بۇل – ۇساق-تۇيەك ەمەس

كوكشەتاۋ ەجەلدەن ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك ايماعىنداعى ەستى, باستى سانالعان ەڭسەلى شاھارلارىمىزدىڭ ءبىرى ەدى. ۇلتتىق شارالار دا, ۇلتجاندى داستۇرلەر دە وسى قالادان باستاۋ الىپ جاتاتىن. الايدا, تاۋەلسىزدىك جىلدارى وسى قالانىڭ بۇرىنعى ەلجاندى بەلسەندىلىگى تومەندەپ, پاتريوتتىق سەزىمى سامارقاۋلانىپ قالعان سەكىلدى. پەتروپاۆلدان كەلە جاتساڭىز شاھار­دىڭ تەرىستىك قاقپاسىنان كىرەسىز. وسى جەردە الدىڭىزدان ۇلكەن كوپىر كەزدەسەدى. سول كو­پىرگە شىقساڭىز, ومبى جولىنا تۇسەتىنىڭىزدى ەكى بىردەي تاقتاعا, ەكى تىلدە, ەكى بولەك جەرگە جازىپ قويىپتى. ال وسى كوپىر ارقىلى استاناعا دا شىعىپ كەتۋگە بولاتىنى ەش جەردە كورسەتىلمەگەن. ەكى بىردەي تاقتا تەك ومبىنى عانا كورسەتىپ تۇرعان سوڭ, اس­تاناعا شىعاراتىن جول باسقا ەكەن دەپ ويلاعانبىز, سويتسەك, كوكشەتاۋدىڭ شەنەۋنىكتەرى ەلىمىزدىڭ باس قا­لاسىنا وسى كو­پىر شىعاراتىنىن كورسەتۋدى «ۇمىتىپ» كەتىپتى. سوعان قارا­عان­دا, بۇلارعا استانادان گورى ومبى ماڭىزدىراق سەكىلدى كورىنىپ قالدى... وسىدان كەيىن كوكشەلىك شەنەۋنىكتەردىڭ ەلجاندىلىعى كەمشىن بە دەپ ويلاۋعا قاقىمىز بار ما؟ بىزدىڭشە, بار. ودان ءارى... كوكشەتاۋدىڭ ورتاسىمەن ءجۇرىپ كەلە جاتىپ, شاھار­دىڭ ىشىنەن استاناعا شىعاراتىن جول مىنا جاقتا دەپ كورسەتكەن بىردە-ءبىر باعدار ءتىلدى تابا ال­مادىق. بۇعان دا تاڭعالماسقا لاجىڭ جوق. كوكشەتاۋ اۋىل-ايماق ەمەس, اجەپتاۋىر قالا, ءتىپتى, وبلىس ورتالىعى ەمەس پە؟ ەندەشە, ادامدارعا بارىنشا ىڭعايلى بولۋ جاعى ەسكەرىلۋى كەرەك ەدى عوي. پەتروپاۆل جاقتان كەلەتىن جولعا كوكشەتاۋدىڭ اۋماعىنان 10-15 شاقى­رىمداي الىستاعى اق تاقتانىڭ فونىنا «كوكشەتاۋ» دەپ جازىپ قويىلعان. مۇنىسى – قالاعا ءالى ءبىرشاما قاشىق بولسا دا ساعاتىنا 60 شاقىرىممەن تەپەڭدە دەگەندى بىلدىرەدى. ال ءويت­پەسەڭ, اڭدىپ تۇرعان «جول-پولدار» جوق جەردەن شىعا كەلىپ, جولىڭدى كەسەدى... ال جوعارىداعى سۇراقتاردى قويساڭىز, «ءبىز ءبىل­مەيمىز, ونى اكىمدىككە ايتىڭىز», دەپ ات-توندارىن الا قاشادى. وسىلار ۇساق دۇنيە سياقتى, الايدا, وسىنداي ۇساق-تۇيەكتەن ەلگە دەگەن, جەرگە دەگەن سۇيىسپەن­شىلىك وياناتىنىن نەمەسە, كە­رىسىنشە, جەككورۋشىلىك تۋاتىنىن كوك­شەتاۋلىق شەنەۋنىكتەر ەسكەرسە ەكەن دەيمىز. سونىمەن بىرگە, جول پوليتسياسى قىزمەتكەرلەرىنە ايىپپۇل سالۋدان بولەك, سىپايى, ادەپتى, ەلجاندى بولۋ جاعىن دا ەسكەرتىپ وتىرۋ ارتىق بولماس ەدى. ايتپەسە, استانالىق ءنومىردى كورسە بولدى, جۇگىرە شىعىپ توقتاتۋ دەگەن نە ادەت؟ وكىنىشتىسى ونداي ادەت قىزىلجارلىق پوليتسيا قىز­مەتكەرلەرىندە دە بار ەكەن. «بۇلارىڭ نە, وسىنداي قىزمەتتە ىستەپ, ابىرويلى بولىپ جۇرگەندەرىڭ ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنىڭ سيمۆولى – استانانىڭ ارقاسىندا ەمەس پە دەسەڭ, «ۆاشي ناشيح توجە وستانوۆليۆايۋت», دەپ قولدارىن سىلتەيدى. بۇعان نە دەيسىڭ؟ پات­ريوتتىق سەزىم ەمەس, «ۆاشي, ناشي» دەگەن ءبولىنىس باستارىنا ءسىڭىرىلىپ قالعان سەكىلدى. دەمەك, ىشكى ىستەر قىزمەتىندە ءدال باياعىداي ساياسي ساباقتار بولماسا دا ءتارتىپ, ادەپ ساباقتارى, پاتريوتتىق شارالار ءجيى ءوتىپ تۇرۋى كەرەك ەكەنى انىق بايقالادى. جاقسىباي سامرات, «ەگەمەن قازاقستان». اقمولا وبلىسى.