ساياسات • بۇگىن, 08:58

ايەلدەردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگى ماڭىزدى

10 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن ساراپشىلار كلۋبىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. ءىس-شارا كونستيتۋتسيالىق رەفورما اياسىندا ەلدەگى گەندەرلىك كۇن تارتىبىنە ارنالدى.

ايەلدەردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگى ماڭىزدى

جيىن بارىسىندا ايەلدەردىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋعا قاتىسۋ قۇقىقتارىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى, سونداي-اق, شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىستەرىنە تارتۋ ارقىلى ولاردىڭ قازاقستاندى جاڭعىرتۋعا قوسىپ وتىرعان ۇلەسى جانە وسى باعىتتاعى وزەكتى مىندەتتەر تالقىلاندى. گەندەرلىك تەڭگەرىمدى قامتاماسىز ەتۋ مەملەكەت باسشىسى جۇرگىزىپ وتىرعان ساياسي باعداردىڭ ستراتەگيالىق باسىمدىعى ەكەنى ايتىلىپ, بۇل باعىتتا ناقتى قادامدار مەن جاڭا تاسىلدەر كەرەكتىگىنە ءمان بەرىلدى.

كلۋب وتىرىسىن اشقان ماۋلەن اشىمباەۆ ەلىمىزدە ايەلدەردى قولداۋعا باعىتتالعان پروگرەسسيۆتى ساياسات جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ەلىمىزدە بۇل سالادا بەرىك قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاسقان. ونىڭ ماڭىزدى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى 2030 جىلعا دەيىنگى وتباسىلىق جانە گەندەرلىك ساياسات تۇجىرىمداماسى ەكەنى انىق.

سەنات توراعاسى گەندەرلىك ساياسات قازىرگى قازاقستاندى دامىتۋدا ماڭىزدى قۇرال ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءارتۇرلى تاجىريبە مەن قۇزىرەتتەردى ءتيىمدى پايدالانۋ مەملەكەتتى كۇشەيتەدى. وسى تۇرعىدان العاندا, تەڭدىك تەك ادىلەتتىلىك ماسە­لەسى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەكونوميكالىق وسۋگە قول جەتكىزۋدىڭ جانە ساپالى شەشىمدەر قابىلداۋدىڭ ماڭىزدى شارتى سانالادى.

«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ جەدەل دامۋى مەن قازاقستان­دىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ باعدارىن ايقىنداپ بەردى. بۇل ايەلدەر قاۋىمىنىڭ الەۋەتىن تولىق اشپاي كوزدەگەن ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ستاتيستيكا كورسەتكەندەي, قازاقستاندا ايەلدەر كاسىپكەرلىكپەن بەلسەندى اينالىسىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشىپ, وڭىرلەردىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ كەلەدى. وسى ورايدا ايەلدەردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگىن قولداۋ تەك الەۋمەتتىك كومەك نەمەسە قايىرىمدىلىق شاراسى ەمەس ەكەنىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل قادام – ەكونوميكالىق ءوسىمدى قامتاماسىز ەتەتىن جانە حالىق تابىسىن ارتتىراتىن ستراتەگيالىق درايۆەر», دەدى سەنات توراعاسى.

سونىمەن قاتار ماۋلەن اشىمباەۆ جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالارعا قاراماستان, ايەلدەر ءالى دە مانساپ جولىندا شەكتەۋلەرگە, كاسىبي سەگرەگاتسياعا تاپ بولاتىنىنا جانە ساياساتتا, ستراتەگيالىق شەشىمدەر قابىلداۋ دەڭگەيىندە ولاردىڭ وكىلدىكتەرى ءالى دە ارتتىرۋدى قاجەت ەتەتىنىنە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. وسى جۇيەلى كەدەرگىلەردى جويۋ جانە گەندەرلىك تەڭدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرىن قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزى زور. وسىعان بايلانىستى پالاتا مەن ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ باسىم باعىتتارى بەلگىلەندى.

بۇل ۇدەرىستە جاڭا كونستيتۋتسيا نور­مالارى­نا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. اتالعان قۇجات ايەل­دەردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن بەكىتىپ قانا قويماي, تەڭ مۇمكىندىكتەر قاعيداتىن ايقىن­دايدى, ازاماتتاردىڭ قوعامدىق ومىرگە قاتىسۋ تەتىكتەرىن كۇشەيتەدى. سونداي-اق وتباسىنى, انا مەن بالانى قورعاۋدى باستى نازارعا الادى. ايەلدەردىڭ ەلدىڭ ساياسي جانە قوعامدىق ومىرىنە كەڭىنەن قاتىسۋىنا ناقتى جاعداي جاساۋ دا باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە بەلگىلەنىپ وتىر.

«جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا رەفورما­لاردىڭ وزەگىندە ادام, ونىڭ قادىر-قاسيەتى جانە گەندەرلىك ايىرماشىلىققا قاراماستان تەڭ دامۋ قۇقىعى تۇرعانىن كورەمىز. بۇل – ءبىزدىڭ ساياسي جۇيەمىزدىڭ كەمەلدەنگەنىنىڭ بەلگىسى. ايەلدەر كوشباسشىلىعى ەلىمىز ءۇشىن قالىپتى قۇبىلىسقا اينالىپ كەلەدى. كونستيتۋتسيالىق نورمالار بارلىق ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن مۇمكىندىكتەرىنىڭ تەڭدىگىن ايقىندايدى, ازاماتتىق بەلسەندىلىك تەتىكتەرىن كۇشەيتەدى جانە انا مەن وتباسىنىڭ قورعالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. مۇنىڭ ءبارى ايەلدەردىڭ ءوز الەۋەتىن تولىق جۇزەگە اسىرۋىنا, مەملەكەتتىك باسقارۋعا جانە قوعامنىڭ دامۋىنا بەلسەندى قاتىسۋىنا قاجەتتى بەرىك نەگىز قالايدى», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

ساراپشىلار كلۋبىنىڭ وتىرىسىنا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اسەل جاناسوۆا, ساياسي كونسۋلتانت نازىم جانعازينوۆا, مەديامەنەدجەر ماحاببات ەسەن, 2024 جىلعى وليمپيادا ويىندارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى نازىم قىزايباي, Teach for Qazaqstan قوعامدىق قورىنىڭ قۇرىلتايشىسى ءارى ديرەكتورى گۇلنار سالمەن, «1س-رەيتينگ» كومپانياسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ۆالەريا كوتسۋر, Microsoft Central Asia كومپانياسىنىڭ كليەنتتەرمەن جۇمىس جونىندەگى ديرەكتورى تولقىن نۇرىشەۆا, «Amanat» پارتياسىنىڭ حاتشىسى شولپان كارينوۆا, 2026 جىلعى UAE SWAT Challenge تۋرنيرىندە ۇزدىك دەپ تانىلعان قازاقستان ارنايى ماقساتتاعى كۇشتەرىنىڭ ايەلدەر قۇراماسى «Tomiris», سونداي-اق, پارلامەنت سەناتى جانىنداعى ساراپشىلار كلۋبىنىڭ مۇشەلەرى قاتىستى.

تالقىلاۋ بارىسىندا قازاقستانداعى گەندەر­لىك تەڭدىك سالاسىنداعى رەفورمالاردىڭ كورسەتكىشتەرى ءسوز بولدى. سونداي-اق قازىرگى سىن-قاتەرلەر جاعدايىندا ايەلدەردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ ءۇشىن قازاقستاندىق تاجىريبەگە ەنگىزۋگە بولاتىن شەتەلدىك ۇلگىلەر ۇسىنىلدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار