سەنات توراعاسى ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن جانە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ وڭىردەگى وكىلدەرىمەن جۇزدەسۋدە 15 ناۋرىز كۇنى رەفەرەندۋمدا ەل بولاشاعىنا قاتىستى ماڭىزدى شەشىم قابىلداناتىنىن اتاپ ءوتتى. ول كونستيتۋتسيالىق رەفورما ەلدىڭ ورنىقتى دامۋى, دەموكراتيالىق قاعيداتتاردى نىعايتۋ جانە ساياسي جۇيەنى كەشەندى جاڭعىرتۋ جولىنداعى ستراتەگيالىق ءارى تاريحي قادام ەكەنىنە باسا ءمان بەردى. سونداي-اق ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر مەملەكەت باسشىسى باستاماشى بولعان جاڭعىرتۋلاردىڭ دايەكتى جالعاسى ەكەنى ايتىلدى. پالاتا سپيكەرى بۇل ىرگەلى رەفورمالار زاماناۋي ءارى ءتيىمدى مەملەكەتتىك باسقارۋ ۇلگىسىن قالىپتاستىرۋعا جانە بيلىك ينستيتۋتتارىن جۇيەلى تۇردە ترانسفورماتسيالاۋعا ارنالعانىنا دا توقتالىپ ءوتتى.
«جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا بايلانىستى رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم – پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەلدى اۋقىمدى ءارى جۇيەلى جاڭعىرتۋ باعدارىن ىسكە اسىرۋ جولىنداعى تاريحي كەزەڭ. ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ماڭىزدى شەشىمدەردى ازاماتتاردىڭ تاڭداۋىنا سۇيەنە وتىرىپ قابىلداۋ دەموكراتيا قاعيداتتارىنا ادالدىقتىڭ ايقىن كورىنىسى ەكەنى انىق. كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ باسىم مىندەتى – تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋ جانە ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ. وسىعان بايلانىستى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا زاڭ ۇستەمدىگى مەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى كۇشەيتۋگە, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋعا, سونداي-اق ەلدىڭ ورنىقتى دامۋىنا باسىمدىق بەرىلگەن», دەدى م.اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى جاھاندىق سىن-قاتەرلەر مەن حالىقارالىق تۇراقسىزدىق بەلەڭ العان قازىرگى كەزەڭدە مەملەكەتتىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرىن جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزى ارتا تۇسكەنىنە نازار اۋداردى. مۇنداي قادام قازاقستاننىڭ الەمدىك ۇردىستەرگە بەيىمدەلۋىنە جانە قۇقىقتىق جۇيەسىن جۇيەلى تۇردە نىعايتۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
كونستيتۋتسيا جوباسىندا ەلدىڭ ودان ءارى دامۋىنىڭ نەگىزگى باعدارلارى دا ناقتى ايقىندالعان. اتاپ ايتقاندا, ادام كاپيتالىن دامىتۋ, مەملەكەتتىلىكتى, تاۋەلسىزدىك پەن ەگەمەندىكتى نىعايتۋ, ىشكى ساياسي تۇراقتىلىق پەن قوعامدىق كەلىسىمدى ساقتاۋ باستى باسىمدىق رەتىندە بەلگىلەنىپ وتىر.
«جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ باستى ەرەكشەلىگى ونىڭ ادامعا باعدارلانۋى ەكەنىن ايرىقشا اتاپ وتكەن ءجون. ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىنە نازار اۋدارۋ مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ وزەگىنە اينالىپ وتىر. اتا زاڭ جوباسىندا ادام قۇقىقتارى دەكلاراتيۆتى ەرەجە ەمەس, ماڭىزدى قاعيداتتار جانە ناقتى مىندەتتەر رەتىندە قاراستىرىلعان. بۇل – ساپالى بىلىمگە قولجەتىمدىلىك, ءتيىمدى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى, الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە ءار ازاماتتىڭ ءوز الەۋەتىن ىسكە اسىرۋىنا مۇمكىندىك بەرۋ سەكىلدى باعىتتاردى قامتيدى. وسى قاعيداتتاردى جۇزەگە اسىرۋ بارلىق ينستيتۋتتىڭ – قۇرىلتايدىڭ, ۇكىمەتتىڭ, اكىمدىكتەر مەن ءماسليحاتتاردىڭ, سونداي-اق ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىن تالاپ ەتەدى. مۇنداي قادامدار – ەل يگىلىگى جولىنداعى ورتاق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جارقىن كورىنىسى ەكەنى انىق», دەدى پالاتا توراعاسى.
م.اشىمباەۆ جەتىسۋ جاستارىمەن كەزدەسۋدە جاس بۋىننىڭ رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋداعى رولىنە توقتالىپ, ولاردىڭ بەلسەندىلىگى مەن كونستيتۋتسيالىق ۇدەرىستەرگە قاتىسۋىنىڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى. قولعا الىنعان رەفورمالاردىڭ ناتيجەلى ىسكە اسىرىلۋى جاس مامانداردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىمەن تىعىز بايلانىستى. وسى ورايدا اناليتيكتەردىڭ جاڭا بۋىنىن دايارلاۋ ماقساتىمەن قولعا الىنعان سەنات جانىنداعى ساراپشىلار كلۋبى مەن تالداۋ مەكتەبى جاستار تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىققا يە ەكەنىن دە ايتا كەتكەن ابزال.
وڭىرگە ساپار اياسىندا سەنات توراعاسى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ جۇمىسشىلارىمەن جانە اگرارلىق سالا وكىلدەرىمەن دە كەزدەستى. «حيلنيچەنكو ي ك» شارۋا قوجالىعىندا ينكليۋزيا, ەتنوسارالىق كەلىسىم جانە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرى ءسوز بولدى. م.اشىمباەۆ وڭىرلەردەگى جاسامپاز باستامالار ادىلەتتى قازاقستان تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋعا, الەۋمەتتىك ادىلدىك پەن ەكونوميكانىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە تىكەلەي ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل شارۋاشىلىعىن قارقىندى دامىتۋعا ۇنەمى باسا ءمان بەرىپ كەلەدى. ەلدىڭ ءال-اۋقاتى وسى سالاداعى تابىسپەن تىعىز بايلانىستى. بۇل باعىتتاعى ىلگەرىلەۋ اۋىلداردىڭ, وڭىرلەردىڭ, جالپى, تۇتاس ەلدىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى. بۇگىندە وسى جانە باسقا دا سالالاردا جۇيەلى جاڭعىرتۋلار جۇرگىزىلۋدە. ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر قازاقستاننىڭ تۇراقتى دامۋىنا, ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە بۇگىنگى ءارى كەلەر ۇرپاقتىڭ ءال-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. جەتىسۋ وبلىسى – ەلىمىزدىڭ ماڭىزدى اۋىلشارۋاشىلىق, يندۋستريالىق, عىلىمي جانە ەكونوميكالىق ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى. بۇگىندە وڭىردەگى كاسىپورىندار وسى يگى ءداستۇردى جالعاستىرىپ, ءوسىم مەن يننوۆاتسيانىڭ ناقتى درايۆەرىنە اينالىپ وتىر», دەدى م.اشىمباەۆ.
سونداي-اق پارلامەنت دەپۋتاتتارى «اسار» سپورتتىق-وڭالتۋ كەشەنىنىڭ ينفراقۇرىلىمىمەن جانە «ASMA Industrial ltd» ونەركاسىپتىك اككۋمۋلياتورلار زاۋىتىنىڭ قىزمەتىمەن تانىستى.
