فوتو: اشىق دەرەككوز
بانكتەر قارىز الۋشىعا بىرنەشە نەگىزگى تالاپ قويادى. ەڭ الدىمەن, رەسمي جالاقى بولۋى جانە ودان زەينەتاقى جارنالارى تۇراقتى اۋدارىلىپ تۇرۋى قاجەت. سوڭعى جۇمىس ورنىنداعى ەڭبەك ءوتىلى كەمىندە 6 اي بولۋى شارت. سونىمەن قاتار اي سايىنعى يپوتەكا تولەمى تابىستىڭ جارتىسىنان اسپاۋى كەرەك. ياعني بانك قارىز الۋشىنىڭ تولەم قابىلەتىن باعالاعاندا, ونىڭ جالپى كىرىسى بارلىق نەسيەلىك مىندەتتەمەلەرىنەن كەمىندە ەكى ەسە جوعارى بولعانىن تالاپ ەتەدى.
مىسالى, اي سايىنعى يپوتەكا تولەمى 480 مىڭ تەڭگە بولسا, وندا جالاقى كەمىندە 960 مىڭ تەڭگە بولۋى قاجەت. ال قوسىمشا نەسيەلەر بولسا, ولاردىڭ تولەمدەرى دە ەسەپكە الىنادى. ماسەلەن, تاعى 120 مىڭ تەڭگە كولەمىندە نەسيە تولەمى بولسا, جالپى تابىس كەمىندە 1,2 ملن تەڭگەنى قۇراۋى ءتيىس.
يپوتەكالىق نەسيەلەردى بۇگىندە Altyn Bank, Halyk Bank, بانك تسەنتركرەديت, نۇربانك, ForteBank, RBK جانە «وتباسى بانك» ۇسىنادى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردە (ەدب) پاتەر قۇنى 30 ملن تەڭگە بولعان جاعدايدا باستاپقى جارنا ادەتتە 20-30% شاماسىندا بەلگىلەنەدى. نەسيە مەرزىمى – 10 جىل.
ال «وتباسى بانك» جۇيەسىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى قاعيداتى قولدانىلادى. مۇندا باستاپقى جارنا كەمىندە 50% بولۋى كەرەك جانە ونى الدىن الا دەپوزيتتە جيناقتاۋ قاجەت. جيناقتاۋ مەرزىمىنە قاراي پايىزدىق مولشەرلەمە تومەندەيدى. مىسالى, ارالىق قارىز بويىنشا مولشەرلەمە 7,5%-دان باستالسا, تولىق تۇرعىن ءۇي قارىزىندا 4%-عا دەيىن تۇسەدى.
تۇرعىن ءۇي ساۋداسى باسەڭدەدى: سۇرانىس نەگە ەكى ەسەگە ازايدى؟
ەگەر رەسمي تابىس جەتكىلىكسىز بولسا, قوسىمشا كىرىس كوزدەرىن كورسەتۋگە بولادى. وعان فريلانس ارقىلى تابىس تابۋ, جالعا بەرىلگەن م ۇلىكتەن تۇسەتىن پايدا نەمەسە بيزنەس كىرىسى جاتادى. بانك بۇل تابىستاردى راستايتىن قۇجاتتاردى تالاپ ەتەدى جانە ولار راستالعان جاعدايدا ەسەپكە الۋى مۇمكىن.
سونداي-اق قوسىمشا كەپىل م ۇلىك ۇسىنۋ نەمەسە تابىسى جوعارى كەپىلگەر تارتۋ ارقىلى دا نەسيە الۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋعا بولادى. بۇدان بولەك, پايىزدىق مولشەرلەمەسى تومەن مەملەكەتتىك باعدارلامالار دا قولجەتىمدى.
ماسەلەن, «ناۋرىز» باعدارلاماسى اياسىندا باستاپقى جارنا 10%-دان باستالادى. باعدارلاما بويىنشا 30 ملن تەڭگەلىك پاتەرگە اي سايىنعى تولەم شامامەن 333 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى, كەيىن بىرتىندەپ ازايادى.
