وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى (تجد) الدىن الا ەسكەرتۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى اسەت شايكيننىڭ ايتۋىنشا, بيىل كۇزدە جاۋىن-شاشىن مول تۇسكەندىكتەن, توپىراق قۇرعاپ ۇلگەرمەي, قاتاڭ ايازدا قاتتى توڭىپ قالعان. قازىر توپىراقتىڭ قاتۋ دەڭگەيى 150 سانتيمەترگە جەتىپ وتىر. بۇل 2025 جىلمەن سالىستىرعاندا 47 سانتيمەترگە ارتىق. ياعني قار كۇرت ەرىسە, سۋ جەرگە سىڭبەي, ەلدى مەكەندەرگە قاراي جايىلۋ قاۋپى بار.
ەسىلدىڭ سۋىن رەتتەيتىن باستى نىسان – سەرگەەۆ سۋ قويماسىنداعى جاعداي قاتاڭ باقىلاۋدا. قازىر مۇنداعى سۋ كولەمى 674,7 ملن تەكشە مەتردى قۇرايدى (جوبالىق قۋاتى – 693 ملن). بۇل بىلتىرعى دەڭگەيدەن 2,6%-عا تومەن بولعانىمەن, كۇن كۇرت جىلىسا, قاۋىپتى شەككە جەتۋى مۇمكىن. وسىعان وراي, تجد وزەن بويىنداعى 6 مىڭنان استام ادام تۇراتىن 112 ەلدى مەكەندى (2 654 ءۇي) باقىلاۋعا الدى.
بيىلعى تاسقىننىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا تجد 37 ءىس-شارادان تۇراتىن ارنايى جوسپاردى ىسكە اسىردى. 23 كم سۋ وتەتىن ارنا بەكىتىلىپ, بيىكتەتىلدى. 15 سۋ وتكىزگىش قۇبىر, 14 كم ارىق تازارتىلىپ, كىشى تورانعۇل كولىنىڭ 1,5 كم جاعالاۋى نىعايتىلدى. بۇل جۇمىسقا ۇلتتىق ۇلان, پوليتسيا, باسقا دا ۆەدومستۆولاردان 2,5 مىڭ ادام مەن 1 428 تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى. توتەنشە جاعداي تۋىنداسا, باتپاقتا جۇرەتىن 15 جول تالعامايتىن كولىك, 15 ۆاحتالىق كولىك, 121 موتوپومپا دايىن. جەلتوقساننان بەرى پەتروپاۆل اۋەجايىندا مي-8 تىكۇشاعى كەزەكشىلىكتە تۇر. بوگەتتەردى نىعايتۋعا 24 مىڭ توننا ينەرتتى ماتەريال, 549 مىڭ دانا قۇمقاپ, 59 مىڭ توننا جانار-جاعارماي قورى دايىندالدى. تۇرعىنداردى قاۋىپسىز جەرگە كوشىرۋ قاجەت بولعان جاعدايدا 16 مىڭ ادامعا شاقتالعان 283 قابىلداۋ پۋنكتى جاساقتالعان. مۇز كەپتەلىسىن بولدىرماۋ ماقساتىندا پەتروپاۆل قالاسى مەن 7 اۋداننىڭ بيۋدجەتىنەن سەڭ بۇزاتىن جارىلىس جۇمىستارىنا 84 ملن تەڭگە ءبولىندى. قازىردىڭ وزىندە ەلدى مەكەندەردەن 400 مىڭ تونناداي قار شىعارىلعان.
«قازسۋشار» رمك وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ەرجان قوسىمباەۆتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, 2025 جىلى سەرگەەۆ, پەتروپاۆل سۋ قويمالارىنداعى اعىمدىق جوندەۋگە 36,5 ملن تەڭگە جۇمسالعان. وعان قوسا جاعالاۋلاردى بەكىتۋ ءۇشىن 13 ملن تەڭگەگە 780 تەكشە مەتر اۋىر تاس توسەلگەن. «دەمەۋ قازاقستان» قورىنىڭ قولداۋىمەن سەرگەەۆ سۋ قويماسىنىڭ وڭ جاعالاۋىنا قوسىمشا 4 مىڭ تەكشە مەتردەن استام قويتاس, سول جاعالاۋىنا 3 مىڭ تەكشە مەتردەن استام توپىراق ارالاس ۇلكەن تاستار ۇيىلگەن. بيىل بۇل باعىتتا تاعى 7 جوبا ىسكە اسادى.
«قازگيدرومەت» رمك وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى قىمبات مەرعاليموۆانىڭ بولجامىنشا, ناۋرىز ايىندا ورتاشا تەمپەراتۋرا +5+7 گرادۋس شاماسىندا (نورمادان 1 گرادۋسقا جوعارى) بولادى. ناۋرىزدىڭ ورتاسىندا ەسىل مۇزى سوگىلىپ, ايدىڭ ءۇشىنشى ونكۇندىگىندە قار كۇرت ەري باستايدى. سۋ تاسقىنى قاۋپى ناۋرىزدىڭ سوڭى مەن ءساۋىردىڭ باسىندا كۇشەيەدى.
دەگەنمەن مامانداردىڭ پىكىرىنشە, بيىل اسا قاۋىپتى تاسقىن بولا قويماس دەگەن ءۇمىت بار. ويتكەنى كۇزدە ىلعال مول بولعانىمەن, وڭىردەگى قار سۋىنىڭ قورى كوپجىلدىق نورمادان 26-48%-عا,
2025 جىلمەن سالىستىرعاندا 45%-عا از. ەسىل قويناۋىنداعى سۋ دەڭگەيى دە بىلتىرعىدان 37%-عا تومەن. سوندىقتان تابيعات مىنەزى قۇبىلمالى بولعانىمەن, قولداعى مالىمەتتەر مەن اتقارىلعان دايىندىق جۇمىستارى بيىلعى كوكتەمنىڭ سالىستىرمالى تۇردە قالىپتى وتەتىنىنە سەنىم ۇيالاتادى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
