كەرەكۋدەگى قىمىزمۇرىندىق

جەلىگە ق ۇلىن بايلاپ, بيە ساۋعان قازاقتىڭ قىمىزعا قاتىستى وزىندىك يگى داستۇرلەرى بار. سولاردىڭ ءبىرى – قىمىزمۇرىندىق مەرەكەسى. تاياۋدا پاۆلوداردا ۇلتتىق قۇندىلىقتى دارىپتەيتىن وسىناۋ شارا كەڭ كولەمدە اتالىپ ءوتىلدى. قالالىق مادەنيەت جانە دەمالىس ساياباعىندا ۇيىمداستىرىلعان مەرەكەدە 250 ليتردەن استام قىمىز ءىشىلدى. سونداي-اق, قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ۇلتتىق سۋسىننان ءدام تاتىپ قانا قويماي, قىمىزدىڭ تاريحى مەن پايداسى تۋرالى مول ماعلۇماتتار الدى. شارا بارىسىندا وبلىس­تىڭ قاشىر, ۋسپەن, ماي ءجا­نە پاۆلودار اۋداندارى مەن اقسۋ قالاسىنىڭ قى­مىز دايىنداۋشىلارى ساياباقتا ارنايى كيىز ۇيلەر تىگىپ, كەلۋشىلەرگە قىزمەت كورسەتتى. ءار كيىز ۇيدە قى­مىز­مۇرىندىقتىڭ تاريحى, قىمىزعا قاتىستى باسقا دا قىزىقتى دەرەكتەر ايتىلدى. مەرەكەگە قاتىسقان ءار اۋدان 30 ليتردەن قىمىز الىپ كەلگەن. ەڭ كوپ ءونىم اكەلگەن تولەۋ قۇشمانوۆا باسشىلىق جاسايتىن «ساعىپ» شارۋا قوجالىعى بولدى. وبلىس بويىنشا ءىرى قىمىز ءوندىرۋشى بولىپ سانالاتىن بۇل قوجالىق اتالعان مەرەكەگە 100 ليتر ءونىم الىپ كەلدى. مۇنداي دەرەكتى وسى شارانىڭ وتۋىنە باستى مۇرىندىق بولعان – مۇسىلمان ايەلدەر ليگاسىنىڭ ءتورايىمى باقىتجامال ماكسيلوۆا جەت­كىزدى. سونىمەن قاتار, ۇيىم­داس­تىرۋشىلار مادەني-تا­نىمدىق باعدارلامالار نە­گىزىندە بىرقاتار يگى ىستەردى جۇزەگە اسىردى. سولاردىڭ قاتا­رىندا ماي اۋدانى ءوت­كىزگەن كىتاپ كورمەسى دە بار. كىتاپ­حاناشى اقمارال ءناج­ميدە­نوۆانىڭ سوزىنە قاراعاندا, قى­مىزعا قاتىستى كونە ۇلتتىق داستۇرلەر باياندالعان 30-دان اس­تام كىتاپ حالىق نازارىنا ۇسىنىلعان. العاش رەت قىمىز­مۇ­رىن­دىق مەرەكەسى وبلىس ورتا­لى­عىندا وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن ۇيىمداستىرىلعان بولاتىن. سول كەزدە جەرگىلىكتى اكىم­دىك پەن حالىق تاراپىنان قول­داۋ تاپقان شارا بۇگىندە پاۆ­لودارلىقتاردىڭ ءداستۇرلى مەرەكەسىنە اينالدى. ەرەكشە ايتىپ وتەتىن جايت, پاۆلودار وڭىرىندە اۋىل­­­شا­رۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندى­رۋشىلەر اراسىندا قىمىز داي­ىن­داۋشىلاردىڭ قاتارى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. وبلىس اكى­­مىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان ءاشىم­بەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭ­دا ايماقتا 110 مىڭ جىلقى بار. ەلامان قوڭىر, «ەگەمەن قازاقستان».