كەلەلى كەزدەسۋ دينا نۇرپەيىسوۆانىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان بەينەروليكپەن باستالدى. اۆتور ايتولقىن توقتاعان ەڭبەكتىڭ مازمۇنى مەن عىلىمي جاڭالىعىنا قىسقاشا توقتالىپ ءوتتى. جيىنعا فيلوسوفيا دوكتورى دارحان قوجاباي مودەراتورلىق ەتتى. قاتىسۋشىلار مونوگرافيانىڭ عىلىمي ماڭىزىن ايتىپ, قازىرگى كۇي ونەرىن زەرتتەۋدەگى وزەكتى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە وي-پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
«كۇي انا» قوعامدىق قورىنىڭ باسشىسى, دينا نۇرپەيىسوۆانىڭ شوبەرەسى تولەگەن قۋانىشەۆ مونوگرافيانىڭ تۇلعا تانۋ ماسەلەسى ءۇشىن اسا قۇندى ەڭبەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, كۇيشى دينانىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن اشقان بۇرىن سوڭدى اكادەميالىق عىلىمي جۇيەلى كىتاپ بولعان ەمەس. «دينا نۇرپەيىسوۆانىڭ شىعارماشىلىق جولى» دەگەن ءبىرىنشى بولىمدە كۇيشىنىڭ ءومىر جولى كەزەڭ-كەزەڭىمەن تالدانعان. نارىنقۇمداعى بالالىق شاعى, شىققان تەگى, بويجەتكەن كەزەڭى, استراحان وڭىرىندەگى ءومىرى, كەيىنگى الماتىداعى شىعارماشىلىق بەلەستەرى, جامبىلمەن كەزدەسۋى, ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارى كەڭىنەن قامتىلعان.
«ەكىنشى ءبولىم – «دينانىڭ ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگى». بۇل بولىمدە كۇي ونەرىنىڭ ىشكى فيلوسوفياسى, ورىنداۋشىلىق ەرەكشەلىگى تەرەڭ تالدانادى. اۆتور قۇرمانعازى كۇيلەرىنىڭ ينتەرپرەتاتسياسىنا توقتالا وتىرىپ, دينانىڭ ورىنداۋ مانەرىندەگى يمپروۆيزاتسيانىڭ باسىمدىعىن كورسەتەدى. بۇل بىزگە ماڭىزدى ءبىر تۇجىرىم بەرەدى: كۇي تەك نوتالىق دالدىكپەن شەكتەلمەيدى, ول – مازمۇنعا ساي تۋىندايتىن شىعارماشىلىق, يمپروۆيزاتسيالىق ۇدەرىس. ارينە, اكادەميالىق ورىنداۋ قاجەت, بىراق تىڭداۋشىنىڭ تانىم دەڭگەيى مەن رۋحاني قابىلداۋىنا قاراي كۇيدىڭ ەركىن ءورىسى دە ساقتالۋعا ءتيىس. ءۇشىنشى ءبولىم – ء«داستۇر جالعاستىعى مەن جاڭاشىلدىعى». مۇندا اۆتور سالىستىرمالى تالداۋ ارقىلى دينا مەن باسقا كومپوزيتورلاردىڭ اتتاس كۇيلەرىن زەردەلەيدى. مىسالى, «بايجۇما», «بۇلبۇل», «جىگەر», «قوسالقا», «بوزشولاق» جانە «جاڭا بوزشولاق» كۇيلەرى ارقىلى ءداستۇر مەن جاڭاشىلدىقتىڭ ساباقتاستىعى ايقىن كورسەتىلگەن», دەدى ت.قۋانىشەۆ.
سونىمەن قاتار ەڭبەكتە دينانىڭ زامانىنا ساي تاقىرىپتارعا, ياعني ايەل بەينەسى, سوعىس كەزەڭى, مەملەكەتتىك مەرەكەلەرگە ارنالعان كۇيلەرىنە دە ەرەكشە ءمان بەرىلگەن. بۇل كۇي ونەرىنىڭ تەك ەستەتيكالىق ەمەس, الەۋمەتتىك-يدەولوگيالىق قىزمەت اتقارعانىن كورسەتەدى. كۇيشىنىڭ ورىنداۋشىلىق جانە كومپوزيتورلىق شەبەرلىگى مۋزىكالىق سالىستىرمالى تالداۋ ارقىلى اشىلعان. كىتاپ دومبىراشى-ورىنداۋشى, مۋزىكا زەرتتەۋشى ماماندارعا, سول سياقتى جالپى ونەرسۇيەر قاۋىمعا ارنالعان.
