ورتالىق ازيا كەڭىستىگىندە ەكونوميكالىق بايلانىس كۇشەيىپ كەلەدى. سوڭعى كەلىسسوزدەر مەن قابىلدانعان شەشىمدەر ەكى ەل اراسىنداعى ارىپتەستىكتى تەك ساۋدا كولەمىمەن شەكتەمەي, قارجىلىق ينفراقۇرىلىم دەڭگەيىنە كوتەرۋدى كوزدەيدى. بۇل ءۇردىس وڭىرلىك ينتەگراتسيانىڭ جاڭا كەزەڭىنە جول اشادى.
تاشكەنتتە وتكەن كەزدەسۋلەر وسى باعىتتاعى ناقتى قادامداردىڭ ءبىرى بولدى. ەكسپورتتىق-كرەديتتىك اگەنتتىك پەن دامۋ بانكى باسشىلىعى وزبەكستاننىڭ جەتەكشى قارجى ينستيتۋتتارىمەن كەلىسسوز جۇرگىزىپ, ۇشجاقتى مەموراندۋمدارعا قول قويدى. قۇجاتتار ساۋدانى قارجىلاندىرۋ, تاۋەكەلدەردى ساقتاندىرۋ, بانكارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى تەرەڭدەتۋ سەكىلدى ماڭىزدى باعىتتاردى قامتيدى.
تاڭدالعان باعىت كەزدەيسوق ەمەس. وزبەكستان – سىرتقى ساۋدا قۇرىلىمىنداعى نەگىزگى سەرىكتەستەردىڭ ءبىرى. كەيىنگى جىلدارداعى كورسەتكىشتەر وسى بايلانىس تۇراقتى وسىمگە يە ەكەنىن اڭعارتادى. وتكەن جىلى ەكسپورتتاۋشىلارعا كورسەتىلگەن قولداۋ كولەمى 300 ميلليون دوللارعا جۋىقتاعان. بيىلعى العاشقى ايلاردىڭ وزىندە بۇل كورسەتكىش 26 ميلليون دوللارعا جەتتى. مۇنداي ديناميكا قارجىلىق قۇرالداردىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتەدى.
قازىرگى كەزدە اگەنتتىك وزبەكستاننىڭ التى ءىرى بانكىمەن جۇمىس جۇرگىزىپ وتىر. بۇل ترانسشەكارالىق ساۋدا اعىنىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى. سەرىكتەس قارجى ينستيتۋتتارىنا بەرىلگەن جيىنتىق ليميت 140 ميلليون دوللار شاماسىندا. اگەنتتىك قولداۋىمەن ءبىر جىل ىشىندە ونداعان ەكسپورتتىق كەلىسىم جۇزەگە اسقان. نارىققا شىققان ءونىم تۇرلەرى دە كەڭ: ازىق-ت ۇلىك, اگروونەركاسىپ, مەتاللۋرگيا, قۇرىلىس ماتەريالدارى, حيميا ونەركاسىبى.
ەكسپورتتى ىلگەرىلەتۋدە نەگىزگى تەتىك – دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ ءوزارا ىقپالداستىعى. ەكسپورتتىق-كرەديتتىك اگەنتتىك تاۋەكەلدەردى ساقتاندىرۋ مەن كەپىلدىك قۇرالدارىن ۇسىنسا, دامۋ بانكى قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرىن ىسكە قوسادى. ناتيجەسىندە بيزنەسكە تولىق تسيكلدى قولداۋ ۇسىنىلادى. جوبانى باستاپقى كەزەڭدە قورعاۋ, كەيىن ءوندىرىستى قارجىلاندىرۋ, سوڭىندا سىرتقى نارىققا شىعۋدى سۇيەمەلدەۋ بار.
قازاقستان مەن وزبەكستان دەپۋتاتتارى بىرلەسكەن جوبالاردىڭ جۇزەگە اسۋىن تالقىلادى
«قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق-كرەديتتىك اگەنتتىگى» اق باسقارما توراعاسى اللەن ءشايجۇنىسوۆ بۇل باعىتتاعى ۇستانىمدى ناقتىلادى.
ء«بىز جوبالار مەن نارىقتاردىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, باسەكەگە قابىلەتتى ۇسىنىس بىلدىرۋگە جانە مامىلەلەردى قۇرىلىمداۋ بارىسىندا يكەمدى بولۋعا دايىنبىز. بۇل ەكسپورتتىق وپەراتسيالاردىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتەدى», دەدى ول.
مۇنداي ءتاسىل قارجىلىق قۇرالداردىڭ يكەمدىلىگىن ارتتىرادى. اسىرەسە سىرتقى نارىقتاعى تاۋەكەل جوعارى كەزەڭدە بۇل شەشىمدەر بيزنەسكە سەنىمدى تىرەك بولادى. كەلەسى كەزەڭدە سەرىكتەس بانكتەرگە ارنالعان ليميتتەردى ۇلعايتۋ, قايتا ساقتاندىرۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋ, ەكسپورت قۇرىلىمىن ءارتاراپتاندىرۋ ماسەلەلەرى الدىڭعى قاتارعا شىعادى.
نارىقتا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ءىرى كومپانيالارعا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. «BI Group», «RG Brands» سەكىلدى كاسىپورىندار وڭىرلىك جوبالاردىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالىپ وتىر. ولاردىڭ قىزمەتى جەتكىزىلىم تىزبەگىن وڭتايلاندىرۋمەن قاتار, جاڭا نارىقتارعا جول اشادى.
جالپى العاندا, قابىلدانعان شەشىمدەر جەكەلەگەن كەلىسىمدەر دەڭگەيىنەن جۇيەلى پلاتفورماعا ءوتۋدى بىلدىرەدى. بۇل – ۋاقىتشا جوبالاردان تۇراقتى ەكونوميكالىق بايلانىسقا كوشۋ دەگەن ءسوز. مۇنداي مودەل تاۋەكەلدى ازايتىپ, قارجىلاندىرۋعا قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرادى.
ەكى ەل اراسىنداعى ىقپالداستىقتىڭ تەرەڭدەۋى بۇكىل وڭىرگە اسەر ەتەدى. ساۋدا اۋقىمى كەڭەيىپ, ينۆەستيتسيالىق بايلانىس نىعايادى. ەڭ باستىسى – وندىرىستىك كووپەراتسياعا جول اشىلادى. بۇل ورتالىق ازيانى ءوزارا تاۋەلدى, ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىككە اينالدىرۋعا باعىتتالعان ناقتى قادامداردىڭ ءبىرى.
