سەرىك جۇمانعارين ءبىرىنشى توقسانداعى سالىق تۇسىمدەرى مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپورىندارىنىڭ سانى تۋرالى مالىمەتتەردى جاريالادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءبىرىنشى توقساننىڭ كورسەتكىشتەرى سالىق رەفورماسىنىڭ العاشقى وڭ ناتيجەلەرىن راستاپ وتىر.
ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە, 2026 جىلعا ارنالعان سالىق تۇسىمدەرىنىڭ جوسپارى 18,9 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى, بۇل 2025 جىلمەن سالىستىرعاندا 4,4 ترلن تەڭگەگە ارتىق.
«قاڭتار – ناۋرىز ايلارىندا بيۋدجەتكە 4,1594 ترلن تەڭگە ءتۇستى. جوسپار 101,8%-عا ورىندالدى. وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ءوسىم – 26,1% (+861,8 ملرد تەڭگە). قوسىلعان قۇن سالىعى (ققس) بويىنشا 1,9625 ترلن تەڭگە ءتۇستى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 48,6%-عا نەمەسە 641,9 ملرد تەڭگەگە كوپ. بيۋدجەت كىرىسىنىڭ 98%-ىن قۇرايتىن سالىق تۇسىمدەرى 101,6%-عا ورىندالدى: 4,0128 ترلن جوسپارلانسا, ءىس جۇزىندە 4,0776 ترلن تەڭگە ءتۇستى. ءوسىم – 31,5%. ايتا كەتەرلىگى, قاڭتار – اقپان ايلارىندا وتكەن جىلدىڭ IV توقسانىنىڭ سالىعى تولەنەتىندىكتەن, ققس بويىنشا تولەمدەر ءالى دە 12% مولشەرلەمەسىمەن جۇرگىزىلدى», دەپ جازدى س.جۇمانعارين.
نەگىزگى سالىقتار بويىنشا كورسەتكىشتەر:
كتس (كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى): +16,9%
يمپورتقا سالىناتىن ققس (قازىرگى 16%-دىق مولشەرلەمەمەن): +24,2%
پقوس (پايدالى قازبالاردى ءوندىرۋ سالىعى): +35,7%
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, الداعى تولەمدەر ەسەبىنەن الدىن الا تولەتۋ ءادىسى قولدانىلماعان. كىرىستىڭ ارتۋىنا ناقتى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىك, تاۋار اينالىمىنىڭ ءوسۋى جانە سالىقتىق-كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدىڭ تيىمدىلىگى اسەر ەتكەن. تەك فيسكالدىق شارالاردىڭ ارقاسىندا بيۋدجەتكە قوسىمشا 130 ملرد تەڭگە تۇسكەن.
سالىق كودەكسىنە تۇزەتۋلەر: قارجى سەكتورىنا قاتىستى بىرقاتار ۇسىنىس قولداۋ تاپتى
وسى رەتتە ساراپشى باۋىرجان مۇقانوۆ بىلتىر 10% ستاۆكامەن 1,32 ترلن تەڭگە ققس جينالعان بولسا, بيىل 16%-بەن 2,11 ترلن تەڭگە جينالۋى كەرەك ەدى دەپ وتىر.
«وتكەن جىلى 10% ستاۆكامەن 1,32 ترلن تەڭگە ققس جينالسا, بيىل 16%-بەن 2,11 ترلن تەڭگە جينالۋى كەرەك ەدى. بىراق 1,96 ترلن تەڭگە جينالعان ەكەن, بۇل شامامەن 150 ملرد تەڭگەگە كەم. دەمەك بيزنەستىڭ نىعايۋى تۋرالى ايتۋ ورىنسىز, بيزنەس شىنىمەن جابىلعان. مەمقىزمەتكەر رەتىندە بيۋدجەتكە كوپ بيزنەستەن از اقشا تۇسكەنىنەن, از بيزنەستەن كوبىرەك اقشا جيناۋ ءتيىمدى شىعار. بىراق ەكونوميكا قۇرىلىمى ۇتىلىپ جاتقانى انىق, ەرتەڭ سول جينالعان ارتىق اقشا جۇمىسسىزدارعا جاردەماقى مەن پسەۆدوكاسىپكەرلەرگە سۋبسيديا بولىپ قايتا تاراتىلاتىنى انىق», دەدى ب. مۇقانوۆ.
سونداي-اق تاعى ءبىر جەلى قولدانۋشىسى 16% ستاۆكامەن جينالعان ققس 100% جالعان ەكەنىن العا تارتىپ وتىر.
«16% ستاۆكامەن جينالعان ققس ۇلەسىن ارتىق كورسەتۋى 100% جالعان قورىتىندى. بۇنى مەكەمەلەر ەمەس, حالىقتىڭ كوممۋنالدىق تولەمدەرىنىڭ باعاسىنا قوسىپ حالىقتان الىپ جاتىر. ال سالىق كودەكسى 447-448-449-باپتارىندا ققس تولەۋشىلەر حالىق ەمەس, كومپانيالار دەپ كورسەتىلگەن. ال كومپانيا تاريف باعاسىنا قوسىپ حالىقتان الىپ جاتىر, ققس(ندس) تولەۋدى پراكتيكاعا سۇيەنىپ دەپ زاڭدى بەلشەسىنەن باسىپ حالىقتىڭ مويىنا جۇكتەۋدە. زاڭ شەڭبەرىنە ەمەس, ءوز تاجىريبەسىنە سۇيەنگەندىكتەن حالىقتىڭ قالتاسىنا اۋىرتپالىق ءتۇسىپ جاتىر. كىشى ارالاس كاسىپكەرلىكتەر جابىلىپ جاتىر, ققس-تىڭ كەسىرىنەن جاسىرىن جۇمىس ىستەپ جاتقاندار جەتەرلىك. ارەڭ كۇن كورىستەگى كاسىپكەرلەر وسىنداي جاعدايعا تاپ بولىپ وتىر. ال ءسىزدىڭ ەسەبىڭىز اقىلعا قونىمسىز», دەدى م. كورباكوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, مامىر ايىندا «حالىقتىڭ ناقتى تابىسىن ارتتىرۋدىڭ جاڭارتىلعان باعدارلاماسى» تانىستىرىلادى. وندا ۇكىمەتتىڭ ناقتى ءىس-قيمىلدارى كورسەتىلگەن.
سالىق كودەكسىندەگى تۇزەتۋلەر قاشان كۇشىنە ەنەدى؟
«ۇكىمەتتىڭ باستى مىندەتى وزگەرىسسىز قالادى: ەكونوميكاداعى ءوسىم حالىق تابىسىنىڭ ارتۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن جاعداي قالىپتاستىرۋ. وسى ماقساتتا بەلسەندى ەكونوميكالىق ءوسىم ساياساتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ويتكەنى تابىستىڭ ءوسۋى – اكىمشىلىك شەشىممەن كەلەتىن ناتيجە ەمەس, ول ەكونوميكانىڭ قۇرىلىمدىق وزگەرىستەرىنىڭ جەمىسى. ال العاشقى ناتيجەلەر ءبىزدىڭ دۇرىس باعىتتا كەلە جاتقانىمىزدى كورسەتەدى», دەپ جازدى س.جۇمانعارين.
