فوتو: ەرلان ومار/Egemen.kz
م. ارىسپاەۆ بىزگە سۋبۇرقاقتان بولاتىن نەگىزگى قاۋىپتى فاكتورلاردى ايتىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, سۋبۇرقاقتار اشىق اسپان استىندا بولعاندىقتان, سۋعا شاڭ, جاپىراق جانە قوقىس ءتۇسىپ, تابيعي لاستانۋ ۇدەرىسى وتە تەز جۇرەدى. وعان قوسا, سۋبۇرقاقتاردا قاڭعىباس جانۋارلار جانە قۇستار شومىلىپ, ءتۇرلى اۋرۋلار (زوونوزدى ينفەكتسيالار, ورنيتوز) قالدىرۋى مۇمكىن.
«سۋبۇرقاق سۋىنا شومىلۋ سالدارىنان پايدا بولاتىن – ىشەك تاياقشالارى, زەڭ (گريبوك) جانە ۆيرۋستىق ينفەكتسيالاردىڭ تارالۋ قاۋپى جوعارى. جوعارى اۋا تەمپەراتۋراسى سۋداعى زياندى ميكروورگانيزمدەردىڭ (باكتەريالار) تەز كوبەيۋىنە ىقپال ەتەدى», دەدى م. ارىسپاەۆ.
ول سۋبۇرقاقتىڭ ىشكى جابىندىسى وتە تايعاق بولاتىنىن دا ەسكە سالدى.
«سونىمەن قاتار, سۋ استىنداعى ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالار مەن جابدىقتار مەحانيكالىق جاراقات الۋعا نەمەسە ەلەكتر توعىنىڭ سوعۋىنا اكەلۋى مۇمكىن. سۋبۇرقاق سۋىنا شومىلۋدى بىلاي قويعاندا, وعان قولدى نەمەسە جەمىس-جيدەكتى جۋعا مۇلدە بولمايدى. بۇل ماقساتتار ءۇشىن تەك ارنايى جابدىقتالعان جەرلەردەگى اۋىز سۋدى پايدالانۋ قاجەت», دەدى ول.
العاش رەت سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەتكەرلەر كۇنى اتاپ ءوتىلدى
م. ارىسپاەۆ جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا استانا قالاسىنىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى تاراپىنان جىل سايىن مامىر-قىركۇيەك ايلارى ارالىعىندا قالانىڭ سۋبۇرقاق كەشەندەرىنىڭ سۋ ساپاسىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«2025 جىلعى زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن ايتايىن, وسى استانادا سۋبۇرقاق كەشەندەرىنەن بارلىعى 524 سۋ سىناماسى الىندى. ونىڭ ىشىندە ميكروبيولوگيالىق كورسەتكىشتەر تۇرعىسىندا 26 سىناما, ال سانيتاريالىق-حيميالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا 34 سىنامادا تالاپتارعا سايكەس كەلمەۋى انىقتالدى», دەدى مۇحامعالي ارىسپاەۆ.
بۇعان دەيىن استانا قالاسىنىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى وكىلىمەن ەرتە پىسكەن جەمىستەردىڭ دەنساۋلىققا زيانى تۋرالى سۇحباتتاسقان ەدىك.
سونداي-اق ءبىز اتا-انانىڭ پىكىرىن بىلگەن ەدىك.
ء«بىز وتباسىمىزبەن بيىل دەمالىس ورنىنا باردىق. سول جەردە بالالار سۋبۇرقاققا قىزىعىپ, سۋعا ءتۇستى. تۋىسىمىزدىڭ بالاسى شومىلعان كەزدە سۋدى ىشىنە جۇتىپ قويدى. سودان كەيىن ءىشى اۋىردى. ءىش ءوتۋى پايدا بولىپ, دەنەسىنە قىزىل بورتپەلەر شىعىپ كەتتى», دەدى فاريزا شالقارقىزى.
ف. شالقارقىزى الدىن الۋ شارالارىن ەنگىزۋدى ۇسىندى. سۋبۇرقاقتار ماڭى قاۋىپتى ايماق بولعاندىقتان, تىيىم سالۋ بەلگىلەرى ورناتىلۋى قاجەت.
«ونداي تۇستارعا ۇلكەن جازۋلارمەن «تىيىم سالىنادى» دەپ كورسەتىپ جانە سودان تۋىندايتىن اۋرۋ تۇرلەرىن نەمەسە اسقىنۋ قاۋپى تۋرالى جازىپ قويعان ءجون. ءجيى بايقاعانىم, قالادا بولسىن نەمەسە دەمالىس ايماقتارىندا بولسىن, ونداي رۇقسات ەتىلمەيتىن بەلگىلەر ءىرى سۋ قويمالارىندا عانا جازىلادى. ال سۋبۇرقاقتارعا ونداي ەسكەرتۋلەر جازىلمايدى», دەيدى ول.
ونىڭ پىكىرىنشە, كەيدە اتا-انالار تەلەفوننىڭ ىشىنە وزدەرى قىزىعا ەنىپ كەتىپ, بالالارىن قاراۋسىز قالدىرادى. مۇنىڭ سالدارى اتا-انا ءۇشىن دە, بالا ءۇشىن دە وتە قاۋىپتى جاعدايعا اكەلۋى ىقتيمال.
«بالالار سۋ استىنداعى قۇبىرلاردى باسىپ ءبىر جەرلەرىن جاراقاتتاپ الۋى نەمەسە شومىلىپ جۇرگەندە سول سۋدى ءىشۋى مۇمكىن. ىشىنە تۇسكەننەن كەيىن ءتۇرلى ينفەكتسيالار قوزىپ, اللەرگيا نەمەسە ۋلانۋ سياقتى بەلگىلەر بولۋى ىقتيمال. سەبەبى سۋبۇرقاق سۋى وتە كوپ باكتەريالار مەن ينفەكتسيالاردى قامتۋى مۇمكىن», دەپ تۇيىندەدى فاريزا شالقارقىزى.
