قوعام • بۇگىن, 21:08

ادام كاپيتالى – ءوسۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى: قازاقستان جاھاندىق رەيتينگتە ءوز ورنىن جاقسارتتى

10 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان ادام كاپيتالىنىڭ جاھاندىق باعالاۋىندا ءوز ورنىن ايتارلىقتاي جاقسارتتى. دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, قازاقستان Human Capital Index Plus (HCI+) يندەكسى بويىنشا 230 بالل جيناپ, 13 ورىنعا كوتەرىلىپ, 161 ەلدىڭ ىشىندە 42-ورىندى يەلەندى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz

ادام كاپيتالى – ءوسۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى: قازاقستان جاھاندىق رەيتينگتە ءوز ورنىن جاقسارتتى

قازاقستان بىرقاتار دامىعان ەلدەن وزىپ تۇر

HCI+ كورسەتكىشى بويىنشا قازاقستان ەۋروپا, ازيا جانە تاياۋ شىعىستاعى كەيبىر مەملەكەتتەردەن جوعارى ورىن الدى. مىسالى, قازاقستان ارگەنتينا (200), مالايزيا (201), گرۋزيا (207), ازەربايجان (208) جانە قىتاي (218) سياقتى ەلدەردى باسىپ وزدى. سونداي-اق قازاقستان مولدوۆا مەن گرەكيا (222 بالل), ارمەنيا (224), بولگاريا (226), يتاليا (225) جانە تۇركيا (228) ەلدەرىنەن دە جوعارى تۇر.

سونىمەن قاتار قازاقستان ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىندا ايقىن كوشباسشى بولدى. مىسالى, تاجىكستان – 138 بالل, وزبەكستان – 170, تۇرىكمەنستان – 179, ال قىرعىزستان – 198 بالل جيناعان.

ادام كاپيتالى يندەكسىندە 13 ورىنعا كوتەرىلۋ ۇلكەن جەتىستىك بولىپ سانالادى. سەبەبى ءبىلىم دەڭگەيى, حالىقتىڭ دەنساۋلىعى جانە ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى سياقتى كورسەتكىشتەر بىردەن وزگەرمەيدى, ولار ۇزاق مەرزىمدى مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالاردى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان قازاقستاننىڭ رەيتينگتەگى ءوسۋى الەۋمەتتىك سالاداعى رەفورمالاردىڭ ناتيجەسىن كورسەتەدى.

بۇدان بولەك, مۇنداي يندەكستەردى حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارى مەن ينۆەستورلار ەكونوميكانىڭ تۇراقتىلىعى مەن ادام رەسۋرستارىنىڭ ساپاسىن باعالاۋ ءۇشىن قولدانادى.

ادام كاپيتالىنىڭ ەكونوميكاداعى ءرولى

دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ باعالاۋىنشا, ادام كاپيتالى ۇزاق مەرزىمدى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ نەگىزگى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى. ءبىلىم دەڭگەيى جوعارى جانە دەنساۋلىق كورسەتكىشتەرى جاقسى ەلدەردە ەڭبەك ونىمدىلىگى دە جوعارى, ەكونوميكاسى دا تۇراقتى بولادى.

قازاقستان ءۇشىن بۇل يندەكس بويىنشا پوزيتسيانىڭ جاقسارۋى ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا جانە تەحنولوگيالىق دامۋ مودەلىنە كوشۋ مۇمكىندىگىنىڭ كۇشەيگەنىن بىلدىرەدى.

كونستيتۋتسيادا ادام كاپيتالى – نەگىزگى باسىمدىق

HCI+ يندەكسى نەنى ولشەيدى

HCI+ كورسەتكىشى بالانىڭ ەرەسەك ومىرگە, ياعني ەڭبەك نارىعىنا شىققانعا دەيىن جيناي الاتىن ادام كاپيتالىنىڭ دەڭگەيىن باعالايدى.

يندەكس قوعام دامۋىنىڭ نەگىزگى فاكتورلارىن ەسكەرەدى: دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ جاعدايى, ءبىلىم دەڭگەيى جانە جۇمىسپەن قامتىلۋ مۇمكىندىكتەرى. ياعني بۇل كورسەتكىش تەك قازىرگى الەۋمەتتىك جاعدايدى عانا ەمەس, ەلدىڭ بولاشاق ەكونوميكالىق الەۋەتىن دە كورسەتەدى.

ادام كاپيتالىنا باسىمدىق بەرىلەدى

سوڭعى جاڭالىقتار