىنىڭ ءسوز جۇزىندە ەمەس, ءىس جۇزىندە مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىنە كوتەرىلۋى,  ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ قازاق ءتىلىن ءبىلۋ بورىش قانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ۇلتقا دەگەن قۇرمەت ۇعىمىنىڭ قالىپتاسۋى. ەلىمىزدە «مەملەكەتتىك ءتىل تۋرالى» زاڭ قابىلداۋ, تەرمينولوگيا مەن ونوماستيكا ماسەلەلەرىن رەتتەۋ  جانە اۋدارىلمايتىن قازاق اتاۋلارىنىڭ (جالقى ەسىمدەردىڭ) ورىس, اعىلشىن, ت.ب. تىلدەردە جازىلۋىنىڭ ورتاق نۇسقاۋلىعىن جاساۋ سياقتى ۇلت بولاشاعى, ءتىل ەرتەڭى ءۇشىن قاجەت ماڭىزدى ىستەرگە قاتىستى ناقتى شارالار دا وسى اسسامبلەيا جىلىنان باستاۋ العانى دۇرىس بولار ەدى. بىرلىگى جاراسقان ەلدىڭ المايتىن اسۋى جوق.  ەندەشە, دوستىق پەن ىنتىماقتى تۋ ەتكەن ەلىمىز العا باسسىن,   اسسامبلەيا جىلى ەل دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىندەگى وڭ وزگەرىستەر مەن يگى ىستەرگە باس­تاما جىلى بولىپ, قازاق ءتىلى ۇلتتىق يدەيانىڭ نەگىزىنە اينالسىن دەمەكپىن. بولات جەكسەنعاليەۆ, حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگى بقو فيليالىنىڭ توراعاسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى.