ۇلت كوسەمى ۇرپاعىنىڭ بەيمالىم سۋرەتتەرى

80 رەت

كورسەتىلدى

6 مين

وقۋ ءۇشىن

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق مەملەكەتتىك كينو-فوتوقۇجاتتار مەن دىبىس جازبالارى ءارحيۆى – ەلىمىزدەگى اۋديوۆيزۋالدى قۇجاتتاردى ساقتاۋعا ماماندانعان بىرەگەي مەكەمە. ارحيۆ قورىندا ەل تاريحىنىڭ ماڭىزدى كەزەڭدەرىن قامتيتىن 100 مىڭنان استام فوتوسۋرەت, كينوقۇجات پەن دىبىس جازباسى جيناقتالعان.

Egemen Qazaqstan

1-سۋرەت: ءاليحان بوكەيحاننىڭ پەرزەنتى, ينجەنەر-گەولوگ وكىتاي بوكەيحان. 1928 جىل. قر ومكفقدجا. ارح. № E-24323.

الاش ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ جەتەكشىسى, الاش پارتياسى جانە الاشوردا ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحاننىڭ ۇرپاقتارىنا قاتىستى قۇندى فوتوسۋرەتتەر وڭدەۋدەن ءوتىپ, رەسمي تۇردە ارحيۆ قورىنا قابىلداندى. بۇل سۋرەتتەر ۇلت كوسەمىنىڭ 160 جىلدىق مەرەيتويىنا تاماشا تارتۋ دەپ ەسەپتەيمىز.

2-سۋرەت: ءاليحان بوكەيحان بالالارى: ۇلى وكىتاي ءاليحان ۇلى بوكەيحان, قىزى زەينەپ اليحانقىزى سادۋاقاسوۆا (وڭ جاقتا). قاڭتار, 1930 جىل. قر ومكفقدجا. ارح. № E-24324.

وسى كۇنگە دەيىن ءاليحان بوكەيحان بەينەسى تاڭبالانعان 30-دان استام فوتوسۋرەت عىلىمي اينالىمعا ەنگەن. تاريحي سۋرەتتەر ءار جىلدارى جارىق كورگەن عىلىمي ەڭبەكتەر مەن جيناقتاردا جاريالانىپ, زەرتتەۋشىلەر تاراپىنان كەڭىنەن پايدالانىلىپ كەلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا سماعۇل سادۋاقاس ۇلىنىڭ «ەكى تومدىق شىعارمالار جيناعى» (الماتى, 2003), اكادەميك ديحان قامزابەك ۇلىنىڭ «سماعۇل سادۋاقاسوۆ: عۇمىرنامالىق دەرەكتى حيكايات» (الماتى, 2009) اتتى زەرتتەۋى, «الاشوردا: فوتوالبوم» (الماتى, 2017), الاشتانۋشى سۇلتانحان اقق ۇلىنىڭ ء«اليحان بوكەيحان. قازاق جەرىنىڭ جوقشىسى» ەكى تومدىق ەڭبەگى (استانا, 2017), «دىنمۇحامەد قوناەۆ: ءاليحان بوكەيحان – التى الاشتىڭ ءپىرى, رۋحاني كوسەمى...» (نۇر-سۇلتان, 2021) جانە باسقا دا باسىلىمدار بار. سونىمەن قاتار سوڭعى جىلدارى جۋرناليست سەرىكبول حاسان كارل بۋللا تۇسىرگەن بىرنەشە فوتوسۋرەتتى انىقتاپ, كوپشىلىك نازارىنا ۇسىندى.

3-سۋرەت: زەينەپ اليحانقىزى سادۋاقاسوۆا جۇبايى, مەملەكەت قايراتكەرى سماعۇل سادۋاقاس ۇلىمەن. ورتالارىندا ۇلى ەسكەندىر. 1931 جىل. قر ومكفقدجا. ارح. № E-24325.

ال ءاليحان بوكەيحان ۇرپاقتارىنىڭ تاعدىرى دا زەرتتەۋشىلەر نازارىنان تىس قالعان ەمەس. ولاردىڭ ءومىر جولى تۋراسىندا جوعارىدا اتى اتالعان ەڭبەكتەردە مالىمەتتەر بەرىلىپ, بىرقاتار فوتوسۋرەتى جاريالانعان. ەندى, مىنە, سولاردىڭ قاتارىن وقىرمان قاۋىم نازارىنا ۇسىنعالى وتىرعان تىڭ سۋرەتتەر تولىقتىرىپ وتىر.

ۇلت كوسەمى مەن زايىبى ەلەنا ياكوۆلەۆنا سەۆوستيانوۆانىڭ وتباسىندا زەينەپ (ەليزاۆەتا) (1903–1971), وكىتاي (سەرگەي) (1905–1957) ەسىمدى بالالارى دۇنيەگە كەلگەن.

4-سۋرەت: زەينەپ اليحانقىزى سادۋاقاسوۆا – 3-دارەجەلى اسكەري دارىگەر.
سولتۇستىك-باتىس مايدانى. 1942 جىل. قر ومكفقدجا. ارح. № E-24326.

زەينەپ اليحانقىزى سادۋاقاس كەلىنى – مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاق اكسر اعارتۋ حالىق كوميسسارى سماعۇل سادۋاقاس ۇلىنىڭ (1900–1933) جۇبايى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا اسكەري دارىگەر رەتىندە قاتىسقان. ولاردىڭ جالعىز ۇلى ەسكەندىر (1924–1941) ەرتە ەسەيىپ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا ءوز ەركىمەن اتتانعان. ماسكەۋ وبلىسى نوۆو-پەتروۆ اۋدانىنا قاراستى سكيرمانوۆو اۋىلى ماڭىنداعى شايقاستىڭ بىرىندە حابارسىز كەتكەن.

5-سۋرەت: وكىتاي ءاليحان ۇلى بوكەيحان – ينجەنەر-گەولوگ. باشقۇرتستان, ۇشالى اۋدانى, ۇشالى اۋىلى. 1950 جىل. قر ومكفقدجا. ارح. E-24327.

وكىتاي ءاليحان ۇلى ماسكەۋ تاۋ-گەولوگيالىق ينستيتۋتىنىڭ گەولوگيالىق بارلاۋ فاكۋلتەتىن تامامداعان. ونىڭ كاسىبي قىزمەتى جەزقازعان وڭىرىمەن تىعىز بايلانىستى. 1929 جىلدان تاۋ ينجەنەرى رەتىندە ەڭبەك ەتىپ, جەزقازعان كەن ورىندارىنىڭ كەلەشەگى جونىندە ماڭىزدى عىلىمي ەڭبەك جازدى. تاعدىر تالكەگىنە ۇشىراپ, اكەسىنەن كەيىن تۇتقىندالىپ, نوريلسكىگە جىبەرىلدى. كەيىن حاكاس اۆتونوميالىق وبلىسىنىڭ سورسك قالاسىنا قونىستانىپ, گەولوگيالىق بارلاۋ ەكسپەديتسياسىندا باس ينجەنەر قىزمەتىن اتقاردى. 1957 جىلى جەلتوقساندا ومىردەن ءوتتى.

6-سۋرەت: ينجەنەر-گەولوگ وكىتاي ءاليحان ۇلى بوكەيحان پەرزەنتى ەۆگەنيمەن بىرگە. 27 قىركۇيەك, 1951 جىل.
قر ومكفقدجا. ارح. E-24328.

تۇلعا اۋلەتىنىڭ عىلىمي ءداستۇرى كەيىنگى ۇرپاقتارىندا دا جالعاسىن تاپتى. نەمەرەسى ەۆگەني وكىتاي ۇلى – تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى (1977), شوبەرەسى پەتر – زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.

قايراتكەردىڭ ۇرپاقتارى بەينەلەنگەن 11 فوتوسۋرەت ارحيۆ قورىنا وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا قابىلداندى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, سۋرەتتەر تۇپنۇسقا دەرەك قاتارىنا جاتادى. ولاردىڭ كەيبىرى بۇرىن عىلىمي اينالىمعا ەنگەنىمەن, فوتوسۋرەتتەرگە قاتىستى مالىمەتتەر ناقتىلانىپ, تولىقتىرىلدى. جالپى العاندا, فوتوقۇجاتتاردىڭ دەنى العاش رەت وقىرمان نازارىنا ۇسىنىلىپ وتىر.

7-سۋرەت: ينجەنەر-گەولوگ وكىتاي ءاليحان ۇلى بوكەيحان ارىپتەستەرىمەن بىرگە. ركفسر, بارناۋل قالاسى. قىركۇيەك, 1954 جىل. قر ومكفقدجا. ارح. E-24329.

قورىتا كەلە ايتارىمىز, تۇلعاعا قاتىستى بەيمالىم فوتوسۋرەتتەردى جيناقتاپ, انىقتاپ, فوتوالبوم تۇرىندە عىلىمي قاۋىمعا ۇسىنۋ – ءاليحانتانۋ سالاسىنىڭ كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماڭىزدى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى.

8-سۋرەت: ينجەنەر-گەولوگ وكىتاي ءاليحان ۇلى بوكەيحان (1-قاتار, سولدان 4-ءشى) تۋىسى رايىمجان ءازيحان ۇلى بوكەيحاننىڭ (2-قاتار, سولدان 2-ءشى) وتباسىمەن بىرگە.
سولدان وڭعا قاراي: 1-قاتار: گۇلجان (گۋليا) رايىمجانقىزى, 1952 ج.ت.; جارى حايريا (گاليا), 1915 ج.ت.; ايجان (ايا) رايىمجانقىزى, 1946 ج.ت. 2-قاتار: نۇرىم رايىمجان ۇلى, 1940 ج.ت.; رايىمجان ءازيحان ۇلى بوكەيحان, 1908 ج.ت. 10 ماۋسىم, 1955 جىل. قر ومكفقدجا. ارح. E-24330.