تاۋاردىڭ ءبىر بولىگى ىشكى نارىققا جونەلتىلسە, قالعانى ەكسپورتقا شىعارىلادى. ەلىمىزدە قۇرىلىس يندۋسترياسىنىڭ جاندانۋىنا بايلانىستى تسەمەنت ءوندىرىسى دە قارقىن الا ءتۇستى. اسىرەسە كۇردەلى قۇرىلىس جوبالارىنىڭ كوبەيۋىمەن تسەمەنت ساپاسى دا ارتتى. بۇگىندە «شىمكەنتتسەمەنت» ءونىمى ەلىمىز بەن شەتەلدىڭ بارلىق ساپا تالابىنا سايكەس كەلەدى.
كاسىپورىن اۋقىمدى جاڭعىرتۋدان وتكەن. ناتيجەسىندە, تسەمەنت ءوندىرۋدىڭ ىلعالدى تاسىلىنەن قۇرعاق تاسىلىنە كوشتى. بۇل, بىرىنشىدەن, ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرسا, ەكىنشىدەن, ەكولوگيالىق جۇكتەمەنى ازايتۋعا ىقپال ەتتى. توقسانىنشى جىلدارى توقىراۋ كەزەڭىن باستان وتكەرگەن كاسىپورىن العاشىندا يتاليالىق ينۆەستورلاردىڭ باسقارۋىندا بولدى. كەيىن نەمىس ينۆەستورلارىنىڭ يەلىگىنە ءوتتى. بۇگىندە «شىمكەنتتسەمەنت» نەمىستىڭ «Heidelberg Materials» كومپانياسىنىڭ قۇرامىنا كىرەدى. بۇل كومپانيا الەم بويىنشا قۇرىلىس ماتەريالدارى ءوندىرىسى سالاسىنداعى كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى سانالادى. شەتەلدىك ينۆەستورلار زاۋىتقا زاماناۋي تەحنولوگيالار ەنگىزىپ, وزىق ۇلگىدەگى جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋدە.
زاۋىتتا 250 ادام ەڭبەك ەتەدى. قىزمەتكەرلەردىڭ باسىم بولىگى – جەرگىلىكتى تۇرعىندار. ولارعا گەرمانيادان كەلگەن ماماندار جاڭا تەحنولوگيالار بويىنشا ءبىلىم بەرەدى. سونىمەن بىرگە زاۋىت باسشىلىعى جەرگىلىكتى مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ولاردى گەرمانياعا تاعىلىمداماعا جىبەرىپ وتىرادى. كاسىپورىن وندىرەتىن تسەمەنت ساپالى بولعاندىقتان قۇرىلىستىڭ بارلىق تۇرىنە جارامدى. بۇل ماتەريال گيدروتەحنيكالىق جانە كۇردەلى ينجەنەرلىك قۇرىلىستاردا دا كەڭىنەن قولدانىلادى.
«زاۋىتتا ءوندىرىس تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلعان. باسقارۋ پۋلتىندە ەكى وپەراتور بارلىق ۇدەرىستى باقىلاپ وتىرادى. تسەمەنت وندىرىسىنە قاجەتتى شيكىزات – ساز, اكتاس پەن كەن. مۇنداعى كەن – قۇرامىندا قاجەتتى مينەرالدارى بار تاۋ جىنىستارى. ولار ۇساقتالىپ, مايدالانىپ, 1400 گرادۋس تەمپەراتۋرادا كۇيدىرىلەدى. الىنعان كلينكەرگە ءتۇرلى قوسپا قوسىلىپ, ءارتۇرلى ماركالى تسەمەنت دايىندالادى. قازىرگى تاڭدا كاسىپورىنعا جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى ەنگىزىلىپ جاتىر. سونىڭ ارقاسىندا ءونىم ساپاسى ارتىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگى دە جوعارىلادى. ارنايى ەسەپتەۋ جۇيەسى شيكىزات قۇرامىنىڭ ستاندارتقا ساي ءدال مولشەرلەنۋىن قامتاماسىز ەتەدى. بۇرىن قوسپا قۇرامىندا ازداعان اۋىتقۋلار كەزدەسەتىن. قازىر دوزاتورلىق جۇيە ارقىلى ءوندىرىس بارىسىندا قوسپالار ناقتى رەتتەلەدى. مۇنىڭ ءبارى جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىنىڭ ناتيجەسى. الداعى ۋاقىتتا زاۋىتتىڭ باسقا دا تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرىن جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى باسقارۋ جۇيەسىنە ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ءونىم ساپاسىن ارتتىرىپ, ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەلدە كەيىنگى جىلدارى قۇرىلىس جۇمىسى قارقىن الا ءتۇستى. اسىرەسە كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر مەن الەۋمەتتىك جانە كوممەرتسيالىق نىساندار كوپتەپ سالىنىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى زاۋىت تا ءوندىرىس كولەمىن ارتتىرىپ, تسەمەنت شىعارۋ كورسەتكىشى جىلدان-جىلعا ءوسىپ كەلەدى. جالپى, ەلىمىزدەگى قۇرىلىس يندۋسترياسىنىڭ دامۋى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ ارتۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. تسەمەنت – قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ ىشىندەگى نەگىزگى ونىمدەردىڭ ءبىرى. سوندىقتان قازاقستاندا بۇل ءونىمنىڭ تولىقتاي وتاندىق وندىرىستە شىعارىلۋى – ماڭىزدى جەتىستىك.
ايتا كەتەرلىك جايت, قازاقستاننىڭ ستاندارتتاۋ جانە مەترولوگيا ينستيتۋتى تسەمەنت پەن بەتون وندىرۋشىلەر قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسىپ ست رك 3361 ۇلتتىق ستاندارتىن بەكىتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە ستاندارت تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىن تسەمەنت ونىمدەرىنىڭ نارىققا ءتۇسۋى ازايىپ, وتاندىق ءوندىرىستىڭ دامۋىنا جول اشىلدى.
ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, وتكەن جىلى ەلىمىزدە تسەمەنت ءوندىرىسى 1,5 ەسەگە ارتىپ, 14,4 ملن توننانى قۇرادى. بۇل – تسەمەنت ءوندىرىسى تاريحىنداعى رەكوردتىق كورسەتكىش. حالىقارالىق تاجىريبە نەگىزىندە وتاندىق كاسىپورىندار تەحنيكالىق رەگلامەنت تالاپتارىن ساقتاۋعا مىندەتتى. سونىڭ نەگىزىندە بىرىڭعاي ۇلتتىق ستاندارت قالىپتاستى. شەتەلدەن كەلەتىن يمپورتتىق ونىمدەر دە وسى ستاندارتقا سايكەس بولۋعا ءتيىس.
